Freedom Inside '26

Belgili ǵalym Jabaihan Ábdildin dúnie saldy

Belgili ǵalym Jabaihan Ábdildin dúnie saldy

Belgili ǵalym Jabaihan Ábdildin ómirden ótti, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Qaraly habardy depýtat Murat Ábenov habarlady. 

"Túnde qyzy habarlasyp aitty. Ystambulda emge aparǵan eken otbasy. Beisenbi kúni Ystambuldan tańǵy reispen alyp keledi. Janazasy 5 jeltoqsan , juma kúni , Astana qalasynda , jańa meshitte. Imandy bolsyn", - dep jazdy depýtat. 

Ábdildin Jabaihan Múbárákuly (16.2.1933 j. t. Pavlodar oblysy Mai aýdany Maitúbek a.) — ǵalym, filosofiia ǵylymynyń doktory (1968), professor (1970), Qazaqstan Respýblikasy Ulttyq ǵylym akademiiasynyń akademigi jáne vitse-prezidenti, Qazaqstandaǵy dialektikalyq logika mektebiniń negizin salýshy bolǵan. 

1954 jyly S.M. Kirov atyndaǵy QazMÝ-dyń filosofiia-ekonomika fakýltetin bitirgen.

1954-1955 jj. – Qazaq pedagogikalyq institýtynyń aspirantýrasy. 1958 jyly - M.V. Lomonosov atyndaǵy MMÝ-dyń filosofiia fakýltetiniń aspirantýrasy. «Naqty ǵylymnyń gnoseologiialyq róli» atty taqyrybynda filosofiia ǵylymdarynyń kandidaty ǵylymi dárejesin alýǵa dissertatsiia qorǵaǵan. 1968 jyly ǴA KSRO filosofiia institýtynda «Teoretikalyq tanym problemalarynyń bastaýy» atty taqyrybynda filosofiia ǵylymdarynyń doktory ǵylymi dárejesin alýǵa dissertatsiia qorǵaǵan.

Ádebiet portalynyń málimetinshe, Ábdildinniń ǵylymi eńbekteri negizinen dialektikalyq logikanyń ózekti máselelerin zertteýge arnalǵan. Sonyń ishinde, ásirese, naqty uǵym, bastama máselelerin tereń zerttei otyryp, olardyń filos. tarihy turǵysynan negizdelgen dialekt. anyqtamasyn jasady, logikalyq jáne gnoseologiialyq fýnktsiialaryna sipattama berdi, qazirgi ǵylym men praktikadaǵy logiko-metodologiialyq rólin aiqyndady. Onyń basqarýymen dialektikalyq logikanyń kategoriialaryn, zańdaryn, printsipterin jan-jaqty zertteýge arnalǵan ujymdyq monografiialarlarjaryq kórdi. Osy zertteýlerdiń nátijesinde “Dialektikalyq logika” atalatyn 4 tomdyq irgeli eńbek dúniege keldi. Munda dialektanyń logikalyq fýnktsiiasy anyq dáleldenip, kategoriialarynyń ǵylymi júiesi jasaldy, ári olar qazirgi jaratylystaný ǵylymdarynyń metodologiialyq máselelerimen ushtastyryldy. Ábdildinniń ǵylymi basshylyǵymen 10 ǵylym doktory, 40-qa tarta ǵylym kandidaty daiyndaldy.

Qoǵamdyq ǵylymdar salasy boiynsha Sh. Ýálihanov atyndaǵy syilyqtyń (1974) iegeri. Ábdildin belgili qoǵam jáne memleket qairatkeri. Qazaqstan Memlekettik syilyǵynyń (1984), QR Prezidentiniń Beibitshilik jáne rýhani tatýlyq syilyǵynyń (1994), Eńbek Qyzyl Tý, “Qurmet belgisi” ordenderimen marapattalǵan. 2008 jyly «BUU-nyń printsipterine adaldyǵy jáne sońǵy 15 jylda Qazaqstanda BUU-nyń jumysyna ólsheýsiz úles qosqany úshin» marapattalǵan, Halyqaralyq «Ómir aǵashy» syilyǵyn «Shyǵarmashylyq uzaq jasaýshy» atalymy boiynsha ielengen (2010 j.). «Barys» II dárejesimen (2000 j.), TMD Parlamentaralyq assambleiasynyń «Dostyq» medaldarymen ,2022 jyly «Barys» III dárejesimen marapattalǵan.