قازاقستاننىڭ جامبىل وبلىسىنداعى «قاراتاۋ» فوسفور كەنٸشٸندە دەنساۋلىقتارىنان ايىرىلعان بۇرىنعى جۇمىسشىلار كەزەكتٸ رەت پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆقا ٷندەۋ جولداپ, ٶتەماقى مەسەلەسٸندەگٸ ەدٸلەتسٸزدٸككە شاعىمداندى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz كازتاگقا سٸلتەپ.
الماتىدا ٶتكەن باسپاسٶز كونفەرەنتسيياسىندا ٶندٸرٸستە جاراقات العان جەنە كەسٸپتٸك اۋرۋلارعا شالدىققان جۇمىسشىلاردىڭ ٶكٸلٸ جاقسىلىق ايىمبەتوۆ ولاردىڭ بٸرنەشە رەت پرەزيدەنتكە, ٷكٸمەتكە جەنە دەپۋتاتتارعا جٷگٸنگەنٸن, بٸراق تەك فورمالدى جاۋاپتار العانىن مەلٸمدەدٸ. «قاراتاۋ» اق بانكروتقا ۇشىراعاننان كەيٸن, بۇل ادامدارعا دەنساۋلىقتارىنا كەلتٸرٸلگەن زييان ٷشٸن ٶتەماقى تٶلەنبەي قالعان.
«بۇل — قورلاۋ. بٸز بٸرنەشە رەت پرەزيدەنتكە, ٷكٸمەتكە, دەپۋتاتتارعا جٷگٸندٸك. بارلىعىن زاڭ اياسىندا دەلەلدەپ وتىرمىز, بٸراق ەشتەڭە ٶزگەرگەن جوق. بۇل ادامدار ۇزاق جىلدار بويى ەڭبەك ەتٸپ, دەنساۋلىقتارىنان ايىرىلدى, بٸراق ولاردىڭ ەشقايسىسى ەڭ تٶمەنگٸ جالاقى مٶلشەرٸندە دە ٶتەماقى الا الماي وتىر. كەيبٸرەۋلەرٸ نەبەرٸ 10-25 مىڭ تەڭگە كٶلەمٸندە عانا تٶلەم الادى. قازٸر تٸرٸ قالعانى تەك 25 ادام, ال باستاپقىدا 200-دەن استام ەدٸ. بۇل مٷگەدەكتەر ەندٸ نە ٸستەيدٸ? ولاردىڭ بەرٸ قايتىس بولعانىن كٷتٸپ وتىر ما? وسىلاي شەشكٸلەرٸ كەلە مە? بٸز پرەزيدەنتٸمٸزدەن, بٸرنەشە رەت جٷگٸنگەنٸمٸزدەي, بٸزگە نازار اۋدارۋىن سۇرايمىز. بۇل ادامدار ونداعان جىل بويى ازاپ شەگٸپ كەلەدٸ. دەنساۋلىقتارىن ساقتاپ قالۋ ٷشٸن كەيبٸرەۋلەرٸ نەسيە الۋعا مەجبٷر. بۇل مەسەلەنٸ وبەكتيۆتٸ تٷردە قاراۋعا ەشكٸم نيەت بٸلدٸرمەي وتىر. قازاقستان بيۋدجەتٸ ٷشٸن بۇل تەڭٸزدەگٸ تامشىداي عانا قارجى», - دەدٸ ايىمبەتوۆ.
بٸرنەشە جىل بۇرىن جۇمىسشىلار كەسٸپورىننىڭ بانكروتتىق پروتسەسٸن قايتا باستاۋعا قول جەتكٸزگەنٸمەن, ٶندٸرٸستە زارداپ شەككەندەرگە ٶتەماقى تٶلەۋ مەسەلەسٸ ەلٸ شەشٸلمەگەن. قازٸرگٸ ۋاقىتتا كەسٸپورىن «قازفوسفات» جشس-ٸنە تيەسٸلٸ. الايدا, 2014 جىلى پرەمەر-مينيستردٸڭ دەپۋتاتتىق ساۋالعا بەرگەن جاۋابىنا سەيكەس, «قازفوسفات» «قاراتاۋ» اق-نىڭ قۇقىقتىق ميراسقورى بولىپ تابىلمايدى جەنە ونىڭ مٸندەتتەمەلەرٸ ٷشٸن جاۋاپ بەرمەيدٸ. بۇرىنعى كەسٸپورىن شەتەلدٸك كومپانييالارعا ساتىلعان, ال بۇل مەمٸلەلەر دە جۇمىسشىلاردىڭ كٷدٸگٸن تۋدىرادى.
نىعماتۋليندەر ەۋلەتٸنٸڭ پايدا بولۋى جەنە جاڭا مەسەلەلەر
2021 جىلى «قازفوسفات» جشس-ٸنٸڭ يەلەرٸ رەتٸندە نىعماتۋليندەر ەۋلەتٸ پايدا بولدى. كومپانييانىڭ باس ديرەكتورى بولىپ نۇرلان نىعماتۋليننٸڭ ۇلى نۇرحان نۇرلانوۆ تاعايىندالدى. ونىڭ باسشىلىعى كەزٸندە كەسٸپورىندا بٸرنەشە قايعىلى جەنە رەزونانستىق وقيعالار ورىن الدى, بۇل جۇمىسشىلاردىڭ الاڭداۋشىلىعىن كٷشەيتتٸ.
جۇمىسشىلار ٷكٸمەتتەن بۇل مەسەلەنٸ نازارعا الىپ, دەنساۋلىقتارىنا كەلتٸرٸلگەن زييان ٷشٸن ٶتەماقى تٶلەۋدٸ تالاپ ەتۋدە. ولاردىڭ ايتۋىنشا, بۇل قارجى قازاقستان بيۋدجەتٸ ٷشٸن اسا ٷلكەن سالماق ەمەس, بٸراق شەنەۋنٸكتەردٸڭ ەرەكەتسٸزدٸگٸ جۇمىسشىلاردىڭ ٶمٸر سٷرۋ ساپاسىنا تەرٸس ەسەر ەتۋدە.
قاراپايىم ادامداردىڭ كٷرەسٸ
بۇل جاعداي تەك قارجىلىق ٶتەماقى مەسەلەسٸ ەمەس, سونىمەن قاتار ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتتٸلٸك پەن ادام قۇقىقتارىنىڭ ساقتالۋى تۋرالى مەسەلە. جۇمىسشىلاردىڭ جانايقايى پرەزيدەنت دەڭگەيٸندە نازار اۋدارۋعا لايىق, ال ٷكٸمەتتٸڭ بۇل مەسەلە بويىنشا ەرەكەتسٸزدٸگٸ قوعامدا ٷلكەن سۇراقتار تۋدىرادى.
«قاراتاۋ» فوسفور كەنٸشٸنٸڭ بۇرىنعى جۇمىسشىلارى ەدٸلەتتٸلٸككە قول جەتكٸزە الا ما? قازاقستاننىڭ بيلٸگٸ بۇل مەسەلەنٸ شەشۋگە دايىن با? بۇل سۇراقتاردىڭ جاۋابى ەزٸرگە بەلگٸسٸز, بٸراق جۇمىسشىلار ٶز قۇقىقتارى ٷشٸن كٷرەسٸن جالعاستىرۋدا.
