بٷگٸن استانا قالاسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميتٸ ٶز جۇمىسىن باستادى. بۇۇ, بٸر-بٸرٸنە جاقىن ٶڭٸرلٸك ەل باسشىلارى جەنە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن بٸرگە ۇيىمداستىرىلعان ديالوگ الاڭى – ەكوجٷيەلەردٸ, سۋ جەنە جەر رەسۋرستارىن قورعاۋعا, ورتالىق ازييا ٶڭٸرٸنٸڭ بيوالۋانتٷرلٸلٸگٸن ساقتاۋعا باعىتتالعان. سامميت اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان «RES 2026 EXPO» حالىقارالىق كٶرمەسٸنە اباي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ دەلەگاتسيياسى ارنايى قاتىسىپ, عالىمداردىڭ ەكولوگييالىق تىڭ جوبالارىن جينالعانداردىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميتتٸڭ پلەنارلىق وتىرىسىنا قىرعىزستان, ٶزبەكستان, تەجٸكستان, ارمەنييا, تٷرٸكمەنستان, موڭعولييا جەنە گرۋزييا مەملەكەتتەرٸنٸڭ پرەزيدەنتتەرٸ قاتىسىپ, سٶز سٶيلەدٸ. سونداي-اق, ماڭىزى جاعىنان اۋقىمدى سامميتكە بۇۇ مەن جەتەكشٸ حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ (ەقۇى, ەۇى, ەىدۇ, تمۇ, شىۇ, ەەك, يسەسكو, اٶسشك, ت.ب.) جەنە قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ (ادب, ەققدب, دٷنيە جٷزٸ بانكٸ, يسلام دامۋ بانكٸ) ٶكٸلدەرٸ دە كەلگەن.
پلەنارلىق وتىرىستا قر مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ورتالىق ازييا ەلدەرٸنٸڭ ەكولوگييالىق سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلٸپ وتىرعانىن جەتكٸزدٸ.
– ەلدەرٸمٸز تۇتاس ەكوجٷيەدە ٶمٸر سٷرەدٸ. ٶزەن-كٶلدەر دە, تابيعي لاندشافتتار دا, كليماتتىڭ قاۋٸپ-قاتەرلەرٸ دە بارشامىزعا ورتاق. ەڭ باستىسى, جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ تەڭدەي بٶلٸسەمٸز. ورتالىق ازييا مەن كٶرشٸلەس ايماقتار ۇقساس ەكولوگييالىق سىن-قاتەرلەرگە تاپ كەلدٸ. اتاپ ايتقاندا, سۋ تاپشىلىعى مەن سۋ رەسۋرستارىن تيٸمسٸز باسقارۋ, شٶلەيتتەنۋ, مۇزدىقتاردىڭ ەرۋٸ, اۋانىڭ لاستانۋى جەنە بيوالۋانتٷرلٸلٸكتٸڭ جويىلۋ قاۋپٸ. مەن ەڭ نەگٸزگٸ سىن-قاتەرلەر مەن پروبلەمالاردىڭ مەنٸن اشىپ, ەدەيٸ تٷستەپ وتىرمىن. ٶيتكەنٸ كٷش جۇمىلدىرۋ ارقىلى اتالعان مەسەلەلەردٸ شەشۋدە وڭ نەتيجەگە جەتەمٸز. بۇعان كەمٸل سەنەمٸن, – دەدٸ پرەزيدەنت.
سامميت اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كٶرمەگە اباي اتىنداعى قازۇپۋ باسقارما تٶراعاسى-رەكتور بولات تٸلەپ, زەرتتەۋ قىزمەتٸ جەنە يننوۆاتسييا جٶنٸندەگٸ پرورەكتور ە.سۇلتان قاتىستى. مەرتەبەلٸ قوناقتارعا اباي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ عىلىمي جوبالارىن جاراتىلىستانۋ جەنە گەوگرافييا فاكۋلتەتٸنٸڭ دەكانى كٷلەش كايمۋلدينوۆا, بيولوگييا كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسور م.ا. ماحاببات امانباەۆا, حيمييا كافەدراسىنىڭ قاۋىمداستىرىلعان پروفەسسورى ەربول تٸلەۋبەردٸ, يننوۆاتسييالار جەنە نانوتەحنولوگييالار زەرتحاناسىنىڭ جەتەكشٸسٸ ۆيكتور لىسەنكو تانىستىردى.
كٶرمەدە «Abai University: تۇراقتى دامۋ جولىندا» تاقىرىبىندا 5 جوبا تانىستىرىلدى. ونىڭ ٸشٸندە ەلەكترونستانتسييا, جاسىل ۋنيۆەرسيتەت, ەكوكلۋب جەنە قۇم-توپىراقتى جىنىستاردان مۇنايدى بٶلۋگە ارنالعان جىلجىمالى قوندارعى بار. «بالامالى ەلەكتروستانتسييا» جوباسى الىس وبەكتٸلەردٸ ەلەكتر ەنەرگيياسىمەن قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تٷرلٸ قۋاتتىلىقتاعى ەكولوگييالىق تازا بالامالى ەلەكتر ستانتسييالارىن قۇرۋعا باعىتتالعان.
«Green University» تۇجىرىمداماسى ماڭىزدى ەكولوگييالىق ٸس-شارالاردى, ەنەرگييا تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋدى, ەكولوگييالىق بٸلٸم بەرۋ باعدارلامالارىن ەنگٸزۋدٸ, اۋماقتى كٶگالداندىرۋدى جەنە جاقسارتۋدى, جاسىل تەحنولوگييالاردى ەنگٸزۋدٸ جەنە باسقا دا باعىتتاردى قامتيدى. ال «Biohumus» جوباسى – زەرتتەۋ كاليفورنييالىق قىزىل قۇرتتاردى پايدالانۋ ارقىلى ورگانيكالىق قالدىقتاردان بيوگۋمۋس ٶندٸرۋ ٷدەرٸسٸن قاراستىرادى.
سونىمەن قاتار, ۋنيۆەرسيتەتتٸڭ ستۋدەنتتٸك «ايالا» ەكوكلۋبى تانىستىرىلدى. بۇل ۇيىم – ەكولوگييالىق مەدەنيەتتٸ قالىپتاستىرۋعا, تۇراقتى ويلاۋدى دامىتۋعا جەنە ۋنيۆەرسيتەت پەن قوعام دەڭگەيٸندە ٶزەكتٸ ەكولوگييالىق پروبلەمالاردى شەشۋگە باعىتتالعان بٸلٸم الۋشىلاردىڭ ەرٸكتٸ بٸرلەستٸگٸ. مۇناي شىلامدارىن جەنە مۇنايمەن لاستانعان توپىراقتى زالالسىزداندىرا وتىرىپ, جىنىستاردان مۇنايدى بٶلۋگە ارنالعان «جىلجىمالى قوندىرعى» عىلىمي جوباسى دا كەلۋشٸلەردٸڭ نازارىن قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزدى.
ٶڭٸرلٸك ەكولوگييالىق سامميت جۇمىسى 24 سەۋٸرگە دەيٸن جالعاسادى. حالىقارالىق جيىن قورىتىندىسىندا ٶڭٸردٸڭ ەكوجٷيەسٸنە قاتىستى تىڭ باستامالار قابىلدانادى دەپ كٷتٸلۋدە.
