Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Aq úı basshysynyń shaqyrýymen Shveısarıanyń Davos qalasyna barmaq. Sapar barysynda AQSH prezıdenti Donald Tramp “Beıbitshilik keńesiniń” jarǵysyna qol qoıýdy josparlap otyr. Bul bastama Qazaqstan úshin qandaı paıda men táýekel ákelýi múmkin? Osy suraqqa saıasattanýshy Asylbek İzbaıyrov jaýap berdi, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Sarapshynyń aıtýynsha, keńeske kirý úshin usynylyp otyrǵan 1 mlrd dollar kólemindegi jarna Qazaqstan ekonomıkasyna shamadan tys shyǵyn bolýy múmkin. Óıtkeni uıymnyń ókilettigi men naqty mártebesi áli tolyq aıqyndalmaǵan.
“Árıne, Beıbitshilik keńesine qosylý týraly usynys - Qazaqstannyń halyqaralyq arenadaǵy bedeli men róliniń joǵary ekenin kórsetedi. Alaıda ókilettigi men statýsy naqty bekitilmegen qurylymǵa qatysý úshin qomaqty qarjy tóleý orynsyz kórinedi. Bul turǵyda baıyppen qaraý qajet”, - deıdi saıasattanýshy.
Sonymen qatar Asylbek İzbaıyrov Memleket basshysynyń bul máseleni AQSH basshylyǵymen talqylaýyn durys ári oryndy qadam dep baǵalady. Onyń pikirinshe, mundaı dıalog Qazaqstannyń álemdik saıası kartadaǵy ornyn kúsheıte túsedi.
“Qazaqstan dástúrli túrde beıbitshilik pen bitimgerlik bastamalarǵa árdaıym daıyn ekenin kórsetip keledi. Buǵan deıin Sırıa máselesi boıynsha kelissózder ótkizýge beıtarap alań usynyp, halyqaralyq qaýymdastyqtyń senimine ıe boldyq”, - dep qosty ol.
Alaıda Gaza sektoryndaǵy jaǵdaıǵa baılanysty tikeleı basqarý nemese retteý úderisterine aralasý Qazaqstannyń syrtqy saıası ustanymyna tolyq sáıkes kele bermeıdi. Saıasattanýshynyń sózinshe, Qazaqstan Palestına memleketin BUU qararlaryna sáıkes 1967 jylǵy shekaralar aıasynda moıyndaıdy ári Izraılmen de resmı qarym-qatynas ornatqan.
“Osy jaǵdaıda BUU sheńberinen tys Gaza tóńiregindegi qaqtyǵysqa aralasý artyq qadam bolýy múmkin. Qazirgi halyqaralyq qatynastar júıesi kúrdeli ózgerister kezeńin bastan ótkerip jatyr. Sondyqtan Qazaqstan bul máselede asyqpaı, barynsha saq ári salmaqty sheshim qabyldaýy tıis”, - dep túıindedi saıasattanýshy.
Beıbitshilik keńesine resmı shaqyrtý
Aıta keteıik, 22 qańtarda Memleket basshymy Qasym-Jomart Toqaev AQSH prezıdenti Donald Tramptyń shaqyrýymen "Beıbitshilik keńesiniń" Jarǵysyna qol qoıý rásimine qatysý úshin Shveısarıaǵa attanady.
Buǵan deıin Tramp Toqaevty Gaza máselesi jónindegi Beıbitshilik keńesiniń quramyna shaqyrǵan edi.
Bul aqparatty Tengrinews agenttigine Prezıdenttiń baspasóz hatshysy Rýslan Jeldibaı rastady.
Onyń aıtýynsha, Qasym-Jomart Toqaev atalǵan keńeske álem kóshbasshylarynyń ishinde alǵashqylardyń biri bolyp resmı shaqyrtý alǵan.
“Iá, Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev Beıbitshilik keńesiniń quramyna kirýge resmı shaqyrtý aldy. Qazaqstanǵa bul jańa birlestiktiń quryltaıshy memleketteriniń biri bolý usynyldy. Memleket basshysy AQSH prezıdentiniń atyna rızashylyǵyn bildirip, bastamany qoldaıtynyn jáne Keńes quramyna kirýge kelisimin rastaǵan hat joldady”, — dedi Rýslan Jeldibaı.
Keńestiń qurylymy men ókilettigi qandaı?
Uıymnyń jarǵy jobasyna sáıkes, Beıbitshilik keńesiniń alǵashqy tóraǵasy mindetin AQSH prezıdenti atqarady. Sonymen qatar keńeske qaı elderdiń múshe bolatynyn AQSH basshysy jeke ózi sheshý quqyǵyn saqtap qalmaq.
1 mlrd dollarlyq jarna talaby
Aıta keteıik, Donald Tramp ákimshiligi Gazadaǵy jaǵdaıdy retteýge baǵyttalǵan Beıbitshilik keńesine úsh jyldan astam ýaqyt múshe bolǵysy keletin elderden 1 mlrd dollar kóleminde jarna tóleýdi usynǵan. Bul týraly Bloomberg agenttigi jazdy.
Bloomberg dereginshe, birqatar sarapshy men synshylar AQSH prezıdenti BUU-ǵa balama nemese oǵan básekeles qurylym qurýǵa tyrysyp jatyr degen alańdaýshylyq bildirip jatyr.
