– Darhan Amanuly, «Astana» fýtbol klýbynyń burynǵy Qazaqstan fýtbol federatsiiasymen qarym-qatynasy jaqsy edi. Qazir sol súttei uiyǵan tatýlyqtyń qaimaǵy buzylyp, araǵa syzat túskendei...
– Ondai eshteńe joq. Eger meniń jekelei qarym-qatynasymdy bilgilerińiz kelse, men qazirgi federatsiia prezidentimen burynnan tanyspyn. Sońǵy 10-15 jyldan beri bilemin. Basqa qyzmette júrgeninde de, basqa salada eńbek etkeninde tanys boldyq. Qarym-qatynasymyz jaqsy. Tipti dospyz desem de bolady.
Ózderińiz bilesizder, QFF basshylary aýysqan soń, federatsiianyń burynǵy Bas hatshysy hám vitse-prezidenti Saian Hamitjanov ta qyzmetinen ketti. Men Saiandy da burynnan bilemin. Sodan ony «Astana» fýtbol klýbyna shaqyrdym. Birden aitaiyn, Ádilbek Jaqsybekovtiń usynysy boiynsha. Ári Saiannyń «Astana fýtbol klýbyna Jaqsybekov elordaǵa ákim bolmai turyp kelgendigin aita ketkim keledi.
Iá, Saiandy «Astana» fýtbol klýbyna shaqyrdym. Nege? Óitkeni ol fýtbolda kóp jyl eńbek etti. Onyń jumysyna ár túrli baǵa berýge bolady. Ol Qazaqstan fýtbol federatsiiasynda birinshi vitse-prezident bolyp, barlyq jumystardy ózi atqardy. Iaǵni mol tájiribe jinady. Onyń sol telegei-teńiz tájiribesin klýbta júzege asyrýǵa bolatyn edi. Men Saianǵa ashyq aittym: «sen týraly ár túrli, iaǵni oń pikir de, teris pikir de aitylyp júr, mine – klýb, múmkindikteri jaman emes, biýdjeti de jupyny emes, tek ózińniń isker maman ekenińdi dálelde, nátije kórset».
[caption id="attachment_11137" align="alignright" width="268"]
Jalpy, byltyr Saian senimdi aqtai aldy, táp-táýir nátije kórsetti. «Astana» fýtbol klýby el chempiony boldy. Eýrokýbokta da órnekti oiyn úlgisin kórsetti.
Al qazirgi federatsiia basshylarymen qarym-qatynasymyzǵa qaita oralar bolsam, men fýtbolymyz qaryshtap damyp, órkendei bersin degen niettemin. Federatsiiany synaý úshin emes, qaqsai berý úshin emes, usynystarymdy tyqpalai berý úshin emes, aiaqdobymyz alǵa jylji bersin dep oilaimyn. Toqmeiilsý bolmasa eken deimin. Mine, biz Eýropamyz (ÝEFA quramyndamyz), biýdjeti joǵary klýbtarymyz paida boldy, Eýrokýboktarda nátijeli oiyn órnegin kórsete bastadyq degen oilardan aýlaq bolyp, bir orynda turalap qalmai, alǵa jylji bereiik dep oilaimyn. Búkil el boiynsha fýtboldy damyta berýimiz kerek.
Árine «munyń bári ońai emes, fýtbolymyzdy kóterý úshin ondaǵan, tipti birneshe ondaǵan jyldar kerek» degen pikirlerdi túsinemin. Solai da shyǵar. Kelisemin. Sonsha ýaqyt kerek te shyǵar-aý.
Biraq biz qazir fýtbolda kóp nárseni ózgerte alamyz. Óitkeni bári de bizdi qoldaidy. Fýtbol federatsiiasynyń qurmetti prezidenti bolyp tabylatyn Elbasy da, Úkimet te, basqa da laýazymdy tulǵalar da, halyq ta, qoǵam da, bári de-bári de el fýtbolynyń qaryshtap damyǵanyn qalaidy. Bári de kómektesýge daiyn.
Al men balalar men jasóspirimder fýtbolynyń aiaǵyna tik turyp ketkenin, jańa mamandar jetilip shyqqanyn kórip otyrǵan joqpyn. Bul turǵyda meniń kóptegen usynystarym bar. Tipti jeke baǵdarlama qabyldaý kerek dep oilaimyn. Bul máseleni kóterip, jetildire túsip, tipti lobbileý kerek.
Al ulttyq chempionatqa qatysty usynystarymnyń biri fýtbolshylar jalaqysynyń eń joǵarǵy shegin belgileý ekenin, ózderińiz de bilesizder. Men muny dál qazir engizeiik dep otyrǵan joqpyn. Mysaly, aldaǵy maýsymnan bastap, qolǵa alýǵa bolady.
[caption id="attachment_11139" align="alignright" width="812"]
Sonda jalaqynyń eń joǵarǵy shegi naqty qansha bolýy kerek dep sanaisyz?
– Men negizgi úsh klýb úshin aittym. Ári «Qairat», «Aqtóbe» jáne «Astana» dep atap ta shyqtym. Jalaqynyń eń joǵarǵy shegi jylyna 300 myń dollar bolýy kerek dep esepteimin. Al qaisybir klýb quramyn jalaqysy budan da joǵary fýtbolshymen kúsheitkisi kelse, 10 paiyzyn fýtboldy damytýǵa bólip otyrsyn.
– «Elorda klýby úzdik oiynshylaryńyzǵa jalaqyny «Aqtóbe» klýbyndaǵydai tólei almaityn bolǵandyqtan, osyndai usynys jasap otyr» deýshiler de bar.
– Birden aitaiyn, biz qarjyny únemdeimiz. Ony jasyrmaimyn. Qarajatty únemdegimiz keledi. Biz kóp aqsha tólei alamyz. Onyń ústine, dál qazir bizde eki aktsioner bar: Samuryq-Qazyna» jáne Astana ákimdigi. Qaisybir fýtbolshylarǵa óte joǵary jalaqy tólei alamyz. Biraq ol kimge tiimdi?! Sondyqtan biz asyra siltemei, qarjyny maqsatty túrde, el sportyna paidaly baǵytta jumsaǵandy jón kóremiz.
Jalpy, osyndai máselelerdi kóterýimiz kerek. Jan-jaqty saralap, oń sheshimin tabý kerek. Federatsiia sol úshin. Atqarý komitetinde úndemei otyrmai, qyzý talqylaý kerek. Tek Boranbaev, tek men sóilei bersek, durys pa? Onda Atqarý komitetiniń otyrysyna baryp qajeti ne?
Osy rette «Aqtóbe» klýbymen bolǵan sońǵy oiynǵa toqtala ketkim keledi. Birinshi kezekte, Aqtóbe oblysynyń ákimin syilaityndyǵymdy, onyń fýtbolǵa degen yqylasyna dán riza ekenimdi aita ketsem deimin. Aqtóbe fýtboly men osy óńirdiń klýby úshin jasaǵany kóp.
Al meniń narazy bolǵanym, osy oiynǵa jas tóreshi qazylyq etti. Men kórip turǵan federatsiianyń qateligi – osy. Mundai óte mańyzdy oiynǵa tájiribeli tóreshi qazylyq etýi kerek qoi.
Iá, keiinnen QFF tóreshiler men nusqaýshylar departamentiniń basshysy Matteo Trefoloni daý-damaiǵa ulasqan oiyn sátine túsinikteme jasady. Men Trefolonimen daýlaspaimyn. Ol – óz isiniń mamany. Sondyqtan oǵan qarsy ýáj aitpaimyn.
Biraq meniń oiym, mańyzdy oiyndarǵa osynyń bárin ózi dáleldep, túsinikteme bere alatyn tájiribeli tóreshilerdi qoiyńyzdar. Nege jas tóreshiler úshin Trefoloni málimdeme jasaýy kerek. Ol match basynda-aq oiyn tizginin ýysynan shyǵaryp aldy. Sonyń saldarynan Baýyrjan Jolshiev jaraqat alyp qaldy.
– Osy máselege qatysty keibir mamandar sizdiń oi-pikirińizdi federatsiiaǵa qysym kórsetý dep te sanaidy.
– Men muny qysym kórsetý dep oilamaimyn. Bul – meniń fýtbol jankúieri retindegi jeke pikirim. Iá, men «Astana» fýtbol klýby úshin kúiip-pistim.«Astana» fýtbol klýbynyń jankúierimin. Men sol úshin Atqarý komitetiniń otyrysyna ádeii barǵan joqpyn. Ádeii! Tek óz pikirimdi baiandap, resmi hat joldadym. Óitkeni men Atqarý komitetiniń otyrysyna baryp, osy máseleni kóteretin bolsam, qandai da bir sheshim qabyldansa, sonda «qysym kórsetti» dep aitýǵa bolar edi. Al Atqarý komiteti meniń pikirimdi talqylaǵan da joq.
– Osydan birer kún buryn «Astana» fýtbol klýbynyń serbiialyq jas oiynshysy Nemania Maksimovich jastar arasyndaǵy álem chempiony atandy. Finalda Braziliia qaqpasyna sheshýshi goldy soqty. Sol goldyń arqasynda Serbiia jastar quramasy álem chemppiony atandy. Osy oiyndaǵy birinshi gol da Maksimovichtiń pasynan keiin soǵyldy. Endi onyń baǵasy ósetin shyǵar?
– Árine, ósedi. Al ol bizge eki jarym jylǵa tiesili. Mine, Maksimovichti satyp, jaqsy paida túsirýge, kóp aqsha tabýǵa bolady. Endi ony satyp alǵysy keletender kóbeiedi. Al ózderińiz aqiqatyn aityńyzdarshy, Saian Hamitjanov fýtboldan birdeńe túsine me? Maksimovichti tapqan, osyndai talantty jazbai tanyp, Qazaqstanǵa alyp kelgen – Saian!
Suhbattasqan Nurǵazy Sasaev
