Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесі соңғы жылдары ауқымды жаңғыру кезеңіне аяқ басты. Ауылдық жерлерде жаңа медициналық нысандар салынып, емдеу мекемелері жаңартылып, цифрлық технологиялар енгізіліп жатыр. Мұның барлығы тұрғындардың сапалы медициналық көмекке қолжетімділігін арттыруға бағытталған, деп хабарлайды dalanews.kz.
Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев денсаулық сақтау саласын дамыту мәселесін тұрақты түрде күн тәртібінде ұстап келеді. Президенттің тапсырмасына сәйкес елімізде ауылдық медициналық инфрақұрылымды жаңғырту, алғашқы медициналық-санитарлық көмекті күшейту, цифрландыруды кеңейту және медициналық қызметтің сапасын арттыру бағытында жүйелі жұмыстар жүзеге асырылуда.
Қазақстандық денсаулық сақтау менеджерлері қауымдастығы кеңесінің төрағасы Қанат Тосекбаевтың пікірінше, бүгінгі таңда қолға алынған реформалардың ең маңызды бағытының бірі – ауылдық медицинаны дамыту.
Ауыл медицинасына ерекше көңіл бөлінді
Сарапшының айтуынша, еліміздің түкпір-түкпірінде жаңа фельдшерлік-акушерлік пункттер, дәрігерлік амбулаториялар мен медициналық бекеттер салынуда. Сонымен қатар аудандық ауруханалар жаңартылып, заманауи құрал-жабдықтармен қамтамасыз етіліп келеді.
«Бұл бағдарламаның негізгі мақсаты – ауыл тұрғындарының сапалы медициналық көмекке қолжетімділігін арттыру. Жаңа медициналық нысандардың ашылуы шалғай елді мекендердегі азаматтардың уақытылы диагностика мен ем алуына мүмкіндік береді», – дейді Қанат Тосекбаев.
Оның айтуынша, соңғы жылдары медициналық инфрақұрылымды дамыту қарқыны айтарлықтай артқан. Бұған тек мемлекеттік бюджет қана емес, мемлекетке қайтарылған заңсыз активтер есебінен бөлінген қаражаттың да ықпалы зор.
Сарапшы мұндай қаржыландыру әлеуметтік маңызы бар жобаларды жылдам іске асыруға мүмкіндік беріп отырғанын атап өтті.
Нәтиже көрсетіп жатқан бағыттар
Денсаулық сақтау жүйесінде жүргізіліп жатқан реформалар нақты нәтижесін де бере бастады.
Қанат Тосекбаев ана мен бала денсаулығын қорғау, туберкулездің алдын алу және шұғыл медициналық көмек көрсету бағыттарында оң өзгерістер байқалып отырғанын айтады.
Сонымен қатар Қазақстан алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету жүйесін дамыту бойынша халықаралық ұйымдардың жоғары бағасына ие болып келеді.
«Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Қазақстандағы алғашқы медициналық көмектің дамуын оң бағалап отыр. Бұл – соңғы жылдары жүргізіліп жатқан жүйелі жұмыстың нәтижесі», – дейді сарапшы.
Цифрландыру – медицинаның жаңа мүмкіндігі
Соңғы жылдары денсаулық сақтау саласындағы ең маңызды өзгерістердің бірі – цифрландыру.
Бүгінде азаматтар дәрігердің қабылдауына онлайн жазылып, электронды кезекке тұра алады. Электрондық рецепт арқылы дәрі-дәрмек алып, медициналық анықтамаларды қашықтан рәсімдеу мүмкіндігіне ие болды.
Бұл қызметтер тұрғындардың уақытын үнемдеп қана қоймай, қағазбастылықты азайтып, медициналық ұйымдардың жұмысын жеңілдетуге ықпал етуде.
«Цифрландыру пациенттердің емханаға бірнеше рет бару қажеттілігін азайтады. Онлайн жазылу, электрондық рецепт, QR-код арқылы дәрі алу сияқты сервистер қызмет көрсетудің тиімділігін арттырды», – дейді Қанат Тосекбаев.
Оның айтуынша, әсіресе телемедицина қызметінің маңызы зор.
Бүгінде ауыл тұрғындары облыстық немесе республикалық клиникалардың мамандарынан қашықтан кеңес ала алады. Бұл шалғай ауылдарда тұратын азаматтар үшін уақыт пен қаражатты үнемдеуге мүмкіндік береді.
Сарапшының пікірінше, алдағы уақытта жасанды интеллект элементтерін медициналық қызмет көрсетуге енгізу де диагностика сапасын арттыруға ықпал етеді.
Алдағы бес жылдағы басымдықтар
Қанат Тосекбаев денсаулық сақтау жүйесін одан әрі жетілдіру үшін бірнеше маңызды реформаны жүзеге асыру қажет екенін айтады.
Ең алдымен, профилактикалық медицинаны күшейту қажет. Себебі аурудың алдын алу – оны емдеуден әлдеқайда тиімді әрі экономикалық жағынан тиімді шешім.
Сондай-ақ міндетті әлеуметтік медициналық сақтандыру жүйесін халыққа барынша түсінікті әрі ашық ету маңызды.
«Медициналық қызмет көрсетуді көлемі бойынша емес, нәтижесі мен сапасы бойынша бағалау жүйесіне көшу қажет», – дейді сарапшы.
Оның айтуынша, ауруханаларды салу кезінде тек ғимарат тұрғызумен шектелмей, оның ұзақ мерзімді кадрлық, технологиялық және қаржылық тұрақтылығы да алдын ала жоспарлануы тиіс.
Тағы бір маңызды мәселе – медицина қызметкерлерінің тапшылығы.
Әсіресе ауылдық жерлерде дәрігерлердің жетіспеушілігі әлі де өзекті күйінде қалып отыр. Сондықтан жас мамандарды өңірлерге тарту, оларды әлеуметтік қолдау және кәсіби дамуына жағдай жасау алдағы жылдардың маңызды міндеттерінің бірі болуы тиіс.
Бірыңғай цифрлық кеңістік қажет
Сарапшы медициналық ақпараттық жүйелерді толық біріктірудің маңызын ерекше атап өтті.
Оның пікірінше, пациенттің медициналық деректері белгілі бір емханада емес, бірыңғай ұлттық жүйеде сақталуы қажет.
Бұл адамның қай өңірде жүрсе де өзінің медициналық тарихын жоғалтпай, қажетті емді уақытылы алуына мүмкіндік береді.
Сонымен қатар медициналық ұйымдардың басқару тиімділігін арттыру мәселесі де назардан тыс қалмауы керек.
Қанат Тосекбаевтың айтуынша, аурухана басшыларына көбірек дербестік берілуімен қатар, олардың жауапкершілігі де күшейтілуі тиіс.
Сондай-ақ басқарушы кадрлардың ротация жүйесін жетілдіру де басқару сапасын арттыруға ықпал етеді.
Реформаның басты көрсеткіші – халық денсаулығы
Сарапшының пікірінше, кез келген реформаның нәтижесі нақты көрсеткіштер арқылы бағалануы керек.
Олардың қатарында:
- халықтың өмір сүру ұзақтығы;
- алдын алуға болатын өлім-жітім деңгейі;
- ауруларды ерте анықтау көрсеткіші;
- пациенттердің медициналық қызмет сапасына қанағаттануы;
- медициналық көмектің қолжетімділігі.
«Денсаулық сақтау жүйесі ашық, тиімді әрі халыққа бағдарланған болуы қажет. Бұл бағыттағы жұмыстарға мемлекеттік органдармен қатар кәсіби қауымдастықтар мен қоғамдық ұйымдардың да қатысуы маңызды. Сонда ғана реформалардың нақты нәтижесін көре аламыз», – дейді Қанат Тосекбаев.
Соңғы жылдары Қазақстанның денсаулық сақтау жүйесінде қолға алынған өзгерістер саланың жаңа даму кезеңіне аяқ басқанын көрсетеді. Ауылдық медицинаны жаңғырту, цифрлық технологияларды енгізу, медициналық қызметтің сапасын арттыру және басқару жүйесін жетілдіру – халық денсаулығын жақсартуға бағытталған маңызды қадамдар.
Алдағы бес жылда бұл реформалар жүйелі жалғасын тауып, профилактикалық медицинаны дамытуға, кадрлық әлеуетті нығайтуға және цифрлық денсаулық сақтау кеңістігін қалыптастыруға басымдық берілсе, Қазақстандағы медициналық қызметтің сапасы мен қолжетімділігі жаңа деңгейге көтеріледі.
