Májilis depýtattary 20 qarashada palatanyń jalpy otyrysynda "el ekonomikanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etý maqsatynda" degen ádemi jeleýmen taǵy bir halyqaralyq instiýttan qaryz alýdy kózdeitin zań jobasyn qarady. Aldynda ǵana, 13 qarashada Aziiadaǵy taǵy eki bankten zaemdy alýdy qarastyratyn zań jobalary Májilistiń qaraýyna kelip túsken bolatyn. Sonda bul – syrttan alynatyn zaemnyń úshinshisi. Bul qaryz aqshalardyń barlyǵy, shyndyǵynda biýdjet jyrtyǵyn jamaý úshin kerek bolyp jatyr, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Iá, Úkimet biýdjet tapshylyǵy máselesin joiý úshin Ulttyq qordan birneshe transfert tartqany azdai, endi sheteldik bankterden de qaryz aqsha alýǵa kóshken.
"Atalǵan kelisim Astanada 2024 jyldyń 11 qazanynda jasaldy. Halyqaralyq Qaita qurý jáne damý banki Qazaqstan Respýblikasyna óteý merzimi 11 jyl bolatyn 84,9 mlrd ien somasyna (270,5 mlrd teńge) qaryz aqsha beredi. Qaryz qarajaty josparly kezeńge arnalǵan respýblikalyq biýdjet tapshylyǵynyń bekitilgen mólsheri sheńberinde el ekonomikasynyń ornyqtylyǵyn qoldaý úshin tartyldy. Qarjy jáne biýdjet komiteti osy zań jobasy boiynsha qorytyndyny daiyndaýǵa daiyn", - dedi búgin Májiliste depýtat Tatiana Savaleva.
2024 jylǵy 13 qarashada QR Parlamenti Májilisiniń depýtattary Qazaqstan ekonomikasynyń turaqtylyǵyn qoldaý úshin 105 mlrd iennen astam somaǵa (366 mlrd teńge) eki halyqaralyq qarjy uiymynan qaryz aqsha tartýdy kózdeitin zańnyń eki jobasyn qaraýǵa alǵany belgili.
Tarqatyp aitsaq, Qazaqstanǵa Aziia damý banki (ADB) 52,3 mlrd ien, al Aziia Infraqurylymdyq investitsiialar banki 52,7 mlrd ien (jiyntyǵynda 105 mrd ien nemese $677,5 mln) bólýdi kózdep otyr. Aziialyq qarjy uiymdarynyń qos qaryzdy 2027 jylǵy 1 maýsymǵa deiingi jeńildikti kezeńdi qosa alǵanda, Qazaqstanǵa 15 jyl merzimge berilmek.
Sonda Qazaqstannyń sheteldik bankter aldyndaǵy osy úsh qaryzynyń óziniń kólemi 636 mlrd teńgeni quramaq.
Qarjy ministrliginiń málimetinshe, 2024 jylǵy 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha memlekettik qaryz 30 trln 504,8 mlrd teńgeni quraidy. Bul - elimizdiń JIÓ kóleminiń 22,6%-y.
Condai-aq taǵy bir mańyzdy tsifr: Qazaqstan Úkimetiniń qaryzy 28,8 trln teńge: onyń ishinde ishki boryshy – 21 567,6 mlrd teńge (75%), syrtqy borysh 7 217,0 mlrd teńge (25%) bolady. 1 qazandaǵy jaǵdai boiynsha Úkimettiń ADB men AIIB aldyndaǵy jalpy qaryzy 970 mlrd teńge nemese barlyq syrtqy qaryzdardyń 13,4% kólemin qamtidy. Endi oǵan jańadan alynatyn qaryzdardy qosa berińiz!
"Bul zań jobalary Májiliske kelip túskende sondaǵy bireýi lám-mim dep til qatyp, bas kótermedi me" degen bul arada zańdy suraq týady. Ondai sóz boldy.
Depýtat Erlan Saiyrov 30 qazanda Májilistiń jalpy otyrysynda biýdjet tapshylyǵynyń bir bóligin jabý úshin 4 trln teńge zaim alǵaly jatqanyn basa aityp, buǵan narazylyq bildirgen-tuǵyn.
"Qazaqstannyń kommertsiialyq bankterinde milliardtaǵan halyq aqshasy jatyr. Bir Halyq bankte Ulttyq qordyń 500 mlrd teńgesi, basqa jekemenshik bankterde 600 mlrd teńgesi bar. Osylardy nege paidalanbasqa? Nege biz syrttan qaryz ala berýimiz kerek", - dedi ol.
Ol memlekettiń aqshasyna ómir súretin bankter Qazaqstanda ǵana shyǵar dep nazalandy. Al kommertsiialyq bankterdiń kezinde saýyqtyrý maqsatynda alǵan qaryz aqshasy máselesi Dalanews.kz alda jazatyn ózge talqy taqyryby bolyp tabylady.
Aita ketsek, Ulttyq qordan taǵy da qosymsha transferttiń tartylýyn sarapshy Biýdjet kodeksin buzý bolyp tabylatynyn aitqan edi.
