Qalada baǵany ustap turý boiynsha negizgi qoldanystaǵy mehanizmi – «ainalym syzbasy» boiynsha jeńildetilgen qaryzdar berý. Atalǵan mehanizm sheńberinde kásipkerlik sýbektileri ónimge qoiylǵan shekti baǵalardy bekitý retinde áleýmettik mańyzy bar azyq-túlik taýarlaryn (ÁMAT) iske asyrý boiynsha ózderine kúrdeli mindettemeler alady, bul rette,qaryzdar boiynsha bólingen aqshalardy áriptester qala biýdjetine qaitarady.
ÁMAT-qa ónimniń Qazaqstan Respýblikasynyń Úkimeti bekitken 19 túri jatady – 1 surypty un, qaraqumyq, kúrish.rojki.kúnbaǵys maiy jáne sary mai, qus eti, siyr eti, sút, airan, irimshik, 1 sanatty jumyrtqa, qant, tuz, nan, kartop. Piiaz, qyryqqabat, sábiz.
«Ainalym syzbasynyń» sheńberinde qaryzdar berildi, sonyń nátijesinde ÁMAT-tyń 60 myń tonnadan astam kólemde 19 pozitsiiasy boiynsha baǵalary ustalyp tur, bul qala boiynsha baǵany 35%-ǵa tómendetýge múmkindik berdi. Magným jelisiniń 54 saýda orny, Toimart saýda jelisiniń 14 saýda orny, Asyl ettiń 5 dúkeni qamtyldy.
Sonymen qatar, berilgen «ainalym syzbasy» tamaq ónerkásibi ónimderiniń satý baǵalaryn bekitýge múmkindik berdi.
- «Asyl Meat» JShS 2022 jyldyń 1 maýsymyna deiin 5 firmalyq dúkende bir kelisi úshin 2050 teńgeden bekitilgen baǵa boiynsha siyr etin (jaýyryn-tós bóligi) satady.
- «Alsad Kazahstan» JShS «Magným», «Smoll» jáne «Toimart» saýda jelileri arqyly sórelerde 10 danasy 440 teńge bolyp bekitilgen baǵa boiynsha 1 sanatty taýyq jumyrtqasyn satýdy júzege asyrady. 1 sanatty jumyrtqanyń baǵasy statistika baǵasynan 8%-ǵa tómen (ortasha baǵa – on danasy úshin 479 teńge).
Halyq úshin qol jetimdi baǵamen ÁMAT-tyń ataýlarynyń usynymyn arttyrý úshin qalanyń 7 negizgi bazarynda (Kók bazar, Jańa Aqbulaq (kóterme bazar), Sary-Arqa, Tastaq, Taýsamaly, Almaty-1, Túrksib jármeńkesi) áleýmettik dúkender ashyldy, onda tómendetilgen baǵamen ÁMAT-tyń 10 ataýy (kartop, sábiz, piiaz jáne qyryqqabat, qant, qaraqumyq jarmasy, kúnbaǵys maiy, kúrish, rojki, un) satylady, bul saýda jasaýshylar arasynda básekelik ortany quraidy.
Sondai-aq, «Et dúkenderi» jobasy iske qosyldy, onda qol jetimdi baǵamen siyr etin jáne qoi etin satý júzege asyrylady, baǵany turaqtandyrý bir kelisi úshin 2050 teńgede siyr etiniń jaýyryn-tós bóligi boiynsha uiymdastyrylǵan. Atalǵan sátte, «Juldyz», «Túrksib» bazarlarynda eki satý orny jumys isteidi. Qalanyń 7 iri bazarynda «Et dúkenderin» ashý jolymen jobany keńeitý josparlanyp otyr.
Qala azyq-túlik naryǵynda jaǵdaidy jaqsartý úshin turaqty túrde jańa sheshimder izdestirýde.
