Búgin Almatyda "Baqylaý qyrandary" baqylaýshylar toby baspasóz jiynyn ótkizdi. Oǵan baqylaýshylar tobynyń shtab jetekshileri qatysty.
AES qurylysy jónindegi referendým qarsańynda qoǵamdyq bastama negizinde elimizdegi bir top saiasatkerler qurǵan «Baqylaý qyrandary» baqylaýshylar toby elimizde 6 qazanynda ótetin el ishilik elektoraldy protsess protsedýralarynyń qatań saqtalýyn qamtamasyz etý úshin elimizdiń birqatar aimaqtaryndaǵy daýys berý ýchaskelerinde baqylaýshylyq jasamaq. Aýmaqtyq baqylaýshylar jelisi óz jumystaryn Almaty qalasyndaǵy Ortalyq shtab pen elimizdiń Astana, Shymkent, Túrkistan, Jezqazǵan, Qyzylorda, Taldyqorǵan, Talǵar jáne Qonaev qalalarynda ornalasqan óńirlik shtabtar arqyly júrgizbek.
Baspasóz jiynyna "Baqylaý qyrandary" tobynyń bastamashysy, saiasattanýshy Nurbolat Nyshanbai, belgili jazýshy, jýrnalist, qoǵam qairatkeri Beknýr Kisikov, jýrnalist Islambek Dastan men saiasatker, jýrnalist Nurgeldi Ábdiǵani qatysty.
Bizdiń maqsat baqylaýshylardy oqytý, sailaý protsesin baqylaý!
Nurbolat Nyshanbai, saiasattanýshy:
– Elimizde 6 qazanda ótetin referendým azamattardyń jaýapkershiligi men saiasi belsendiliginiń artýyna tikelei áser etedi. Saiasattanýshymyn. Saiasi protsesster men úshin qyzyq. Qazir sizder ne úshin baqylaýshylardy daiyndaǵyńyz keledi? AES-ke kózqarasyńyz qalai dep suraq qoiyp jatyrsyzdar.
Baqylaýshy daiyndaý sailaý protsesin keńinen túsinýge yqpal etedi ǵoi. Táýelsiz baqylaýshylardyń daýys berý pýnktilerinde baqylaýshylyq jasaýy daýys berýdiń ashyq, ádil ótýine yqpal etedi. Bul óz kezeginde azamattyq qoǵamnyń damýyna, halyqtyń sanaly túrde saiasi protsessterge qatysýyn jáne el bolashaǵyna degen jaýapkershiligin arttyrady. Bul bir.
Al ekinshi suraqqa qatysty aitar bolsam, men AES-tiń salynýyn qoldaimyn nemese qarsymyn dep aita almaimyn. Óitkeni bul baqylaýshyny daiyndaý, oqytý pozitsiiama sáikes kelmeitin edi. Árine, meniń bul suraqqa qatysty jeke pozitsiiam bar, alaida ol pozitsiiamdy men sol 6-qazan kúni biýlletende belgileimin. Al baqylaýshylarǵa ózimizdiń qandai da bir kózqarasymyzdy tyqpalap, úgit-nasihat jasamaimyz. Bizdiń missiia baqylaýshylardy oqytý, úiretý, sailaý protsesin baqylaý.
Qazaqstanda daýys berý quqyǵyna ie 11 millionnan astam azamat bar. Árbir azamattyń daýys berý quqyǵy qoǵam úshin mańyzdy, sebebi bul qoǵamnyń pikirimen sanasyp, sheshimder qabyldaýda mańyzdy ról atqarady.
«Baqylaý qyrandary» tobynyń maqsaty aiqyn, referendým barysyn zańnama talaptaryna sai ótýin qadaǵalaý. Ár azamattyń óz pikirin bildirip, erkin tańdaý jasaý múmkindigi elimizde demokratiianyń nyǵaiýyna, azamattyq qoǵamnyń damýyna jáne halyqtyń belsendi saiasi ustanymyn qalyptastyrýǵa septigin tigizedi ǵoi.
Referendýmnyń ádil ári taza ótýine árbirimiz múddeli bolýymyz kerek!
Islambek Dastan, jýrnalist:
– Men jýrnalist jáne qoǵam belsendisi retinde elimizde ótken osyǵan deiingi sailaýlar men referendýmdarda baqylaýshylyq jasadym. Ózim ómir súrip jatqan Jambyl oblysy aýmaǵyndaǵy sailaý naýqandarynda tájirbie jinadym. Alda bolatyn AES qurylysyna qatysty jalpyhalyqtyq referendým kezinde de «Baqylaý qyrandary» qataryna qosylyp, ózim týǵan jáne ómir súrip jatqan Jambyl oblysynda baqylaýshylyq jasaýdy, baqylaýshy bolýǵa nietti azamattardy oqytyp, úiretip-daiarlaýǵa qatyspaqpyn.
Referendým sózsiz – Qazaqstan qoǵamy úshin asa mańyzdy másele. Mundai sátte búk túsip, úide jatýǵa bolmaidy. Referendým – memleket úshin mańyzdy máseleni shesherdegi halyq únine qulaq asa otyryp, sheshim qabyldaityn demokratiialyq tásil desek, onyń ádil ári taza ótýine árbirimiz múddeli bolýymyz kerek!
Bul jastar úshin úlken tájiribe bolmaq!
Beknur Kisikov, jazýshy:
– Sailaý protsesi men úshin tyń taqyryp emes. Burynnan bastap sailaý, referendýmdarda baqylaýshy boldym. Baqylaýshylardy daiyndadym. Olardy oqytý tájiribem jetkilikti. Qazirgi sátte saiasi belsendilikke qatysty dárister oqyp júrmin. Kózinde oty janyp turǵan, talantty shákirtterim jeterlik. Solardyń biri osy Nurbolat Nyshanbai atty inimiz. Baqylaýshylardy daiyndaýǵa, oqytýǵa qatysty bastama usyndy. Álbette men qos qoldap qoldadym. Óitkeni jastar saiasi belsendilik tanytýda, sailaýdyń zań talabyna sai ótýine úlesin qosqysy keledi, daýys berýdi baqylaǵysy keledi. Nege qoldamasqa? Sol sebepti men Nurbolattyń bastamasyn qoldap otyrmyn. Qolymyzdan kelgenshe aǵalyq aqyl-keńesimizdi, maman retinde usynystarymyzdy aitýdamyn. Bul jastar úshin úlken tájirbe bolmaq.
AES qurylysy bir adamnyń pármenimen sheshilmeitin, jalpyhalyqtyq másele!
Nurgeldi Ábdiǵani, saiasatker, jýrnalist:
– AES qurylysy sekildi Qazaqstan úshin asa mańyzdy másele bir adamnyń «aittym – bitti, kestim - úzildi» degen sózimen sheshilmeidi! Sol úshin de jalpyhalyqtyq referendým jariialandy. Endeshe, Qazaqstannyń sergek sanaly árbir azamaty referendýmǵa baryp, AES qurylysyna qatysty óz pozitsiialaryn ashyq bildirýi kerek.
Qazaqstan táýelsizdik alǵan 33 jyldyń ishinde birneshe joly referendým ótti. 1995 jylǵy Ata Zańǵa ózgertý engizýden bastalǵan referendýmnyń eń sońǵysy Konstitýtsiialyq reformalar jónindegi referendým boldy. Al bul jolǵy referendýmnyń máni bólek. Sebebi, bul joly Qazaqstan úshin taǵdyrsheshti másele talqyǵa salynýda.
Endeshe, daýys berýge quqyly Qazaqstannyń árbir azamaty táýelsiz baqylaýshy bolyp qana qoimai, elektoraldy protseste daýys burmalaýshylyqtardy boldyrmaýǵa úles qosýy tiis. Ol úshin elimizdiń aýmaǵynda resmi tirkelgen birneshe baqylaýshylyq uiymdar bar. Sondai táýelsiz baqylaýshylyq jasaityn toptyń biri – «Baqylaý qyrandary» jýyrda baqylaýshylardy oqytyp, daiarlaýǵa belsendi kiriskenin málimdedi. Biz de, Nurbolat Nyshanbai bastaǵan jigitterdiń janynan tabylyp, aldaǵy elektoraldy protsesske táýelsiz baqylaýshylardy daiarlaý isine aralaspaqpyz.
