قازاقستاننىڭ گاز سالاسىنا جٷرگٸزٸلگەن مەملەكەتتٸك اۋديت نەتيجەسٸندە 24,1 ملرد تەڭگەنٸڭ قارجىلىق بۇزۋشىلىعى انىقتالدى. سونىمەن قاتار بيۋدجەت قاراجاتىن جوسپارلاۋ مەن پايدالانۋ كەزٸندە 18,2 ملرد تەڭگەگە تيٸمسٸزدٸككە جول بەرٸلگەن. بۇل تۋرالى جوعارى اۋديتورلىق پالاتا مەلٸمدەدٸ, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اۋديت بارىسىندا بيۋدجەتكە 59,4 ملن تەڭگە قايتارىلعان. تاعى 20,2 ملرد تەڭگە ەسەپكە الۋ جەنە تيٸستٸ جۇمىستاردى ورىنداۋ ارقىلى قالپىنا كەلتٸرٸلگەن.
تەكسەرۋ ٸشكٸ نارىقتى تاۋارلىق گازبەن قامتاماسىز ەتۋ, رەسۋرس بازاسىن دامىتۋ, ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ, ٶڭٸرلەردٸ گازداندىرۋ جەنە گاز تاسىمالداۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاعدايىن قامتىدى.
اۋديتورلاردىڭ مەلٸمەتٸنشە, قازاقستاندا گاز قورى 3,8 ترلن تەكشە مەترگە جەتكەن. ال 2022–2025 جىلدارى جالپى 239,5 ملرد تەكشە مەتر گاز ٶندٸرٸلگەن. سوعان قاراماستان, ٸشكٸ نارىققا ارنالعان تاۋارلىق گاز ٶندٸرٸسٸ حالىق پەن ەكونوميكانىڭ سۇرانىسىنا ٸلەسە الماي وتىر.
بۇعان قوسا, قازاقستاننىڭ ٸشكٸ نارىعى شەكتەۋلٸ توپتاعى جەر قويناۋىن پايدالانۋشىلارعا تەۋەلدٸ. جەتكٸزٸلەتٸن گازدىڭ ساپاسى دا كەي جاعدايدا بەلگٸلەنگەن ستاندارتتارعا سەيكەس كەلمەيدٸ. ساپاسىز گاز كومپرەسسورلىق جابدىقتاردىڭ توزۋىن جەدەلدەتٸپ, ۇلتتىق وپەراتوردى ەكسپورت كەزٸندە جەڭٸلدٸك جاساۋعا مەجبٷرلەيدٸ.
جوعارى اۋديتورلىق پالاتا سالانىڭ ستراتەگييالىق جوسپارلاۋىندا دا ولقىلىقتار بار ەكەنٸن انىقتاعان. اتاپ ايتقاندا, ٸشكٸ تۇتىنۋدىڭ ٶسۋٸ, رەسۋرس بازاسىن دامىتۋ جەنە جاڭا گاز ٶڭدەۋ قۋاتتارىن ٸسكە قوسۋ اراسىندا قاجەتتٸ ٷيلەسٸم جوق. سونىمەن قاتار گەولوگييالىق بارلاۋدى ىنتالاندىرۋ, جەراستى گاز قويمالارىن دامىتۋ, تسيفرلاندىرۋ جەنە تەۋەكەلدەردٸ باسقارۋ شارالارى جەتكٸلٸكسٸز.
گاز تاسىمالداۋ ينفراقۇرىلىمىنىڭ جاعدايى دا الاڭداتادى. ۇلتتىق وپەراتور كەسٸپورىندارى 20 مىڭ شاقىرىمنان استام ماگيسترالدىق گاز قۇبىرىن جەنە شامامەن 77 مىڭ شاقىرىم گاز تاراتۋ جەلٸسٸن پايدالانادى. ولاردىڭ ەدەۋٸر بٶلٸگٸ نورماتيۆتٸك قىزمەت ەتۋ مەرزٸمٸنەن اسىپ كەتكەن. ال جاڭعىرتۋ جەنە جٶندەۋ جۇمىستارىنىڭ قارقىنى جەتكٸلٸكسٸز بولىپ وتىر.
اۋديتورلار ٶڭٸرلەر اراسىنداعى گازداندىرۋ تەڭگەرٸمسٸزدٸگٸن جويۋ جەنە جاڭادان سالىنعان نىسانداردى پايدالانۋشى ۇيىمدارعا ۋاقىتىلى تاپسىرۋدى باقىلاۋدى كٷشەيتۋ قاجەتتٸگٸن دە اتاپ ٶتتٸ.
2025 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان حالقىنىڭ گازداندىرۋ دەڭگەيٸ 64,2%-دى قۇراعان. تابيعي گازبەن 13,1 ملن ادام قامتاماسىز ەتٸلگەن. گاز تارتىلعان ەلدٸ مەكەندەر سانى 2 240-قا جەتكەن.
اۋديت قورىتىندىسى بويىنشا جوعارى اۋديتورلىق پالاتا انىقتالعان زاڭبۇزۋشىلىقتاردى جويۋ جٶنٸندە تيٸستٸ ۇيىمدارعا تاپسىرمالار بەرگەن. ولاردىڭ ورىندالۋى تولىق اياقتالعانعا دەيٸن باقىلاۋدا بولادى. سونداي-اق گاز سالاسىن باسقارۋدى جەتٸلدٸرۋ, رەسۋرس بازاسىن نىعايتۋ جەنە ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ بويىنشا ۇسىنىمدار ەزٸرلەنگەن.
