Búgin Abai ýniversitetiniń túlegi, Qazaqstannyń qurmetti jazýshysy, ǵalym, tarihshy, aýdarmashy, baspager, pýblitsist ári qoǵam qairatkeri Muhtar Qazybektiń 75 jasqa tolýyna arnalǵan «Muhtar Qazybek shyǵarmashylyǵyndaǵy ulttyq tarih: derek, aýdarma jáne tulǵataný» atty respýblikalyq ǵylymi-tájiribelik konferentsiia ótti. Ulttyq tarih pen rýhaniiat máselelerin arqaý etken taǵylymdy jiynǵa belgili ǵalymdar, ádebiettanýshylar, arhivister, jazýshylar men qoǵam qairatkerleri qatysty, dep habarlaidy dalanews.kz
Konferentsiiany ýniversitettiń Zertteý qyzmeti jáne innovatsiia jónindegi prorektory Ertai Sultan ashyp, júrgizip otyrdy. Ol jiyn basynda ýniversitettiń Basqarma tóraǵasy-Rektory Bolat Tileptiń quttyqtaý hatyn oqyp, Muhtar Qazybektiń ulttyq tarihty zerdeleý men qazaq rýhaniiatyn damytýdaǵy eńbegine joǵary baǵa berdi. Ziialy qaýym ókilderi mereitoi iesiniń shyǵarmashylyq jáne ǵylymi murasyna jan-jaqty toqtalyp, jiynda Qazaqstan Jazýshylar odaǵynyń, Almaty qalasy men Túlkibas aýdany ákimdikteriniń quttyqtaý, marapattary tabystaldy.
Baiandama jasaýshylar M.Qazybektiń dýlatitanýǵa qosqan úlesin ult rýhaniiatyndaǵy iri jetistikterdiń biri retinde baǵalady. Atap aitqanda, asa qundy «Tarih-i Rashidi» eńbegin qazaq tiline aýdaryp, ǵylymi ainalymǵa engizýi otandyq tarih ǵylymyndaǵy mańyzdy oqiǵa. Bul aýdarma qazaq oqyrmanyna Dýlatidiń tarihi murasymen ana tilinde tereńirek tanysýǵa múmkindik berdi. Qalamgerdiń «M.H.Dýlati: tanym men talǵam» atty eńbegi de ǵulamanyń shyǵarmashylyq álemi men tarihi kózqarasyn saralaǵan qundy zertteý retinde tanylǵan.
Konferentsiia barysynda QR Prezidenti janyndaǵy UǴA akademigi Bereket Káribaev, Ortalyq memlekettik arhiv direktory Sábit Shildebai, M.Áýezov atyndaǵy Ádebiet jáne óner institýtynyń bas ǵylymi qyzmetkeri Qanipash Mádibaeva, Abai atyndaǵy QazUPÝ professory Serik Asylbekov arnaiy baiandama jasap, Muhtar Qazybektiń otandyq ǵylymdaǵy sińirgen qyzmetin saralady. Sonymen qatar, konferentsiiada túrli sala mamandary – tarihshylar, ádebiettanýshylar, arhivister men qoǵam qairatkerleri sóz sóilep, ýniversitet túleginiń ulttyq tarih pen kitap isiniń damýyna qosqan úlesin sóz etti.
Qazaqstannyń eńbek sińirgen qairatkeri Marat Toqashbaev mereitoiy iesin uly Abaidyń parasat mektebinen ótken, shyndyqtan ainymaityn jazýshy, ǵalym ári aýdarmashy retinde sipattady. Baiandamashy keńes ýaqytyndaǵy Almaty qalasynda qazaq mektepteri men balabaqshalaryn ashý jolyndaǵy kúresin erekshe tebirenispen eske aldy.
– Biz sol jyldary Shona Smahanuly bastaǵan toppen birge qazaq mektepterin ashý úshin kúrestik. Sol ortada Muhtar Qazybek te júrdi. Onyń uiymdastyrýshylyq qabileti men tabandylyǵy talai istiń alǵa basýyna sebep boldy. Úsh mekteptiń qazaqylanýynyń basy-qasynda ózi júrdi. Almatydaǵy №137 qazaq mektebiniń ashylýyna tikelei uiytqy bolǵan azamattardyń biri – Muhań. Ol máseleniń túiinin taýyp, bilikpen de ortaq til tabysa bildi. Bul – onyń kúreskerlik bolmysynyń aiqyn kórinisi, – dedi Marat Toqashbaev.
Saltanatty jiyn aiasynda Muhtar Qazybektiń tárjimalaýymen ult batyry Baýyrjan Momyshulynyń «Psihologiia voiny» kitabynyń baspadan shyqqan «Qanmen jazylǵan kitap» aýdarma nusqasy jáne «Zamana sańlaqtary» jinaǵynyń tusaýy kesilip, qalyń oqyrmanǵa jol tartty.
