Donald Tramp BRIKS elderi óz valiýtasyn shyǵaryp, ózara esep aiyrysýda amerikalyq dollardy paidalanýdan bas tartyp jatsa, onda Amerika Qurama Shtattaryna eksporttalatyn taýarlaryna 100 paiyz salyq salatynyn eskertti, dep jazady Dalanews.kz.
"Biz yqtimal dostas emes elderden BRIKS valiýtasyn jasap shyǵarmaý jáne kúshti AQSh dollaryn almastyratyn basqa valiýtany qoldanbaý mindettemesin talap etemiz, áitpese olar 100 paiyzdyq bajǵa tap bolady, sóitip AQSh-tyń tamasha ekonomikasyndaǵy saýda-sattyǵymen qoshtasýǵa týra keledi", dep jazdy Donald Tramp Truthsocial-daǵy paraqshasynda.
Onyń aitýynsha, "BRIKS-tiń halyqaralyq saýda-sattyqta AQSh dollaryn almastyrýǵa eshbir múmkindigi joq". Muny isteýge tyrysatyn kez-kelgen el "baj salyǵyn kútip alyp, Amerikamen qoshtasa berse bolady".
Sonymen qatar Amerika prezidenti Vashington mundaida "jai ǵana protsesti baqylap, syrttai qarap turmaitynyn da" eskertti.
Aita ketsek,BRIKS belgili bir dárejede ujymdyq jaǵynan Batysqa qarsy uiym retinde qarastyrylady. BRIKS bastapqyda bes elden turǵan: Braziliia, Resei, Úndistan, Qytai jáne Ońtústik Afrika. 2024 jyldyń basynda olarǵa Iran, Mysyr, Efiopiia jáne Birikken Arab Ámirlikteri qosyldy. RF prezidenti Vladimir Pýtin amerikalyq valiýtanyń ústemdigin birneshe ret synǵa alyp, BRIKS aiasynda táýelsiz tólem quralyn jáne esep aiyrysý júiesin qurý nieti baryn jariialady. Qazirgi ýaqytta AQSh dollary jahandyq tólem operatsiialaryndaǵy eń mańyzdy valiýta bolyp tabylady.
Máskeý batystan táýelsiz balamaly valiýtany engizý Ýkrainaǵa qarsy soǵysqa bailanysty urynyp jatqan aiyppul sharalarynyń áserin azaitýǵa múmkindik beredi dep úmittenedi. Soǵys jaǵdaiynda Batys elderi Reseige qarsy birqatar sanktsiialar engizdi, olar, ásirese qarjy sektoryn ońdyrmai jatyr.
Jalpy, Donald Tramp bajdardy 2017 jyldan 2021 jylǵa deiingi alǵashqy prezidenttik merziminde qysym quraly retinde qoldanǵan. Sondyqtan onyń bul tásilge taǵy da barýy ábden múmkin. Ekonomister aýqymdy bajdar AQSh-ty baǵalar ósimine ákelip soqtyrady dep sanaidy.
Áýel basta, Qazaqstan BRIKS-ke múshelikten bas tartqan. Alaida 2024 jyldyń sońynda Qazan qalasynda ótken "BRIKS+" sammitinde birqatar memleket atalǵan halyqaralyq uiymyna "seriktes el" bolýǵa daiyn ekenin rastady. Olardyń qatarynda Belarýs, Boliviia, Indoneziia, Kýba, Malaiziia, Tailand, Ýganda jáne Ózbekstanmen qatar Qazaqstan da bar. Iaǵni, 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastap Qazaqstan BRIKS-ke "seriktes el" mártebesine ie. Aitqandai, osy sammitte Pýtinniń qolyna aqsha ustap túsken sýreti BAQ betterinde tarap ketken. Keiinnen bul bolashaq valiýtanyń tanystyrylymyna arnalǵan kóshirme nusqa ekeni naqtylandy. Sondai-aq BRIKS-tiń taiaý arada jańa valiýta jasap shyǵarǵaly jatpaǵandary da aitylǵan.
