Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý júiesi sońǵy jyldary aýqymdy jańǵyrý kezeńine aiaq basty. Aýyldyq jerlerde jańa meditsinalyq nysandar salynyp, emdeý mekemeleri jańartylyp, tsifrlyq tehnologiialar engizilip jatyr. Munyń barlyǵy turǵyndardyń sapaly meditsinalyq kómekke qoljetimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev densaýlyq saqtaý salasyn damytý máselesin turaqty túrde kún tártibinde ustap keledi. Prezidenttiń tapsyrmasyna sáikes elimizde aýyldyq meditsinalyq infraqurylymdy jańǵyrtý, alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq kómekti kúsheitý, tsifrlandyrýdy keńeitý jáne meditsinalyq qyzmettiń sapasyn arttyrý baǵytynda júieli jumystar júzege asyrylýda.
Qazaqstandyq densaýlyq saqtaý menedjerleri qaýymdastyǵy keńesiniń tóraǵasy Qanat Tosekbaevtyń pikirinshe, búgingi tańda qolǵa alynǵan reformalardyń eń mańyzdy baǵytynyń biri – aýyldyq meditsinany damytý.
Aýyl meditsinasyna erekshe kóńil bólindi
Sarapshynyń aitýynsha, elimizdiń túkpir-túkpirinde jańa feldsherlik-akýsherlik pýnktter, dárigerlik ambýlatoriialar men meditsinalyq beketter salynýda. Sonymen qatar aýdandyq aýrýhanalar jańartylyp, zamanaýi qural-jabdyqtarmen qamtamasyz etilip keledi.
«Bul baǵdarlamanyń negizgi maqsaty – aýyl turǵyndarynyń sapaly meditsinalyq kómekke qoljetimdiligin arttyrý. Jańa meditsinalyq nysandardyń ashylýy shalǵai eldi mekenderdegi azamattardyń ýaqytyly diagnostika men em alýyna múmkindik beredi», – deidi Qanat Tosekbaev.
Onyń aitýynsha, sońǵy jyldary meditsinalyq infraqurylymdy damytý qarqyny aitarlyqtai artqan. Buǵan tek memlekettik biýdjet qana emes, memleketke qaitarylǵan zańsyz aktivter esebinen bólingen qarajattyń da yqpaly zor.
Sarapshy mundai qarjylandyrý áleýmettik mańyzy bar jobalardy jyldam iske asyrýǵa múmkindik berip otyrǵanyn atap ótti.
Nátije kórsetip jatqan baǵyttar
Densaýlyq saqtaý júiesinde júrgizilip jatqan reformalar naqty nátijesin de bere bastady.
Qanat Tosekbaev ana men bala densaýlyǵyn qorǵaý, týberkýlezdiń aldyn alý jáne shuǵyl meditsinalyq kómek kórsetý baǵyttarynda oń ózgerister baiqalyp otyrǵanyn aitady.
Sonymen qatar Qazaqstan alǵashqy meditsinalyq-sanitarlyq kómek kórsetý júiesin damytý boiynsha halyqaralyq uiymdardyń joǵary baǵasyna ie bolyp keledi.
«Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymy Qazaqstandaǵy alǵashqy meditsinalyq kómektiń damýyn oń baǵalap otyr. Bul – sońǵy jyldary júrgizilip jatqan júieli jumystyń nátijesi», – deidi sarapshy.
Tsifrlandyrý – meditsinanyń jańa múmkindigi
Sońǵy jyldary densaýlyq saqtaý salasyndaǵy eń mańyzdy ózgeristerdiń biri – tsifrlandyrý.
Búginde azamattar dárigerdiń qabyldaýyna onlain jazylyp, elektrondy kezekke tura alady. Elektrondyq retsept arqyly dári-dármek alyp, meditsinalyq anyqtamalardy qashyqtan rásimdeý múmkindigine ie boldy.
Bul qyzmetter turǵyndardyń ýaqytyn únemdep qana qoimai, qaǵazbastylyqty azaityp, meditsinalyq uiymdardyń jumysyn jeńildetýge yqpal etýde.
«Tsifrlandyrý patsientterdiń emhanaǵa birneshe ret barý qajettiligin azaitady. Onlain jazylý, elektrondyq retsept, QR-kod arqyly dári alý siiaqty servister qyzmet kórsetýdiń tiimdiligin arttyrdy», – deidi Qanat Tosekbaev.
Onyń aitýynsha, ásirese telemeditsina qyzmetiniń mańyzy zor.
Búginde aýyl turǵyndary oblystyq nemese respýblikalyq klinikalardyń mamandarynan qashyqtan keńes ala alady. Bul shalǵai aýyldarda turatyn azamattar úshin ýaqyt pen qarajatty únemdeýge múmkindik beredi.
Sarapshynyń pikirinshe, aldaǵy ýaqytta jasandy intellekt elementterin meditsinalyq qyzmet kórsetýge engizý de diagnostika sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi.
Aldaǵy bes jyldaǵy basymdyqtar
Qanat Tosekbaev densaýlyq saqtaý júiesin odan ári jetildirý úshin birneshe mańyzdy reformany júzege asyrý qajet ekenin aitady.
Eń aldymen, profilaktikalyq meditsinany kúsheitý qajet. Sebebi aýrýdyń aldyn alý – ony emdeýden áldeqaida tiimdi ári ekonomikalyq jaǵynan tiimdi sheshim.
Sondai-aq mindetti áleýmettik meditsinalyq saqtandyrý júiesin halyqqa barynsha túsinikti ári ashyq etý mańyzdy.
«Meditsinalyq qyzmet kórsetýdi kólemi boiynsha emes, nátijesi men sapasy boiynsha baǵalaý júiesine kóshý qajet», – deidi sarapshy.
Onyń aitýynsha, aýrýhanalardy salý kezinde tek ǵimarat turǵyzýmen shektelmei, onyń uzaq merzimdi kadrlyq, tehnologiialyq jáne qarjylyq turaqtylyǵy da aldyn ala josparlanýy tiis.
Taǵy bir mańyzdy másele – meditsina qyzmetkerleriniń tapshylyǵy.
Ásirese aýyldyq jerlerde dárigerlerdiń jetispeýshiligi áli de ózekti kúiinde qalyp otyr. Sondyqtan jas mamandardy óńirlerge tartý, olardy áleýmettik qoldaý jáne kásibi damýyna jaǵdai jasaý aldaǵy jyldardyń mańyzdy mindetteriniń biri bolýy tiis.
Biryńǵai tsifrlyq keńistik qajet
Sarapshy meditsinalyq aqparattyq júielerdi tolyq biriktirýdiń mańyzyn erekshe atap ótti.
Onyń pikirinshe, patsienttiń meditsinalyq derekteri belgili bir emhanada emes, biryńǵai ulttyq júiede saqtalýy qajet.
Bul adamnyń qai óńirde júrse de óziniń meditsinalyq tarihyn joǵaltpai, qajetti emdi ýaqytyly alýyna múmkindik beredi.
Sonymen qatar meditsinalyq uiymdardyń basqarý tiimdiligin arttyrý máselesi de nazardan tys qalmaýy kerek.
Qanat Tosekbaevtyń aitýynsha, aýrýhana basshylaryna kóbirek derbestik berilýimen qatar, olardyń jaýapkershiligi de kúsheitilýi tiis.
Sondai-aq basqarýshy kadrlardyń rotatsiia júiesin jetildirý de basqarý sapasyn arttyrýǵa yqpal etedi.
Reformanyń basty kórsetkishi – halyq densaýlyǵy
Sarapshynyń pikirinshe, kez kelgen reformanyń nátijesi naqty kórsetkishter arqyly baǵalanýy kerek.
Olardyń qatarynda:
- halyqtyń ómir súrý uzaqtyǵy;
- aldyn alýǵa bolatyn ólim-jitim deńgeii;
- aýrýlardy erte anyqtaý kórsetkishi;
- patsientterdiń meditsinalyq qyzmet sapasyna qanaǵattanýy;
- meditsinalyq kómektiń qoljetimdiligi.
«Densaýlyq saqtaý júiesi ashyq, tiimdi ári halyqqa baǵdarlanǵan bolýy qajet. Bul baǵyttaǵy jumystarǵa memlekettik organdarmen qatar kásibi qaýymdastyqtar men qoǵamdyq uiymdardyń da qatysýy mańyzdy. Sonda ǵana reformalardyń naqty nátijesin kóre alamyz», – deidi Qanat Tosekbaev.
Sońǵy jyldary Qazaqstannyń densaýlyq saqtaý júiesinde qolǵa alynǵan ózgerister salanyń jańa damý kezeńine aiaq basqanyn kórsetedi. Aýyldyq meditsinany jańǵyrtý, tsifrlyq tehnologiialardy engizý, meditsinalyq qyzmettiń sapasyn arttyrý jáne basqarý júiesin jetildirý – halyq densaýlyǵyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan mańyzdy qadamdar.
Aldaǵy bes jylda bul reformalar júieli jalǵasyn taýyp, profilaktikalyq meditsinany damytýǵa, kadrlyq áleýetti nyǵaitýǵa jáne tsifrlyq densaýlyq saqtaý keńistigin qalyptastyrýǵa basymdyq berilse, Qazaqstandaǵy meditsinalyq qyzmettiń sapasy men qoljetimdiligi jańa deńgeige kóteriledi.
