AQSh dollary 500 teńgege deiin qymbattaýy múmkin be - sarapshy pikiri

AQSh dollary 500 teńgege deiin qymbattaýy múmkin be - sarapshy pikiri
pixabay
Sońǵy kúnderi ulttyq valiýta baǵamy álsirep, AQSh dollary kúsh ala bastady. Aqsha aiyrbastaý oryndarynda amerikalyq aqsha 491-493 teńgeden satyla bastady. Keibir mamandar bul baǵam 500 teńgege deiin baratynyn boljaidy. Degenmen ekonomikalyq sarapshy Aibar Oljaev dollar satyp alýǵa asyqpaý kerektigin aitady, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Onyń aitýynsha, teńgege negizinen áser etetin úsh globaldy faktorda aitarlyqtai ózgeris joq. Iaǵni, munai baǵasy, syrtqy tólem balansynyń jaǵdaiy men saýda-sattyqtaǵy usynys/suranys kólemderinde.

"Týra osy jerde qyzyq jaǵdai týyndaidy. Munai baǵasy turaqty, tipti Iran men Izrail arqasynda aqyryndap ósip keledi. Syrtqy tólem balanysynyń teris saldosy biz úshin qatty aýytqyǵan joq, kerisinshe qysqarýǵa bet aldy. Kei sarapshylar tilge tiek etken biýdjet defitsitiniń teńgege esh qatysy da jaǵymsyz áseri de bolmaidy. Sebebi, defitsitti jabý úshin Ulttyq qordan kóbirek transfert alynsa, ol dollarlar Qazaqstan qor birjasynda konverttelgende kerisinshe teńgege demeý beretinin kórdik", dep jazady ol Facebook-tegi paraqshasynda.

Onyń oiynsha, dál osy aýytqýlarda tek qana rýbldiń áseri bar. Jáne ol qysqa merzimdi áser beretin siiaqty. Fýndamentaldy túrde, rýbl ózimen birge teńgeni eń tómenge deiin birge qulatyp ákete almaidy, aradaǵy bailanys myqty emes jáne 2023-2024 jyldary rýbl kádimgidei álsiregen.

"Negizgi bailanys dep aita alatyn importtyq kanaldy alyp qaraityn bolsaq, 2024 jyldyń basynan beri Reseiden bizge kelgen import kólemi 2,42 milliard dollar deńgeiinde boldy. Bul - ótken jylǵy sáikes kórsetkishten az. Iia, Resei áli kúnge deiin óziniń 28,6 paiyz úlesimen bizdiń negizgi importer bolyp keledi. Biraq osydan birneshe jyl buryn Reseidiń bizdiń jalpy importtaǵy úlesi, tipti 34-36% kórsetken kezder de bolǵanyn umytpaýymyz kerek", - deidi ol.
Sondai-aq ol sanktsiia aiasynda Mosbirjadan dollar/rýbl juby ketkeli beri, rýbl men dollar arasynda tikelei saýda-sattyq joiylǵanyn, rýbldiń dollardaǵy naryqtyq quny onyń iýanmen aradaǵy saýdasynan keiin, iýan baǵasyna shaǵylatyn kross-kýrs arqyly beriletinin eske salady.
"Keshe bir dollar 96,27 rýblge deiin bardy. Negizgi sebebi, Qytaidyń transshekaralyq tranzaktsiialarda Resei kompaniialaryn iýan boiynsha qysa bastaǵanynda jáne qyrkúiek aiynan beri bastalǵan Qytai Jańa jylynda bolyp otyr. Nátijesinde Reseide iýan tapshylyǵy bastaldy. Qytai Jańa jyldan keshe ǵana shyqty jáne kelesi aptadan bastap birshama iýandi Reseige jetkizetin bolady. Demek kelesi apta basynda rýbldiń quldyraýy toqtap, sol 94 deńgeiinde turaqtai bastaýy múmkin", dep sózin tolyqtarady sarapshy.

Ol esh fýndamentaldy negiz bolmasa da, keide naryq túrli spekýliativti tolqynnyń ishinde ketip qalatyny jasyryn emes ekenin de naqtylaidy.

"Biraq ol kópirshik tez jarylady da, naryq ornyna tez oralady. Úkimetke osy qazanda dollardyń 490 teńge bolyp tura turǵany keremet tiimdi bolady. Sebebi, birjada bir aidyń ishinde 1,4 milliard dollar aýystyrǵanda teńge baǵamynan utar edi. Biraq naryq ta ondai suranys/usynys qulaǵyn tez anyqtaidy. Sondyqtan kelesi aptada Qazaqstan qor birjasynda qalai belsendi konvertatsiialar bastalady, solai teńge 483-485 dálizine orala bastaitynyn boljai alamyz. Sebebi kelesi apta rýbl de iýan tarapynan belgili bir qoldaý almaq. Dollar satyp alýǵa asyqpańyzdar", dep sózin túiindeidi Aibar Oljaev.