Qazaqstan energokeshenin túgel jańalaýda, dep habarlaıdy .
Tipti sońǵy 12 aıda úlken ózgerister oryn alǵan. 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha elektr energıasyn tutyný kólemi 3,8 paıyzǵa ósip, 124,6 mlrd kVt·saǵa qa jetti. Al óndirý 4,4 paıyzǵa ósip, 123,1 mlrd kVt·saǵat bolǵan. Úkimet 2025 jylǵy elektr tapshylyǵyn shamamen 1,5 mlrd kVt·saǵat dep baǵalady.
Qazaqstan aldymen osy tapshylyqty joıý, bolashaqtyń senimdi energetıkalyq bazasyn qalyptastyrýdy óte qarqyndy júrgizýde. Buǵan deıin "Eski Qazaqstan" olıgarhtary tozyǵy jetken keńestik energonysandardyń bazasyn esh modernızasıa jasamaı, shirigenshe paıdalanyp kelgen edi. Endi bul mafıanyń barlyǵy joıylyp, jańa Úkimet taza qazaqstandyq energobaza qurýdy qolǵa aldy. Osy rette vıse-premer Qanat Bozymbaevtyń strategıalyq sheshimderi men iskerligin atap ótý kerek.
Aldymen 2026–2030 jyldarǵa arnalǵan kómir generasıasyn damytý jónindegi Ulttyq joba bekitildi. Onda 2030 jylǵa deıin 7,8 GVt qýatty iske qosý jáne jańartý josparlanǵany kórsetilgen. Onyń ishinde 8 jańa stansıa salý jáne 11 qoldanystaǵy stansıany jańǵyrtý qarastyrylǵan. Jalpy ınvestısıa kólemi keminde 7,5 trln teńge dep baǵalanyp otyr, qarjylandyrý búdjetten tys qarajat, ıaǵnı ınvestısıalar tartý esebinen júzege asyrylmaq. Búgingi Úkimet otyrysynda «taza kómir» tehnologıalaryn engizý, stansıalar boıynsha jol kartalaryn ázirleý, sondaı-aq kómir hımıasyn memlekettik qoldaý sharalaryn jáne «Báıterek» holdıńi arqyly qarjylandyrý tetikterin pysyqtaý qajettigi atap ótildi.
Ekinshi júıelik blok - elektr jelileri men dıspecherleý. Ulttyq operator bolyp tabylatyn «KEGOC» AQ Ońtústik aımaqty kúsheıtý jáne Batys aımaqty Biryńǵaı energetıkalyq júıemen biriktirý jobalary boıynsha ilgerileýdiń jedel qarqynyn tirkep otyr. Jobalardyń quny Ońtústik boıynsha 154 mlrd teńgeni, Batys boıynsha 202 mlrd teńgeni qurady. Batys jobasy boıynsha Eýropalyq qaıta qurý jáne damý bankimen jáne Qazaqstannyń Damý bankimen nesıelik kelisimder kórsetilgen.
Úshinshi blok — jańartylatyn energıa kózderi men energıa jınaqtaý júıelerine jeke kapıtal men halyqaralyq jobalyq qarjylandyrýdy tartý. Eýropalyq qaıta qurý jáne damý banki Jambyl oblysynda (Mırnyı aýmaǵynda) qýaty 1 GVt jel elektr stansıasy jáne 300 MVt/600 MVt·saǵat akýmýlátorlyq saqtaý júıesin (BESS) qamtıtyn jobaǵa 250 mln dollarǵa deıin nesıe maquldady. Jobaǵa TotalEnergies (60%), KazMýnaıGaz (20%) jáne Samrýk-Qazyna (20%) qatysady. Mańǵystaý oblysyndaǵy gıbrıdti joba (77 MVt jel stansıasy + 50 MVt kún stansıasy) boıynsha EQDB 90 mln dollarǵa deıin nesıe berip, qalǵanyn CTF qory qarjylandyrmaq.
Bul qandaı nátıjelerge alyp keledi? Bazalyq senarı boıynsha bıyl 2,6 GVt-tan astam jańa qýat engizilýi tıis. Negizgi sheshýshi tus - Almaty energıa toraby boıynsha kesteniń oryndalýy men negizgi baılanystyrýshy jelilerdiń (ońtústik pen batys) aıaqtalýyna tirelip tur.
Al 2030 jylǵa deıin 8 jańa elektr stansıasyn salamyz da, 11 qoldanystaǵy stansıany túgel jańartamyz. Jańa stansıalardyń ishinde kómir, gıdroakkýmýlátorly stansıalar da qarastyrylǵan. Demek Qazaqstan elektr qýaty boıynsha eshkimge qol jaımaıtyn bolady.
