Qazaqstannyń Jambyl oblysyndaǵy «Qarataý» fosfor kenishinde densaýlyqtarynan aiyrylǵan burynǵy jumysshylar kezekti ret Prezident Qasym-Jomart Toqaevqa úndeý joldap, ótemaqy máselesindegi ádiletsizdikke shaǵymdandy, dep habarlaidy Dalanews.kz KazTagqa siltep.
Almatyda ótken baspasóz konferentsiiasynda óndiriste jaraqat alǵan jáne kásiptik aýrýlarǵa shaldyqqan jumysshylardyń ókili Jaqsylyq Aiymbetov olardyń birneshe ret prezidentke, úkimetke jáne depýtattarǵa júgingenin, biraq tek formaldy jaýaptar alǵanyn málimdedi. «Qarataý» AQ bankrotqa ushyraǵannan keiin, bul adamdarǵa densaýlyqtaryna keltirilgen ziian úshin ótemaqy tólenbei qalǵan.
«Bul — qorlaý. Biz birneshe ret prezidentke, úkimetke, depýtattarǵa júgindik. Barlyǵyn zań aiasynda dáleldep otyrmyz, biraq eshteńe ózgergen joq. Bul adamdar uzaq jyldar boiy eńbek etip, densaýlyqtarynan aiyryldy, biraq olardyń eshqaisysy eń tómengi jalaqy mólsherinde de ótemaqy ala almai otyr. Keibireýleri nebári 10-25 myń teńge kóleminde ǵana tólem alady. Qazir tiri qalǵany tek 25 adam, al bastapqyda 200-den astam edi. Bul múgedekter endi ne isteidi? Olardyń bári qaitys bolǵanyn kútip otyr ma? Osylai sheshkileri kele me? Biz prezidentimizden, birneshe ret júgingenimizdei, bizge nazar aýdarýyn suraimyz. Bul adamdar ondaǵan jyl boiy azap shegip keledi. Densaýlyqtaryn saqtap qalý úshin keibireýleri nesie alýǵa májbúr. Bul máseleni obektivti túrde qaraýǵa eshkim niet bildirmei otyr. Qazaqstan biýdjeti úshin bul teńizdegi tamshydai ǵana qarjy», - dedi Aiymbetov.
Birneshe jyl buryn jumysshylar kásiporynnyń bankrottyq protsesin qaita bastaýǵa qol jetkizgenimen, óndiriste zardap shekkenderge ótemaqy tóleý máselesi áli sheshilmegen. Qazirgi ýaqytta kásiporyn «Qazfosfat» JShS-ine tiesili. Alaida, 2014 jyly premer-ministrdiń depýtattyq saýalǵa bergen jaýabyna sáikes, «Qazfosfat» «Qarataý» AQ-nyń quqyqtyq mirasqory bolyp tabylmaidy jáne onyń mindettemeleri úshin jaýap bermeidi. Burynǵy kásiporyn sheteldik kompaniialarǵa satylǵan, al bul mámileler de jumysshylardyń kúdigin týdyrady.
Nyǵmatýlinder áýletiniń paida bolýy jáne jańa máseleler
2021 jyly «Qazfosfat» JShS-iniń ieleri retinde Nyǵmatýlinder áýleti paida boldy. Kompaniianyń bas direktory bolyp Nurlan Nyǵmatýlinniń uly Nurhan Nurlanov taǵaiyndaldy. Onyń basshylyǵy kezinde kásiporynda birneshe qaiǵyly jáne rezonanstyq oqiǵalar oryn aldy, bul jumysshylardyń alańdaýshylyǵyn kúsheitti.
Jumysshylar úkimetten bul máseleni nazarǵa alyp, densaýlyqtaryna keltirilgen ziian úshin ótemaqy tóleýdi talap etýde. Olardyń aitýynsha, bul qarjy Qazaqstan biýdjeti úshin asa úlken salmaq emes, biraq sheneýnikterdiń áreketsizdigi jumysshylardyń ómir súrý sapasyna teris áser etýde.
Qarapaiym adamdardyń kúresi
Bul jaǵdai tek qarjylyq ótemaqy máselesi emes, sonymen qatar áleýmettik ádilettilik pen adam quqyqtarynyń saqtalýy týraly másele. Jumysshylardyń janaiqaiy prezident deńgeiinde nazar aýdarýǵa laiyq, al úkimettiń bul másele boiynsha áreketsizdigi qoǵamda úlken suraqtar týdyrady.
«Qarataý» fosfor kenishiniń burynǵy jumysshylary ádilettilikke qol jetkize ala ma? Qazaqstannyń biligi bul máseleni sheshýge daiyn ba? Bul suraqtardyń jaýaby ázirge belgisiz, biraq jumysshylar óz quqyqtary úshin kúresin jalǵastyrýda.
