Astana qalasyndaǵy Táýelsizdik saraiynda ShYU-ǵa múshe memleketter basshylary keńesiniń otyrysynda QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev sóz sóilep, Shanhai yntymaqtastyq uiymy dostyq, tatý kórshilik, teńquqyqtyq jáne ózara qoldaýdyń, iaǵni «shanhai rýhy» negizinde jumys isteitin memleketaralyq qatynastardyń tiimdi tetigine ainalǵanyn atap ótti, – dep habarlaidy Dalanews.kz Astana qalasy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
– ShYU keńistiginde úsh milliardtan astam adam turady. Uiymǵa ekonomikasy asa iri jáne jyldam damyp kele jatqan memleketter kiredi. Álemdik jalpy ishki ónimniń úshten biri osy elderge tiesili. Bul bizdiń Uiymnyń orasan zor áleýeti men jahandyq rólin aiqyn kórsetedi. Múshe memleketterdiń daýsy men múddeleri teń dárejede eskeriletin Shanhai yntymaqtastyq uiymy ózin biregei alań retinde kórsetti. Dál osyndai myzǵymas demokratiialyq negizge súiengen uzaqmerzimdi yntymaqtastyǵymyz jańa mazmunmen tolyǵa túsetinine senimdimin, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń Uiymǵa tóraǵalyǵy aiasynda atqarylǵan jumystardyń qorytyndysy jóninde baiandady
Prezident ShYU-ǵa múshe memleketterdiń belsendi qoldaýynyń nátijesinde Qazaqstannyń uiymǵa tóraǵalyǵy kezinde túrli deńgeide 150-ge jýyq is-shara, sonyń ishinde tsifrlyq damý, týrizm, energetika, biznes salalarynda forýmdar jáne ShYU jastar keńesi ótkenin málimdedi.
– Uiymnyń Sharttyq bazasy 60 jańa qujatpen tolyqtyryldy. Atap aitqanda, Esirtkige qarsy strategiia, Ekonomikalyq yntymaqtastyq strategiiasyn iske asyrý jospary, Qorshaǵan ortany qorǵaý salasyndaǵy kelisim, Energetikalyq yntymaqtastyqty damytý strategiiasy jáne basqa da qujattar. ShYU seriktesteri sanalatyn halyqaralyq uiymdardyń qatary kóbeidi. Investitsiialar jónindegi arnaiy jumys tobynyń qyzmeti qaita jandandy. Ulttyq valiýtamen esep aiyrysýǵa kóshý úderisi qarqyndy dami bastady, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaev osy sharalardyń nátijesinde ShYU keńistigindegi saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyq qarqyndy damyp kele jatqanyna toqtaldy. Sondai-aq Qazaqstan tóraǵalyǵy kezinde mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy nyǵaitýǵa erekshe nazar aýdarylǵanyn aitty.
– «ShYU formatyn» barynsha tartymdy etetin birqatar mańyzdy joba iske qosyldy. Olardyń qatarynda «ShYU elderiniń rýhani kieli oryndary» jobasy men «ShYU Jibek joly» birinshi halyqaralyq mýzyka festivali bar. Sondai-aq birlesken jobalardy júzege asyrý úshin 10 týristik aýmaq anyqtaldy. Almaty qalasy ShYU-nyń mádeni jáne týristik astanasyna ainaldy, – dedi Memleket basshysy.
Qasym-Jomart Toqaevtyń aitýynsha, Qazaqstan ShYU tóraǵasy retinde aldyńǵy sammitte aitylǵan barlyq maqsat-mindetti tolyǵymen oryndady. Sondai-aq Prezident elimizdiń bastamalaryn júzege asyrýǵa qoldaý kórsetip, belsendi atsalysqany úshin barlyq memleketke shynaiy rizashylyǵyn bildirdi.
Memleket basshysy «Shanhai ondyǵyna» kiretin elder úshin strategiialyq mańyzy bar basty baǵyttarǵa toqtaldy. Prezident qaýipsizdik salasyndaǵy ózara senim men yntymaqtastyqty nyǵaitýdy birinshi mańyzdy baǵyt retinde atady.
– Qazirgi kúrdeli ahýal – negizinen halyqaralyq qatynastar júiesindegi daǵdarys saldary. Osy rette halyqaralyq quqyqtyń kemshin tustaryn túzep, geosaiasi turǵydan jikke bólinýge jol bermeý maqsatymen, túptep kelgende, jahandyq aýqymdaǵy beibitshilik pen qaýipsizdikti nyǵaitý úshin ShYU óziniń turaqtandyrýshy jáne jasampazdyq rólin kúsheitýge tiis, – dedi Prezident.
Memleket basshysynyń aitýynsha, Shanhai yntymaqtastyq uiymy búkil Eýraziia qurlyǵyndaǵy beibitshilik pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýge kepil bolatyndai airyqsha múmkindikterge ie. Uiymǵa múshe memleketterge «Ádil álem, kelisim jáne damý jolyndaǵy jahandyq birlik týraly» ShYU bastamasyn júzege asyrý dál osy maqsatpen usynyldy.
Prezident Áskeri saladaǵy senim sharalary týraly kelisimdi ázirlep, qabyldaityn ýaqyt kelgenin aitty. Bul rette «Úsh zulym kúshpen» kúres máselesi árdaiym jiti nazarda bolýǵa tiis.
Qasym-Jomart Toqaev kiberqaýipsizdikti kúsheitý Uiymǵa múshe elderge ortaq taǵy bir mańyzdy mindet ekenine nazar aýdardy. Sonymen qatar ShYU-ǵa múshe memleketterdegi aqparattyq infraqurylymnyń turaqty jumysyn qamtamasyz etý úshin udaiy aqparat almasýǵa, úzdik tásilder men ozyq tájiribelerdi qoldanýǵa baǵyttalǵan arnaiy mehanizm ázirleýdi usyndy.
Qazaqstan Prezidentiniń pikirinshe, búgin halyqaralyq aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý máseleleri boiynsha qabyldanatyn Ózara is-qimyl jospary atalǵan maqsattarǵa sai keledi.
Prezident saýda-ekonomikalyq bailanystardy keńeitý yntymaqtastyqtyń taǵy bir mańyzdy baǵyty ekenine nazar aýdardy.
– Álemdik ekonomikada jaǵymsyz úrdister beleń ala bastady. Dúniejúzilik banktiń málimeti boiynsha biyl jahandyq ekonomikanyń ósim qarqyny báseńdeidi. Álem ekonomikasynyń ósimine serpin beretin jańa baǵyt jáne múlde basqa damý paradigmasy qajet ekeni anyq. Sondyqtan, bizdiń oiymyzsha, saýda-ekonomikalyq kooperatsiiany keńeitý, kapital men tehnologiianyń erkin qozǵalysyna jaǵdai jasaý, klimattyń syn-qaterlerimen kúresý – Shanhai uiymynyń mańyzdy mindetteri. Ózara saýda-sattyqtyń artýy ShYU keńistigi úshin ortaq úrdiske ainalyp keledi. Máselen, Qazaqstannyń ShYU elderimen saýda kólemi ótken jyldyń qorytyndysy boiynsha 6,5 paiyzǵa ósti. ShYU-ǵa múshe elderdiń tehnologiialyq bazasy úlken jáne ekonomikanyń barlyq mańyzdy sektorlaryn damytý úshin orasan zor naryǵy bar. Arnaiy salyq, keden jáne kóshi-qon rejimderiniń ázirlenýi atalǵan baǵytta ilgerileýge aitarlyqtai septigin tigizedi. Osy rette ShYU aiasynda Ekonomikalyq jeńildikter bazasyn qurý týraly Qazaqstannyń usynysy ózekti bolyp qala beredi. Investitsiialyq jobalardy talqylap, bekitý úshin biryńǵai alań qurý qajettigi aiqyndala tústi. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń bazasynda Jobalyq qyzmetti qarjymen qamtamasyz etý mehanizmin qurýdy usynamyz. Qytai, Resei, Úndistan, Ózbekstan, Qyrǵyzstan qazirdiń ózinde atalǵan alańda belsendi jumys istep jatyr. Jalpy, AHQO rezidentteriniń 20 paiyzy – ShYU-ǵa múshe memleketterdiń kompaniialary, – dedi Prezident.
Memleket basshysy tiimdi dálizder men senimdi tasymal tizbekterin qurý arqyly kólik bailanystaryn nyǵaitýdy yntymaqtastyqtyń kelesi baǵyty retinde atady.
– Biz Qytaidyń «Bir beldeý, bir jol» megajobasyn, Transkaspii halyqaralyq kólik baǵdaryn jáne «Soltústik – Ońtústik», «Ortalyq Aziia – Ońtústik Aziia» baǵyttary boiynsha transeýraziialyq dálizdi odan ári birlese damytýǵa basa mán beremiz. Bul josparlardy júzege asyrý úshin ShYU aiasynda Strategiialyq porttar men logistikalyq ortalyqtardyń seriktestik jelisin qurý jóninde naqty sharalar qabyldaý mańyzdy, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Memleket basshysy Shanhai yntymaqtastyq uiymyn reformalaý jáne jańǵyrtý qajettigine arnaiy toqtaldy.
– Qarqyndy jahandyq ózgeristerge bailanysty bizdiń aldymyzda ShYU qyzmetin odan ári jetildirýge baǵyttalǵan mańyzdy mindet tur. Uiym aiasynyń keńeiý úderisi jańa múmkindikterge jol ashyp, ony damytýǵa tyń serpin beredi. Elimiz ShYU-ǵa tóraǵa retinde Uiymdy yntymaqtastyqtyń budan da tiimdi ári kópjaqty mehanizmine ainaldyrýdy kózdeitin teńgerimdi usynystaryn ortaǵa saldy. Atap aitqanda, biz ShYU Hatshylyǵy men Bas hatshynyń rólin kúsheitýdi quptaimyz, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Qazaqstan Prezidenti aitylǵan barlyq usynys ShYU-ǵa múshe elderge ortaq igi maqsattarǵa qol jetkizýge barynsha úles qosýǵa degen shynaiy nietten týyndaǵanyn atap ótti.
Memleket basshysy sózin qorytyndylai kele, qoldaǵandary úshin Uiymǵa múshe elderdiń basshylaryna rizashylyǵyn bildirdi. Sonymen qatar Qytai Halyq Respýblikasynyń Tóraǵasy Si Tszinpindi ShYU-ǵa múshe memleketter basshylarynyń keńesine tóraǵa bolýymen shyn júrekten quttyqtap, Qytai tarapyna tabys tiledi.
