Almaty qalasynda jastardy destrýktivti dini ideologiiadan qorǵaý jáne onlain keńistiktegi radikaldy kontenttiń aldyn alý baǵytyndaǵy jumystar kúsheitilip keledi. Bul týraly Almaty qalasy Din isteri jónindegi basqarmasy málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Basqarma málimetinshe, profilaktika jumystary birneshe maqsatty topqa — mektep oqýshylaryna, stýdentterge jáne NEET sanatyndaǵy jastarǵa baǵyttalǵan.
Mektep oqýshylarymen júieli jumys júrgizilýde
Almatynyń jalpy bilim beretin mektepterinde arnaiy synyp saǵattary, ashyq kezdesýler jáne dárister ótip jatyr. Sharalar qalalyq Bilim basqarmasymen birlesip uiymdastyrylady.
Kezdesýler barysynda:
-
zaiyrlylyq qaǵidaty men din salasyndaǵy memlekettik saiasat,
-
internettegi radikaldy kontenttiń qaýiptiligi,
-
kúmándi dini toptardan qorǵaný joldary
jas ereksheligine sai formatta túsindiriledi. Jumysqa pedagogtar men mektep psihologtary da tartylǵan.
Stýdenttermen aqparattyq-túsindirý jumysy keńeitilgen
Kolledjder men joǵary oqý oryndarynda pikirtalas alańdary, dóńgelek ústelder, treningter ótkizilip, jastarǵa destrýktivti ideologiianyń belgileri, sheteldik dini oqý oryndaryna túsý kezindegi táýekelder, aqparattyń durys kózin tańdaý máseleleri túsindiriledi.
JOO-larda teologtar, dintanýshylar, psihologtar men quqyq qorǵaý ókilderi turaqty túrde lektsiia oqidy. Stýdenttik uiymdar jáne jastar resýrstyq ortalyqtary da profilaktikaǵa belsendi atsalysyp keledi.
NEET sanatyndaǵy jastarmen jeke formattaǵy jumys bar
Oqymaityn jáne jumys istemeitin jastarǵa qatysty profilaktika jumystary jumyspen qamtý, jastar saiasaty jáne áleýmettik qorǵaý bólimderimen birge júrgiziledi.
NEET sanatymen ótkiziletin is-sharalardyń negizgi baǵyttary:
-
shaǵyn toptyq kezdesýler,
-
motivatsiialyq treningter,
-
psihologiialyq jáne quqyqtyq keńes berý,
-
radikaldyq ideologiiaǵa tartýdyń tetikteri týraly aqparat berý.
Jastardy jumysqa ornalastyrý, kásibi kýrstarǵa tartý jáne memlekettik qoldaý baǵdarlamalaryna qosý — ekstremizmniń aldyn alýdyń mańyzdy bóligi sanalady.
Radikaldy kontentpen onlain kúres: táýlik boiǵy monitoring
Basqarma internet pen áleýmettik jelilerdegi destrýktivti dini kontentpen kúresýdiń birneshe baǵytyn atap ótti.
1. Onlain-monitoring
Áleýmettik jeliler men ashyq internet-resýrstar táýlik boiy baqylanady. Radikaldyq mazmuny bar materialdar anyqtalsa, aqparat birden ýákiletti organdarǵa joldanady.
2. Zańsyz kontentti buǵattaý
Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáikes, ruqsat etilmegen dini materialdary bar resýrstardy shekteý nemese buǵattaý máselesi qaralady. Bul jumys prokýratýra, quqyq qorǵaý organdary jáne bailanys operatorlarymen birlesip júzege asady.
3. Pozitivti kontent óndirý
Destrýktivti aqparatqa balama retinde basqarma:
-
beinerolikter,
-
aqparattyq maqalalar,
-
infografika,
-
sarapshylarmen suhbat siiaqty materialdar ázirleýge qoldaý kórsetedi. Olar resmi saittarda jáne áleýmettik media platformalarda jariialanady.
4. Mediasaýttylyqty arttyrý
Jastarmen, ata-analarmen jáne pedagogtarmen kezdesýlerde:
-
feik aqparatty taný,
-
kúmándi dini chattardyń qaýpi,
-
radikaldy toptarǵa tartý tásilderi jaily túsindiriledi. Azamattarǵa kúdikti kontentti nemese tulǵalardy anyqtaǵan jaǵdaida qaida habarlasýǵa bolatyny aitylady.
Basqarma ókilderiniń aitýynsha, jastarmen keshendi jumys júrgizý jáne internettegi radikaldy mazmunmen kúresti kúsheitý Almatydaǵy dini turaqtylyqty nyǵaitýǵa baǵyttalǵan.
Mamandardyń pikirinshe, destrýktivti ideologiianyń aldyn alý — tek tyiym salý ǵana emes, qoǵamnyń aqparattyq immýnitetin kúsheitý, jastarmen ashyq dialog qurý jáne durys dini saýattylyq qalyptastyrý.
