Májilis depýtaty Ashat Aimaǵambetov 3,5 million qazaqstandyq onkologiiany erte anyqtaityn skriningten óte almai otyrǵanyn jetkizdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
“3,5 million azamatymyz onkologiiany erte anyqtaityn skriningten óte almai otyr, sebebi olar MÁMS-ke jarna tólemeidi. Bul — búgingi kúnniń shyndyǵy. Biraq qaterli isik — uzaq ýaqyt boiy esh belgi bermeitin qaýipti aýrý. Al alǵashqy belgileri paida bolǵanda, kóp jaǵdaida tym kesh bolyp jatady: metastazdar, aýyrsyný, joǵalǵan ómirler”, - dep jazdy depýtat áleýmettik jelidegi paraqshasynda.
Ashat Aimaǵambetov máseleni sheshý úshin bir jyldan astam ýaqyt boiy jumys istelip jatqanyn atap ótti.
“Bul tek statistika emes — bul myńdaǵan otbasynyń tragediiasyna ainalýy múmkin. Bul bizdiń dostarymyz, kórshilerimiz, týystarymyz. Bul máseleni sheshý úshin bir jyldan astam ýaqyt boiy jumys istep kelemiz. Jaqynda barlyq azamat úshin, onyń ishinde MÁMS-ke jarna tólemegender úshin de, onkologiialyq skriningti qoljetimdi etýdi qarastyratyn túzetý engizdik. Iá, bul qosymsha qarjy talap etedi, biraq bul kóptegen adamnyń ómirin qutqarady”, - dedi Aimaǵambetov.
Ol qaterli isikti erte kezeńde anyqtaý memleketke kesh anyqtalǵan jaǵdailardy emdeýge jumsalatyn shyǵyndardy azaitýǵa múmkindik beretinin aitty.
“Adamgershilik turǵysynan bul — durys sheshim. Al ekonomikalyq turǵydan bul — pragmatikalyq qadam. Sebebi qaterli isikti erte kezeńde anyqtaý memleketke kesh anyqtalǵan jaǵdailardy emdeýge jumsalatyn shyǵyndardy azaitýǵa múmkindik beredi. Densaýlyq saqtaý ministriniń bizdiń osy bastamamyzǵa belsendi túrde qoldaý kórsetip jatqany qýantady. Úkimet te óz qorytyndysyn berip , bul bastamamyzdy qoldady. Kelesi jyly bul zańdy qabyldap, myńdaǵan adamnyń ómirin qutqara alamyz dep josparlap otyrmyz. Bul jai ǵana sandar emes. Bul — bizdiń azamattarymyzdyń ómiri”, - dep qosty ol.
Aita keteiik, májilis depýtaty, “AMANAT” partiiasy fraktsiiasynyń múshesi Ashat Aimaǵambetov eldegi mańyzdy máselelerdi jii kóterip keledi. Jaqynda ol jumys oryndaryndaǵy eńbek qaýipsizdigi máselesine nazar aýdarǵan edi.
Qazaqstanda 2024 jyldyń basynan beri 1 232 óndiristik jaraqat alý jaǵdaiy tirkelip, onyń 251-i adam ólimimen aiaqtalǵan. Depýtattyń aitýynsha, oqiǵalardyń 24%-y eńbek qaýipsizdigi erejeleriniń saqtalmaýynan týyndaǵan.
“Bul jai ǵana statistika emes. Ár sannyń artynda adam ómiri tur. Ákelerinen, analary men uldarynan aiyrylǵan otbasylar bar. Mundai jaǵdailar kezdeisoqtyq emes. Bul – qaýipsizdik erejelerin elemeýdiń tikelei saldary. Eń ókinishtisi, eńbek qaýipsizdigi talaptaryn buzǵandardyń jartysyna jýyǵy tek eskertý alýmen shekteledi. Biraq mundai erejebuzýshylyq adam ólimine ákelse she? Kim jaýap beredi?“, – dedi Aimaǵambetov.
Onyń aitýynsha, osy jaǵdailardy eskere otyryp, jańa zańnamalyq ózgerister engizilgen. Endi eńbek qaýipsizdigi erejelerin buzǵandarǵa naqty ári ádil jaza qarastyrylady.
Negizgi ózgerister:
– Eskertýler tolyq alynyp tastaldy;
– Aiyppul kólemi ósti:
• alǵash ret buzǵandarǵa – 20-dan 120 AEK-ke deiin;
• qaitalanǵan jaǵdaida – 40-tan 240 AEK-ke deiin.
“Bul aiyppulmen aqsha jinaý emes. Bul – ádildik ornatý jáne jumysshylardyń ómirin qorǵaý joly. Adal jumys berýshiler úshin alańdaýǵa negiz joq. Jańa talaptar tek eńbek qaýipsizdigin elemeitinderge qatysty”, – dep atap ótti depýtat.