Anyǵynda, Aq úi (AQSh-ty aitady – avt.) kóp qatelesti. Saýatty saiasi sheshim qabyldai almaǵan shyǵar, kim biledi...
Bill Klinton Iýgoslaviiadaǵy qandy soǵystyń sonshalyqty uzaqqa sozylaryn boljai almady.
Kishi Djorj Býsh «Saddamdy taǵynan taidyram» dep Irakka kirdi. «Elge erkindik áperem» dedi.
«Mundaǵy demokratiialyq jolmen sailanǵan kez kelgen Úkimetti shiitter basqarady, Iraktyń álsireýinen Iran utady» degen eldiń sózin elemedi.
Obama Liviianyń kósemi Kaddafidi bilikten taidyrdy. Munyń arty haosqa ulasty. Kaddafiden de asyp túsetin qaýipti islamdyq ekstremizmniń oshaǵy paida boldy.
Al Ýkrainadaǵy jaǵdai qalai órbimek?
Munyń arty Amerika men Reseidiń aiqasýyna alyp kele me?
Iá, Amerika aibyndy.
Diktatorlar – Miloshevichti, Saddamdy, Kaddafidi taǵynan taidyrǵan dál osy – Amerika.
Qazirgi nazary Reseide.
«Reseidi álemnen oqshaýlasaq, osy arqyly ekonomikasyn turalatsaq», – deidi.
Aq úidegiler: «Resei álsiz, ol álem aldyndaǵy abyroiynan aiyrylyp tyndy» dep oilaidy.
Obama ne degenin biletin shyǵarsyz. Reseidi «Islam memleketi» jáne Ebola virýsymen birge álemge qaýipti qaterdiń qataryna qosqan Obama budan erekshe lázzat alady.
Iá, Resei ázir álsiz. Biraq, ol Liviia da, Irak ta, tipti jer betinen joǵalyp tynǵan Iýgoslaviia da emes.
AQSh Kremldiń iadrolyq áleýetiniń qanshalyqty kúshti ekendigin áli de baǵamdai almaýda.
Munyń sebebi mynada: Amerika «Atom bombasy álemdik saiasattaǵy halyqtardy qorqytyp, úrkitetin qarý retindegi salmaǵynan áldeqashan aiyrylǵan» dep esepteidi.
Orys olai oilamaidy.
Reseide AQSh-ty jek kóretinder kóp.
Bul jekkórinish halyqtyń oi-pikirinen-aq ańǵarylady. Orystar: «Pýtin kerek dese, iadrolyq qarýdy qoldanýy kerek, basqalarǵa sabaq bolsyn...» degen pikirde.
Orystar úshin iadrolyq qarý ári qalqan, ári qanjar...
Pýtin muny olar aitpaq-aq biledi.
Biz sózinde ol:
«Hrýshev BUU-nyń minberinde týfliiniń tabanyn taqyldatyp turyp aldy. Bul NATO-ǵa qyr kórsetkeni edi. Batys álemi muny birden túsindi: «Mynany jaiyna qaldyraiyq, áitpese raketa jiberýi múmkin. Sál-pál qurmet kórseteiik» desti. Alaida, KSRO qulady jáne Resei baiaǵy aibarynan aiyryldy. KSRO qulaǵannan keiin bári ózgerdi...».
Kremldiń negizgi «uranshysy» Dmitrii Kiselev («Rossiia Segodnia» telekompaniiasynyń direktory – avt.) tipti árige ketti.
«Resei – AQSh-ty radioaktivti kúlge ainaldyra salatyn jalǵyz el», – dedi ol.
2014 jyly qabyldanǵan Orys áskeri doktrinasy bylai deidi: «Resei iadrolyq qarýdy mundai shabýyl jasalǵanda emes, sonymen birge Reseige ozbyrlyq kórsetken jaǵdaida da qoldana alady». Qorqynyshty, iá?
Anyǵynda, Pýtinniń ashýyna tiiýi múmkin eki faktor bar: Biri – separisterdiń jeńilisi, ekinshisi – Ýkrainanyń tolyqqandy NATO-ǵa qosylýy.
Ol «separatister jeńilýi múmkin» degen stsenariige jol bermeitinin talai aitqan.
Nemis telekanalyna suhbat bergen Pýtin: «Eýropa Ýkraina biligine osy eldiń shyǵysyndaǵy saiasi qarsylastyń kózin joiýǵa qalai ǵana jol bermek?» – dedi.
Bar másele mynada: eger erteńgi kúni AQSh Ýkrainaǵa áskeri kómek kórseter bolsa. Pýtin óziniń «sypaiy» betperdesin sypyrady. Ýkrainanyń shyǵysynda soǵysyp jatqan óz áskerlerin aqtaityn bolady.
Onyń ústine: «Aitqanym aidai keldi. tóńkeris jasaǵan, Ianýkovichti taǵynan taidyrǵan, qazirgi Ýkraina biligin qoldap otyrǵan – AQSh», – dep «aǵynan jarylady».
Ázirgi NATO-nyń eń álsiz jeri – Baltyq elderi. Olardy NATO jarǵysynyń 5-shi baby qorǵap tur. Bul Alianstyń kez kelgen múshesine shabýyl jasalar bolsa, endeshe aliansqa shabýyldaǵan bolyp esepteledi. Shabýyl jasalýy múmkin be? Bári múmin.
Aitalyq, orystar Estoniia men Latviiaǵa kirse, AQSh qaitpek? Atalǵan elderdi qutqaryp qalý úshin óz áskerin jiberýge naqty ázir me?
Resei álsiz, alaida óte ashýly...
Grem ELLISON, Garvardtaǵy Kennedi mektebiniń direktory.
Dmitrii SAIMS, National Interest ortalyǵynyń jetekshisi
