Qoǵam belsendisi, «Nemolchi» qorynyń jetekshisi Dinara Smailova ekonomist Oljas Qudaibergenovtiń qaiyn atasy 7 jylǵa sottalǵan is boiynsha málimdeme jasady. Onyń aitýynsha, qart adam jeke paidasy úshin emes, óz nemereleriniń jaǵdaiyn oilap, kúieý balasynan balalardy asyraýǵa qarjy talap etkeni úshin qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵan, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Dinara Smailova bul isti áleýmettik jelidegi paraqshasynda egjei-tegjeili baiandap, istiń ádildigine kúmán keltirdi.
«Qaiyn ata nemereleri úshin aqsha surady»
Qor jetekshisiniń jazýynsha, sot qart er adamnyń áreketin «úshinshi tulǵalar úshin aqsha bopsalaý» dep baǵalaǵan. Alaida bul «úshinshi tulǵalar» - zańdy nekede dúniege kelgen balalary men olardyń anasy bolǵan.
«Aqsha baiyp qalý úshin emes, týǵan nemereleriniń kúnkórisi úshin talap etildi. Soǵan qaramastan, qart adam 7 jylǵa bas bostandyǵynan aiyryldy», - dep jazdy Smailova.
Oqiǵa qalai bastaldy?
Belsendiniń aitýynsha, oqiǵa 2023 jyldyń qarashasynda qoǵam nazaryna qaita shyqqan. Sol kezeńde elde Saltanat Núkenovanyń ólimine qatysty is qyzý talqylanyp jatqan tusta Qazaqstan azamaty Móldir Qabylova óziniń tanymal ekonomist Oljas Qudaibergenovpen nekesi jaily ashyq málimdegen.
BAQ dereginshe, Oljas Qudaibergenov ár jyldary ekonomist retinde tanylyp, eki jyl boiy Qazaqstan prezidentiniń keńesshisi bolǵan. Onyń esimi memlekettik jáne saraptamalyq ortada jii atalǵan.
Dinara Smailovanyń jazýynsha, Móldir Qabylova otbasyndaǵy jaǵdaidy kópke deiin jariia etpegen. Alaida bir kúni onyń jasy kelgen ákesi túrmege qamalǵan soń, únsiz qalý múmkin bolmai qalǵan.
«Ajyrasý ońai bolmaitynyn bildim, biraq munshalyqty dep oilamadym»
2023 jyly ótken baspasóz konferentsiiasynda Móldir Qabylova kúieýimen ajyrasý protsesiniń aýyr ótkenin málimdegen.
Onyń sózinshe, 10 jyldyq resmi neke men tórt balanyń bolýy er adamdy qýdalaýdan toqtatpaǵan.
«Men uzaq ýaqyt ajyrasý týraly tis jarmadym, sebebi onyń reaktsiiasynan qoryqtym. Tek bólek turýdy usyndym da, balalarymmen birge Ulybritaniiaǵa oqýǵa kettim. Ol ai saiyn kelip júrdi. Al ajyrasqym keletinin aitqan soń, páterime jasyryn kamera ornatyp, tehnikalaryma qashyqtan basqarý baǵdarlamalaryn engizgenin bildim», - deidi Qabylova.
Ol bul jaǵdaidan keiin politsiiaǵa aryz jazyp, kúieýiniń páterge kirýine tyiym salǵanyn, alaida balalarmen bailanysyna shekteý qoimaǵanyn aitty.
Aita keteiik, Móldir Qabylova «Bolashaq» baǵdarlamasymen Ulybritaniiada PhD doktorantýrasynda oqyp, úzdik stýdent atanǵan. Qazir ǵylymi zertteý júrgizip júr.
Ákeni qorǵaý - qatelik boldy
Dinara Smailovanyń jazýynsha, Móldir sol kezde balalarynyń ákesin aiap, Londonda bolǵan balalardy urlaý áreketine qatysty isti ári qarai ýshyqtyrmaǵan. Keiin bul sheshim qate bolǵany belgili boldy.
Arada ýaqyt óte:
- Móldirdiń ákesi «bopsalaý» boiynsha,
- aǵasy «alaiaqtyq» baby boiynsha aiyptalǵan.
Nátijesinde aǵasy sottalyp, bostandyǵy shektelse, ákesi 7 jylǵa koloniiaǵa jiberilgen.
«Erkindigim úshin kelisimge qol qoiýǵa májbúr boldym»
Qor jetekshisiniń aitýynsha, 2022 jyldyń tamyzynda Móldir Qabylova ákesin túrmeden bosatý úshin kúieýimen eki kelisimshartqa qol qoiǵan.
Onda:
- kúieýiniń ruqsatynsyz elden shyǵýǵa tyiym salynǵan;
- táýlik boiy baqylaý júrgizilgen;
- barlyq áleýmettik jeli men gadjet qupiiasózderi berilgen;
- telefonǵa qashyqtan basqarý qosymshasy ornatylǵan;
- belgili adamdarmen bailanysýǵa tyiym salynǵan;
- «Bolashaq» stipendiiasynyń qarjysyn tek qajettilikke jumsaý mindettelgen;
- politsiiaǵa berilgen aryzdardyń jalǵan ekeni moiyndalýy tiis bolǵan.
«Mende basqa tańdaý bolǵan joq. Ákemdi bosatý úshin qol qoiýǵa májbúr boldym», - deidi Móldir.
Keiin bul is mediativtik kelisim arqyly jabylǵanymen, arada ýaqyt ótip, qart er adam qaitadan qamaýǵa alynǵan.
Is qaita qozǵalyp, 7 jylǵa sottaldy
2024 jyldyń sáýirinde, Móldir Qabylovanyń jariia málimdemesinen keiin alty ai ótken soń, is qaita jandanyp, onyń ákesi «asa iri kólemde bopsalaý» baby boiynsha 7 jylǵa sottalǵan.
Dinara Smailova istegi birqatar zańbuzýshylyqtarǵa nazar aýdardy. Onyń aitýynsha:
- buryn toqtatylǵan is zańdy negizsiz qaita qozǵalǵan;
- isti japqan prokýror keiin ózi sol sheshimdi joiǵan;
- is materialdarynda «jábirlenýshi taraptyń shaǵymy» joq;
- bopsalaý somasy men valiýtasy kýálikterde ártúrli kórsetilgen;
- tintý zańsyz dep tanylsa da, onyń nátijeleri dálel retinde paidalanylǵan.
«Úshinshi tulǵalar» - óz balalary
Qor jetekshisi erekshe nazar aýdaratyn jait retinde «úshinshi tulǵalar» uǵymyn atady. Onyń sózinshe, tergeý men sot qaiyn atanyń aqshany úshinshi adamdar úshin talap etkenin kórsetken. Al is júzinde bul - aiyptaýshy taraptyń óz kámeletke tolmaǵan balalary bolǵan.
«Ol qyzyn jáne nemerelerin qorǵady»
Qazir Móldir Qabylovanyń ákesi jazasyn ótep jatqanyna eki jyl bolǵan. Dinara Smailovanyń aitýynsha, ol óz áreketine ókinbeidi.
«Ol qyzyn jáne nemerelerin qorǵady. Múmkin, ashýǵa berilgen shyǵar. Biraq dál sol adamnyń kesirinen balalar daǵdarys ortalyǵynda ómir súrdi», - deidi belsendi.
Is endi Joǵarǵy sotta qaralmaq. Alaida Smailova kúshterdiń teń emes ekenin jasyrmaidy. Onyń aitýynsha, bul istegi jábirlenýshi tarap - el premer-ministri Oljas Bektenovtiń jaqyn týysy.
Soǵan qaramastan, «Nemolchi» qory ádil tergeý úshin kúresti toqtatpaitynyn málimdedi.
«Joǵarǵy sot bul zańbuzýshylyqtardy kóre me, álde joq pa - belgisiz. Biraq biz sońyna deiin baramyz», - dep túiindedi Dinara Smailova.