Halyq Qaharmany, ǵaryshker ári «Báiterek» Qazaqstan-Resei birlesken kásipornynyń basqarma tóraǵasy Aidyn Aiymbetov bilim alǵan oqý ordasy I.Jansúgirov atyndaǵy Jetisý ýniversitetine arnaiy kelip, stýdenttermen júzdesti. Kezdesýde jastarǵa baǵyt-baǵdar beretin taǵylymdy sátter kóp boldy. Óz kezeginde ǵaryshker «Baiqońyrdyń» strategiialyq mańyzy, onda júrgizilip jatqan jańǵyrtý jumystary men jańa jumys oryndary týraly keńinen áńgimelep, bolashaq injenerler men zertteýshilerdi naqty jobalarǵa qatysýǵa shaqyrdy. Ýniversitet pen «Báiterek» kásiporny arasynda memorandýmǵa qol qoiylyp, stýdentterdiń ǵarysh ailaǵynda taǵylymdamadan ótý múmkindigi ashyldy. Osy sátte paidalanyp, Dalanews.kz tilshisi ǵaryshkermen tildesip, az-kem suhbat qurdy.
– Aidyn aǵa, bilim alǵan ýniversitetińizge qaita oralǵanda qandai sezimde boldyńyz?
– Men úshin bul jerdiń orny bólek. Osy aýditoriialarda otyryp bilim alǵanmyn, arman qýyp júrip qanshama jospar qurǵanmyn. Búgin sol ornymda stýdenttermen júzdesý – taǵdyrdyń maǵan bergen syiy. Eń bastysy, jastardyń kózinen úmit, talpynys kórdim. Olar meniń stýdent kezimdegidei armandap qana qoimai, sol armanǵa jetýdiń naqty joldaryn izdestirip otyr. Bul – eldiń bolashaǵy úshin qýanyshty jait.
– «Baiqońyrdyń» qazirgi jaǵdaiyna toqtalsańyz. Búginde ǵarysh ailaǵy jai ǵana tarihi nysan bolyp qalǵan joq pa?
– Joq, olai deýge bolmaidy. «Baiqońyr» – áli de álemdik deńgeide strategiialyq mańyzy bar keshen. Ondaǵan ushyrý alańy, qurastyrý-synaý korpýstary, zerthanalar, basqarý ortalyǵy bar úlken infraqurylym jumys istep tur.
Eń bastysy, biz qazir jańǵyrtý jumystaryn bastap kettik. Zymyran qulaityn aimaqtardy ekologiialyq turǵydan qaita qalypqa keltirý, jańa ǵimarattar salý, qaýipsizdikti kúsheitý – osynyń bári qoǵam men tabiǵatqa degen jaýapkershiliktiń kórinisi.
Bul qadamdar arqyly biz tek ǵaryshqa zymyran ushyryp qana qoimai, eldiń ekologiialyq qaýipsizdigin de saqtap otyrmyz. Jańǵyrtý barysynda 150-ge jýyq jańa jumys orny ashyldy. Bul – injenerden bastap telemetriia mamanyna deiingi kóptegen saladaǵy kadrǵa suranystyń artqanyn bildiredi.
– Jetisý ýniversiteti stýdentteri úshin qandai múmkindikter bar?
– Eń mańyzdy jańalyq – Jetisý ýniversitetimen qol qoiylǵan memorandým. Bul jai qaǵaz emes, naqty áreketke bastaityn qujat. Ýniversitettiń stýdentteri endi «Baiqońyrda» taǵylymdamadan óte alady. Buryndary ǵarysh týraly tek kitaptan oqyp, derekti filmderden kórip júrgen jastar endi óz qolymen zertteý júrgizýge, ǵylymi jobalarǵa qatysýǵa múmkindik alady. Bul – úlken tájiribe mektebi. Jai ekskýrsiia emes, naqty injenerlik oilaý men praktikalyq mashyqty damytatyn alań.
– Sizdiń ǵaryshqa ushqan sátińiz jastarǵa árdaiym qyzyq. Sol áserińizdi taǵy da bólisseńiz.
– Ǵaryshqa ushý – tek romantika emes, ol – úlken jaýapkershilik. Men alǵash ushqan sátte ózimdi ǵana emes, tutas Qazaqstandy alyp shyqqanymdy tereń sezindim. Ǵaryshqa qaraǵan árbir kózqaras – eldiń tehnologiialyq qýatynyń ainasy. Sol kezde túsingenim ǵarysh – qiial emes, ol naqty ǵylym men eńbek nátijesi. Búgingi jastardyń da osyny túsingenin qalaimyn.
– Qazaqstannyń ǵarysh salasy qandai bolashaq kútip tur?
– Bul sala bolashaqta jańa býyn injenerler men zertteýshilerdiń arqasynda ǵana damidy. Sondyqtan ýniversitet qabyrǵasynan shyqqan mamandardy ǵarysh salasyna tartý – bizdiń strategiialyq mindetimiz. Ǵarysh endi tek zymyran ushyrý emes. Ol – derekterdi óńdeý, jasandy intellektini qoldaný, ekologiiany baqylaý, jańa materialdar synaý siiaqty kópsalaly baǵyttardy qamtidy. Osyǵan orai biz IT mamandaryn, ekologtardy, fizikterdi tartyp otyrmyz.
– Jastarǵa qandai oi aitqyńyz keledi?
– Meniń aitqym keletin dúnie ǵarysh – arman emes, naqty maqsat. Qazaqstan úshin ol endi qiialdaǵy áńgime emes, indýstriialyq baǵytqa ainalyp keledi. Eger sizder shynymen osy joldy tańdasańyzdar, eldiń bolashaqtaǵy tehnologiialyq beinesi múlde basqa deńgeige kóteriledi. «Baiqońyr» tarihi keshen ǵana bolyp qalmaidy, jas ǵalymdar men injenerlerdiń eńbek alańy retinde qaita túledi. Jastarǵa aitarym – óz armandaryńyzdan qoryqpańyzdar. Ol arman sizderdi ǵaryshqa deiin jetkizýi múmkin.
– Áńgimeńizge rahmet!
