Búgin Astana qalasynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen Óńirlik ekologiialyq sammiti óz jumysyn bastady. BUU, bir-birine jaqyn óńirlik el basshylary jáne basqa da halyqaralyq uiymdarmen birge uiymdastyrylǵan dialog alańy – ekojúielerdi, sý jáne jer resýrstaryn qorǵaýǵa, Ortalyq Aziia óńiriniń bioalýantúrliligin saqtaýǵa baǵyttalǵan. Sammit aiasynda uiymdastyrylǵan «RES 2026 EXPO» halyqaralyq kórmesine Abai ýniversitetiniń delegatsiiasy arnaiy qatysyp, ǵalymdardyń ekologiialyq tyń jobalaryn jinalǵandardyń nazaryna usynyldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Óńirlik ekologiialyq sammittiń plenarlyq otyrysyna Qyrǵyzstan, Ózbekstan, Tájikstan, Armeniia, Túrikmenstan, Mońǵoliia jáne Grýziia memleketteriniń prezidentteri qatysyp, sóz sóiledi. Sondai-aq, mańyzy jaǵynan aýqymdy sammitke BUU men jetekshi halyqaralyq uiymdardyń (EQUY, EUY, EYDU, TMU, ShYU, EEK, ISESKO, AÓSShK, t.b.) jáne qarjy institýttarynyń (ADB, EQQDB, Dúnie júzi banki, Islam damý banki) ókilderi de kelgen.
Plenarlyq otyrysta QR Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Ortalyq Aziia elderiniń ekologiialyq syn-qaterlermen betpe-bet kelip otyrǵanyn jetkizdi.
– Elderimiz tutas ekojúiede ómir súredi. Ózen-kólder de, tabiǵi landshafttar da, klimattyń qaýip-qaterleri de barshamyzǵa ortaq. Eń bastysy, jaýapkershilikti teńdei bólisemiz. Ortalyq Aziia men kórshiles aimaqtar uqsas ekologiialyq syn-qaterlerge tap keldi. Atap aitqanda, sý tapshylyǵy men sý resýrstaryn tiimsiz basqarý, shóleittený, muzdyqtardyń erýi, aýanyń lastanýy jáne bioalýantúrliliktiń joiylý qaýpi. Men eń negizgi syn-qaterler men problemalardyń mánin ashyp, ádeii tústep otyrmyn. Óitkeni kúsh jumyldyrý arqyly atalǵan máselelerdi sheshýde oń nátijege jetemiz. Buǵan kámil senemin, – dedi Prezident.
Sammit aiasynda uiymdastyrylǵan kórmege Abai atyndaǵy QazUPÝ Basqarma Tóraǵasy-Rektor Bolat Tilep, Zertteý qyzmeti jáne innovatsiia jónindegi prorektor E.Sultan qatysty. Mártebeli qonaqtarǵa Abai ýniversitetiniń ǵylymi jobalaryn Jaratylystaný jáne geografiia fakýltetiniń dekany Kúlásh Kaimýldinova, Biologiia kafedrasynyń qaýymdastyrylǵan professor m.a. Mahabbat Amanbaeva, Himiia kafedrasynyń qaýymdastyrylǵan professory Erbol Tileýberdi, Innovatsiialar jáne nanotehnologiialar zerthanasynyń jetekshisi Viktor Lysenko tanystyrdy.
Kórmede «Abai University: Turaqty damý jolynda» taqyrybynda 5 joba tanystyryldy. Onyń ishinde elektronstantsiia, jasyl ýniversitet, ekoklýb jáne qum-topyraqty jynystardan munaidy bólýge arnalǵan jyljymaly qondarǵy bar. «Balamaly elektrostantsiia» jobasy alys obektilerdi elektr energiiasymen qamtamasyz etý úshin túrli qýattylyqtaǵy ekologiialyq taza balamaly elektr stantsiialaryn qurýǵa baǵyttalǵan.
«Green University» tujyrymdamasy mańyzdy ekologiialyq is-sharalardy, energiia tiimdiligin arttyrýdy, ekologiialyq bilim berý baǵdarlamalaryn engizýdi, aýmaqty kógaldandyrýdy jáne jaqsartýdy, jasyl tehnologiialardy engizýdi jáne basqa da baǵyttardy qamtidy. Al «Biohumus» jobasy – zertteý kaliforniialyq qyzyl qurttardy paidalaný arqyly organikalyq qaldyqtardan biogýmýs óndirý úderisin qarastyrady.
Sonymen qatar, ýniversitettiń stýdenttik «Aiala» ekoklýby tanystyryldy. Bul uiym – ekologiialyq mádenietti qalyptastyrýǵa, turaqty oilaýdy damytýǵa jáne ýniversitet pen qoǵam deńgeiinde ózekti ekologiialyq problemalardy sheshýge baǵyttalǵan bilim alýshylardyń erikti birlestigi. Munai shylamdaryn jáne munaimen lastanǵan topyraqty zalalsyzdandyra otyryp, jynystardan munaidy bólýge arnalǵan «Jyljymaly qondyrǵy» ǵylymi jobasy da kelýshilerdiń nazaryn qyzyǵýshylyǵyn týǵyzdy.
Óńirlik ekologiialyq sammit jumysy 24 sáýirge deiin jalǵasady. Halyqaralyq jiyn qorytyndysynda óńirdiń ekojúiesine qatysty tyń bastamalar qabyldanady dep kútilýde.
