Ekonomist, Toqaevtyń shtattan tys keńesshisi Oljas Qudaibergenov shartarapty sharpyǵan koronavirýs álem ekonomikasyna shúilikkenimen qoimai, biliktegi aǵa býynnyń qataryn seldiretip ketedi degen pikirde dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń tuspaldaýynsha naýryzdyń sońyna taman qaýipti indet dúnieniń tórt boryshyna túgel taralady. Osy indettiń izin jasyryp, syrqatqa shaldyqqandardyń sanyn syrt kózden kólegeilegen elder ózgelerdiń tabasyna ushyraidy.
Sarapshynyń pikirinshe Qytai virýsty aýyzdyqtaýǵa shaq tur. Alaida munyń sońy el ekonomikasyn shatqaiaqtatyp tynady.
Koronavirýs Qytai ekonomikasyn 1 trln dollarǵa oisyratyp ketti. Onyń ornyn toltyrý ońaiǵa soqpaidy, onyń ústine indettiń qyspaǵynda qalǵan ózge elder keselmen kúrese almasa, virýs Qytaiǵa qaita ainalyp soǵýy ǵajap emes.
"Koronavirýs balalarǵa jaýyqpaidy, al egde jastaǵy býyndy baýdai túsiredi. Syrqatqa shaldyqqandardyń arasynda besiktegi sábiler men qyz-bozbalalardyń úlesi 2 paiyzdan aspaidy eken.
Tajaldyń tyrnaǵyna ilingenderdin 99 paiyzy 60-tan asqan aǵa býyn. 75 paiyzy virýs juqtyrǵanǵa deiin dimkás, aýrýshań bolǵandar.
Koronavirýs ońaishylyqpen aldyra qoimasyn, kez-kelgen ortada tózimdi ekenin dáleldep baqty. Bul túrimen jer betindegi 7 mlrd adamǵa túgel juǵyp shyqsa tańǵalmańyz.
Túneýkúni Merkeldiń ózi osyny meńzep, nemisterdiń 70 paiyzy koronavirýstyń qarmaǵyna ilinetinin aitty. Kantsler mysalǵa keltirgen 70 paiyz 60-tyń asýynan asqan aǵa býyn. Nemis jerindegi jastar men balalardyń úlesi 30 paiyzdyń ar jaq, ber jaǵynda.
Toq etetin aitqanda bul epidemiiany adamzattyń 2-3 paiyzy eńsere almai myna jalǵanmen qosh aitysady.
Sonyń nátijesinde biliktiń tóbe basynda otyrǵan ata býyn, aǵa býynnyń qatary seldirep, olardyń ornyna jańa tolqyn keledi. Bul bilik qana emes, basqa da salalardy sharpidy.
Biznes, qoǵamdyq uiymdar tipti qylmystyq toptardyń qatarynda býyn almasý protsesi júredi. Sózsiz munyń saiasi saldaryn sezinemiz" – deidi Toqaevtyń ýáziri.
Onyń pikirinshe indet transulttyq kompaniialardy quzǵa qulatýy múmkin. Qambasy ortaiyp, qaltasy juqarǵan olar ózderi saýyn siyrǵa ainaldyrǵan elderden ketip tynady. Bul olar bastap bergen jahandaný protsesin baiaýlatyp, damý jolyna túsken álemdi 3-4 jylǵa artqa laqtyrady.
"Koronavirýs memlekettik basqarý isinde kemshiligi kóp elderdi eseńgiretip ketedi. Álbette bul sapta bizdiń el de bar. Indetten keiingi álem adam tanymastai ózgeredi. Toleranttylyq jaiyna qalady. Basynan sóz asyrmaityn, ázirgige qaraǵanda áldeqaida qaýipti, qaterli almaǵaiyp zaman ornaidy" – deidi Qudaibergenov.
Ázirlegen Dýman BYQAI
