مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اق ٷي باسشىسىنىڭ شاقىرۋىمەن شۆەيتسارييانىڭ داۆوس قالاسىنا بارماق. ساپار بارىسىندا اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپ “بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ” جارعىسىنا قول قويۋدى جوسپارلاپ وتىر. بۇل باستاما قازاقستان ٷشٸن قانداي پايدا مەن تەۋەكەل ەكەلۋٸ مٷمكٸن? وسى سۇراققا ساياساتتانۋشى اسىلبەك ٸزبايىروۆ جاۋاپ بەردٸ, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا, كەڭەسكە كٸرۋ ٷشٸن ۇسىنىلىپ وتىرعان 1 ملرد دوللار كٶلەمٸندەگٸ جارنا قازاقستان ەكونوميكاسىنا شامادان تىس شىعىن بولۋى مٷمكٸن. ٶيتكەنٸ ۇيىمنىڭ ٶكٸلەتتٸگٸ مەن ناقتى مەرتەبەسٸ ەلٸ تولىق ايقىندالماعان.
“ەرينە, بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنە قوسىلۋ تۋرالى ۇسىنىس - قازاقستاننىڭ حالىقارالىق ارەناداعى بەدەلٸ مەن رٶلٸنٸڭ جوعارى ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ. الايدا ٶكٸلەتتٸگٸ مەن ستاتۋسى ناقتى بەكٸتٸلمەگەن قۇرىلىمعا قاتىسۋ ٷشٸن قوماقتى قارجى تٶلەۋ ورىنسىز كٶرٸنەدٸ. بۇل تۇرعىدا بايىپپەن قاراۋ قاجەت”, - دەيدٸ ساياساتتانۋشى.
سونىمەن قاتار اسىلبەك ٸزبايىروۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ بۇل مەسەلەنٸ اقش باسشىلىعىمەن تالقىلاۋىن دۇرىس ەرٸ ورىندى قادام دەپ باعالادى. ونىڭ پٸكٸرٸنشە, مۇنداي ديالوگ قازاقستاننىڭ ەلەمدٸك ساياسي كارتاداعى ورنىن كٷشەيتە تٷسەدٸ.
“قازاقستان دەستٷرلٸ تٷردە بەيبٸتشٸلٸك پەن بٸتٸمگەرلٸك باستامالارعا ەردايىم دايىن ەكەنٸن كٶرسەتٸپ كەلەدٸ. بۇعان دەيٸن سيرييا مەسەلەسٸ بويىنشا كەلٸسسٶزدەر ٶتكٸزۋگە بەيتاراپ الاڭ ۇسىنىپ, حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ سەنٸمٸنە يە بولدىق”, - دەپ قوستى ول.
الايدا گازا سەكتورىنداعى جاعدايعا بايلانىستى تٸكەلەي باسقارۋ نەمەسە رەتتەۋ ٷدەرٸستەرٸنە ارالاسۋ قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياسي ۇستانىمىنا تولىق سەيكەس كەلە بەرمەيدٸ. ساياساتتانۋشىنىڭ سٶزٸنشە, قازاقستان پالەستينا مەملەكەتٸن بۇۇ قارارلارىنا سەيكەس 1967 جىلعى شەكارالار اياسىندا مويىندايدى ەرٸ يزرايلمەن دە رەسمي قارىم-قاتىناس ورناتقان.
“وسى جاعدايدا بۇۇ شەڭبەرٸنەن تىس گازا تٶڭٸرەگٸندەگٸ قاقتىعىسقا ارالاسۋ ارتىق قادام بولۋى مٷمكٸن. قازٸرگٸ حالىقارالىق قاتىناستار جٷيەسٸ كٷردەلٸ ٶزگەرٸستەر كەزەڭٸن باستان ٶتكەرٸپ جاتىر. سوندىقتان قازاقستان بۇل مەسەلەدە اسىقپاي, بارىنشا ساق ەرٸ سالماقتى شەشٸم قابىلداۋى تيٸس”, - دەپ تٷيٸندەدٸ ساياساتتانۋشى.
بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنە رەسمي شاقىرتۋ
ايتا كەتەيٸك, 22 قاڭتاردا مەملەكەت باسشىمى قاسىم-جومارت توقاەۆ اقش پرەزيدەنتٸ دونالد ترامپتىڭ شاقىرۋىمەن "بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ" جارعىسىنا قول قويۋ رەسٸمٸنە قاتىسۋ ٷشٸن شۆەيتساريياعا اتتانادى.
بۇعان دەيٸن ترامپ توقاەۆتى گازا مەسەلەسٸ جٶنٸندەگٸ بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا شاقىرعان ەدٸ.
بۇل اقپاراتتى Tengrinews اگەنتتٸگٸنە پرەزيدەنتتٸڭ باسپاسٶز حاتشىسى رۋسلان جەلدٸباي راستادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, قاسىم-جومارت توقاەۆ اتالعان كەڭەسكە ەلەم كٶشباسشىلارىنىڭ ٸشٸندە العاشقىلاردىڭ بٸرٸ بولىپ رەسمي شاقىرتۋ العان.
“يە, پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ قۇرامىنا كٸرۋگە رەسمي شاقىرتۋ الدى. قازاقستانعا بۇل جاڭا بٸرلەستٸكتٸڭ قۇرىلتايشى مەملەكەتتەرٸنٸڭ بٸرٸ بولۋ ۇسىنىلدى. مەملەكەت باسشىسى اقش پرەزيدەنتٸنٸڭ اتىنا ريزاشىلىعىن بٸلدٸرٸپ, باستامانى قولدايتىنىن جەنە كەڭەس قۇرامىنا كٸرۋگە كەلٸسٸمٸن راستاعان حات جولدادى”, — دەدٸ رۋسلان جەلدٸباي.
كەڭەستٸڭ قۇرىلىمى مەن ٶكٸلەتتٸگٸ قانداي?
ۇيىمنىڭ جارعى جوباسىنا سەيكەس, بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنٸڭ العاشقى تٶراعاسى مٸندەتٸن اقش پرەزيدەنتٸ اتقارادى. سونىمەن قاتار كەڭەسكە قاي ەلدەردٸڭ مٷشە بولاتىنىن اقش باسشىسى جەكە ٶزٸ شەشۋ قۇقىعىن ساقتاپ قالماق.
1 ملرد دوللارلىق جارنا تالابى
ايتا كەتەيٸك, دونالد ترامپ ەكٸمشٸلٸگٸ گازاداعى جاعدايدى رەتتەۋگە باعىتتالعان بەيبٸتشٸلٸك كەڭەسٸنە ٷش جىلدان استام ۋاقىت مٷشە بولعىسى كەلەتٸن ەلدەردەن 1 ملرد دوللار كٶلەمٸندە جارنا تٶلەۋدٸ ۇسىنعان. بۇل تۋرالى Bloomberg اگەنتتٸگٸ جازدى.
Bloomberg دەرەگٸنشە, بٸرقاتار ساراپشى مەن سىنشىلار اقش پرەزيدەنتٸ بۇۇ-عا بالاما نەمەسە وعان بەسەكەلەس قۇرىلىم قۇرۋعا تىرىسىپ جاتىر دەگەن الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرٸپ جاتىر.
