Jaz mezgilinde Alakól jaǵalaýy myńdaǵan týristiń súiikti demalys ornyna ainalady. Demalýshylar sany artqan saiyn qaýipsizdik máselesi de ózekti bola túsedi. Osyǵan bailanysty uiymdastyrylǵan press-týr aiasynda jýrnalister Jetisý oblysy Tótenshe jaǵdailar departamentiniń qyzmetkerlerimen birge reidke qatysyp, jaǵalaýdaǵy qaýipsizdik sharalarymen tanysty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Alakól jaǵalaýynda táýlik boiy qutqarýshylar kezekshilik etedi. Jetisý oblysy Tótenshe jaǵdailar departamentiniń bastyǵynyń orynbasary, polkovnik Igor Jýkovtyń aitýynsha, týristik maýsym kezinde munda órt sóndirýshiler, jedel-qutqarý jasaǵynyń mamandary, inspektorlar men áskeri qyzmetshilerden quralǵan arnaiy top jumys isteidi.
– Munda jyl boiy 13 qutqarýshy qyzmet etedi. Týristik maýsymda qosymsha órt sóndirý qyzmetiniń mamandary, jedel-qutqarý jasaǵynyń qyzmetkerleri jáne áskeri bólim sarbazdary jumyldyrylady. Olar sýdaǵy jáne jaǵalaýdaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etip, kún saiyn reidter júrgizedi, – dedi Igor Jýkov.
Biyl jaǵalaý boiyna 34 beinebaqylaý kamerasy ornatylǵan. Qutqarýshylar kameralar arqyly sýdaǵy jaǵdaidy baqylap, qaýip tóngen jaǵdaida jedel áreket etedi. Sonymen qatar balalar demalatyn lagerlerde de qaýipsizdikke erekshe kóńil bólingen.
Jýrnalister reid barysynda sý kólikterin tekserý jumystaryna kýá boldy. Biyl 1 shildeden bastap shaǵyn kólemdi kemelerdi paidalaný erejelerin baqylaý fýnktsiiasy Tótenshe jaǵdailar ministrligine berilgen. Sodan beri Alakól men Balqash kólderinde 140-tan astam ákimshilik aiyppul salynǵan.
Mamandardyń aitýynsha, zańbuzýshylyqtardyń basym bóligi keme júrgizý quqyǵyn rastaityn qujattardyń bolmaýyna bailanysty tirkeledi.
– Kópshilik qaiyq nemese gidrotsikl júrgizý úshin arnaiy kýálik qajet ekenin bile bermeidi. Bul kólik quralyn basqarý úshin arnaiy oqýdan ótip, emtihan tapsyrý kerek. Iaǵni, demalýshy mundai sý kóligin ózi basqarýǵa bolmaidy, júrgizýshiniń artynda otyrýǵa ǵana ruqsat etiledi. Bul óziniń jáne basqa demalýshylardyń qaýipsizdigi úshin mańyzdy. Sondyqtan túsindirý jumystaryn barynsha kúsheitip jatyrmyz, – dedi Igor Jýkov.
Onyń aitýynsha, keibir demalýshylar qaýipsizdik talaptaryn elemei, býidan asyp júzip ketedi nemese qutqarý jiletin kimei sý kóligine minedi. Mundai jaǵdailar qaiǵyly oqiǵalarǵa ákelýi múmkin.
Qutqarýshylar Alakólge kelgen týristerge eń aldymen úsh mańyzdy erejeni saqtaýǵa keńes beredi. Birinshiden, mas kúiinde sýǵa túsýge nemese sý kóligin basqarýǵa bolmaidy. Ekinshiden, býidan asyp júzýge tyiym salynady. Úshinshiden, túnde sýǵa túspeý. Sondai-aq qaiyqqa nemese gidrotsiklge mingen kezde mindetti túrde qutqarý jiletin kiiý qajet.
– Qaýipsizdikke nemquraily qaramaý kerek. Kóp jaǵdaida tótenshe jaǵdailardyń sebebi – qarapaiym erejelerdi saqtamaý. Demalys kóńildi ótýi úshin ár adam aldymen óz qaýipsizdigine jaýapkershilikpen qaraýy qajet, – deidi mamandar.
Týristik maýsym qyzǵan shaqta Alakól jaǵalaýynda qaýipsizdikti qamtamasyz etý jumystary kúsheitilgen rejimde jalǵasyp jatyr. Qutqarýshylar men politsiia qyzmetkerleri táýlik boiy kezekshilik atqaryp, demalýshylardyń tynyshtyǵy men qaýipsizdigin baqylaýda ustap otyr.
