Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde uly Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı uıymdastyrylǵan is-sharalardyń qorytyndysyn talqylaýǵa arnalǵan Ǵylymı keńes otyrysy ótti, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Jıynǵa QR ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Gúlzat Kóbenova, oqý-aǵartý vıse-mınıstri Shynar Aqparova, QR Prezıdenti Ákimshiligi ishki saıasat bóliminiń sektor meńgerýshisi Ǵalymjan Mahan, Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Abzal Núkenov, Almaty oblysy ákiminiń orynbasary Ǵanı Maılybaev, QazUÝ Basqarma Tóraǵasy – Rektor Janseıit Túımebaev, sondaı-aq Oqý-aǵartý mınıstrliginiń, Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń ókilderi, ár óńirden kelgen ishki saıasat basqarmasynyń basshylary, memleket jáne qoǵam qaıratkerleri men ǵalymdarqatysty. 
Jıyndy Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ Basqarma Tóraǵasy – Rektor Janseıit Túımebaev ashyp, oqý ordasynda Abaıdyń 180 jyldyǵyna oraı ótken ǵylymı, mádenı jáne aǵartýshylyq is-sharalardyń qorytyndysy týraly aqparat berdi.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qyzylordada ótken Ulttyq quryltaıda sóılegen sózinde: «Abaı ilimi bizdiń ulttyq biregeıligimizdiń, ulttyq bolmysymyzdyń ózegi bolýǵa tıis. Biz Abaıdyń «Qara sózderin» IýNESKO-nyń «Álem jady» derekti muralar tizimine engizýimiz kerek», – dep atap ótti. Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde «Abaıdyń kisilik kodeksi» jáne «Abaı ilimi» oqý pánderi ázirlenip, bilim berý prosesine engizildi. Ýnıversıtet ǵalymdary ázirlegen «Abaıdyń kisilik kodeksi» oqý korpýstary men jataqhanalarǵa ilindi. Bul aýqymdy bastamany basqa JOO-lar men mektepterde júzege asyrýdy usynamyz. «Abaıtaný. Tańdamaly eńbekter» serıalyq basylymynyń 1-50 tomdary, «Abaıtaný antologıasy» serıalyq basylymynyń 1-10 tomdary jaryq kórdi, sondaı-aq «Abaıtaný antologıasy» atty sıfrlyq formattaǵy ıntellektýaldyq elektrondyq resýrstar bazasy qalyptastyryldy. Atalǵan jumystardy QazUÝ bazasyndaǵy Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń ǵalymdary júzege asyrdy», – dedi rektor.
Ǵylymı keńes otyrysynda QR ǵylym jáne joǵary bilim vıse-mınıstri Gúlzat Kóbenova: «Qazirgi tańda elimizdegi 127 joǵary oqý ornynda 727 myńnan astam stýdent bilim alýda. Ýnıversıtettiń eń birinshi maqsaty – azamatty qalyptastyrý, Abaıdyń fılosofıasyna sáıkes, «tolyq adamdy»tárbıeleý. Mektep qabyrǵasynda oqýshynyń boıynda adal azamattyń prınsıpteri qalyptasady. Al ýnıversıtetke túsip, qolyna zańdy dıplomyn alǵan kezde tolyq adam bolyp, úlken ómirge qadam basady. Osy turǵyda Abaıdyń fılosofıasy óte mańyzdy», – dedi.
Óz kezeginde oqý-aǵartý vıse-mınıstri Shynar Aqparova Abaı shyǵarmashylyǵyn qazirgi zaman talaptaryna saı zerdeleý, onyń fılosofıalyq, etıkalyq jáne qoǵamdyq oılaryn bilim berý úderisine engizý máselelerine erekshe toqtaldy.
QR Prezıdenti Ákimshiligi ishki saıasat bóliminiń sektor meńgerýshisi Ǵalymjan Mahan QazUÝ bazasynda daıyndalǵan «Abaıdyń kisilik kodeksinde» oıshyldyń tereń mazmundy sózderi jınaqtalǵanyn atap ótip, sharanyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
«Abaıdyń kisilik kodeksi stýdent jastar ǵana emes, oqýshylardyń da sanasyna ornyǵýy mańyzdy. Degenmen, jas urpaqtyń Abaıdy tolyq túsiný úshin qazaq tiliniń qoldanys aıasynyń keń bolýy shart. Ózderińizge málim, qazirgi ýaqytta memlekettik tildiń qoldanys aıasyn sıfrlyq keńistikte damytý boıynsha jumystar júrgizilýde. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi janynan ýıkıpedıany qazaq tilindegi tanymdyq maqalalarmen toltyrý úderisin uıymdastyrý boıynsha «Úılestirý keńesi» quryldy. Mınıstrliktiń aqparatyna sáıkes 2025 jyldyń qorytyndysy boıynsha ýıkıpedıaǵa qazaq tilinde 3000-nan astam jańa maqala ornalastyrylǵan. Bul jumysqa elimizdiń birqatar joǵary oqý oryndary atsalysýda», - Ǵalymjan Mahan.
Almaty qalasy ákiminiń orynbasary Abzal Núkenov Abaıdyń jaýapkershilik, eńbek adamy týraly oı-tolǵamdary ádiletti Qazaqstan tujyrymdamasymen tolyq úndesetinin jetkizdi.
«Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev óz sózinde: «Abaı murasy – baǵasy ólsheýsiz rýhanı qazyna. Ony saqtaý men damytý – barshamyzdyń ortaq mindetimiz», – degen bolatyn. Osy maqsatta Abaı Qunanbaıulynyń 180 jyldyǵyn Almaty qalasynda laıyqty deńgeıde atap ótý úshin ákimdik tarapynan fılosofıalyq-rýhanı, mádenı-aǵartýshylyq, tárbıe baǵyttaryn qamtyǵan keshendi jospar iske asyryldy. Túrli ǵylymı konferensıalar, forýmdar, semınarlar ótkizildi», – dedi qala ákiminiń orynbasary.
Sharada Abaı ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń dırektory, ǵalym Janǵara Dádebaev sóz sóılep, ınstıtýttyń atqarǵan jumys nátıjelerin tanystyrdy.
Ǵylymı keńes músheleri men arnaıy shaqyrylǵan ókilder Abaı murasyn zamanaýı qoǵamdyq sanada jańǵyrtýdyń ózektiligine toqtalyp, naqty usynystaryn ortaǵa saldy.
Keńeıtilgen Ǵylymı keńes sheshimimen ýnıversıtette ázirlengen «Abaıtaný antologıasy» elektrondy zıatkerlik resýrstar bazasy, «Abaı ilimi» oqý páni, Abaıdyń kisilik kodeksi men Abaı taksonomıasy QazUÝ-dyń zıatkerlik menshigi retinde bekitildi. «Abaı ilimi» oqý páni ýnıversıtettiń joǵary bilim berý baǵdarlamalaryndaǵy jalpy bilim beretin pánder sıkly boıynsha tańdaý komponenti retinde qabyldandy.
Sonymen qatar Abaıdyń kisilik kodeksi men Abaı ilimi Qazaqstan Respýblıkasy ishki saıasatynyń negizgi qaǵıdattary men qundylyqtaryn iske asyrýdyń ınovasıalyq quraly retinde aıqyndalyp, olardy bilim berýdiń barlyq deńgeıinde, mádenı-aǵartýshylyq jáne qoǵamdyq keńistikterde keńinen paıdalaný jóninde ýákiletti memlekettik organdar men jergilikti atqarýshy bılikke usynystar joldandy.
