Sońǵy jyldary Almaty qalasynda ekstremizmge qatysty qylmystardyń sany birqalypty tómendeý úrdisin kórsetýde. Bul týraly Almaty qalasy Din isteri jónindegi basqarmasy málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Basqarma málimetinshe, sońǵy 3–5 jyl aralyǵynda Almatyda ekstremizm boiynsha tirkelgen quqyqbuzýshylyqtar sany turaqty tómendep otyr. Mundai oń dinamika:
-
quqyq qorǵaý organdarynyń keshendi aldyn alý sharalary,
-
memlekettik qurylymdar men qoǵamdyq uiymdardyń birlesken jumysy,
-
jastarmen júrgiziletin maqsatty profilaktikanyń kúsheiýi,
-
tsifrlyq monitoringtiń jetildirilýi siiaqty faktorlardyń nátijesi retinde baǵalanyp otyr.
Radikaldyq ideialar internet arqyly taralady
Qalada naqty bir destrýktivti aǵymnyń basym taralýy baiqalmaidy. Radikaldyq ideialardyń basty taralý alańy – áleýmettik jeliler men jabyq messendjerler. Osyǵan bailanysty Din isteri basqarmasy táýliktik onlain-monitoring júiesin iske qosqan. Qaýipti kontent anyqtalǵan jaǵdaida, ýákiletti organdar dereý tiisti sharalar qabyldaidy.
Sonymen qatar, jastar arasyndaǵy dini saýattylyqty arttyrý – basty baǵyttardyń biri. Bilim berý oryndarynda, kolledjder men ýniversitetterde turaqty túrde aqparattyq kezdesýler, seminarlar men treningter ótip keledi.
Aldyn alý sharalary memlekettik deńgeide júzege asýda
Almatyda dini ekstremizmniń aldyn alý jumystary birneshe mańyzdy memlekettik qujattar aiasynda atqarylyp jatyr. Sonyń eń negizgisi – 2023–2027 jyldarǵa arnalǵan dini ekstremizmge qarsy is-qimyl jónindegi memlekettik baǵdarlama.
Baǵdarlama tómendegi baǵyttardy qamtidy:
-
aqparattyq-túsindirý jumystaryn kúsheitý,
-
profilaktikamen ainalysatyn mamandardy daiarlaý,
-
tsifrlyq baqylaý tetikterin damytý,
-
halyqpen tikelei jumys júrgizý.
Buǵan qosa, Almaty qalasy ákimdigi jyl saiyn qalalyq deńgeidegi aýmaqtyq jospardy bekitedi. Onyń aiasynda:
-
mektepterde,
-
joǵary oqý oryndarynda,
-
jumys oryndarynda,
-
jastar uiymdarynda
profilaktikalyq is-sharalar uiymdastyrylady.
Aqparattyq-túsindirý toptary belsendi jumys istep keledi
Qala aýdandarynda qurylǵan aqparattyq-túsindirý toptary (ATT) turǵyndarmen tikelei kezdesýler ótkizip, dini máseleler boiynsha durys aqparat taratady. Olar eńbek ujymdaryna, kolledjder men ýniversitet stýdentterine, kópbalaly ata-analarǵa jáne basqa da toptarǵa arnalǵan arnaiy lektsiialar men treningter júrgizedi.
Bul toptardyń jumysy qoǵamdaǵy dini turaqtylyqty nyǵaitýǵa jáne destrýktivti ideologiianyń aldyn alýǵa baǵyttalǵan.
Almatyda dini ekstremizmmen kúres bir ǵana qaýipsizdik sharalarymen shektelmeidi. Negizgi basymdyq – turǵyndardyń dini saýattylyǵyn arttyrý, qoǵamdy aqparattandyrý jáne radikaldyq ideialardyń aldyn alý. Mamandardyń aitýynsha, júieli profilaktika men ashyq aqparattyq saiasat qaladaǵy turaqtylyq pen qaýipsizdikti qamtamasyz etýdiń basty quraly bolyp otyr.
