اباي وبلىسىنا جۇمىس ساپارى اياسىندا دەلەگاتسييا مٷشەلەرٸ تٷرلٸ سالا ٶكٸلدەرٸمەن بٸرقاتار كەزدەسۋ ٶتكٸزدٸ. كەزدەسۋلەردە مەملەكەت باسشىسىنىڭ جولداۋىنداعى نەگٸزگٸ مٸندەتتەر, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ, حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋ, پەداگوگتەر مەن ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸ قولداۋ, سونداي-اق وتاندىق ٶندٸرٸستٸڭ ەلەۋەتٸن كەڭەيتۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
جولداۋدى تالقىلاۋ شەكەرٸم ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ ستۋدەنتتەرٸ مەن وقىتۋشىلارىمەن كەزدەسۋدەن باستالدى. وعان قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ نۇرتاي سابيليانوۆ پەن قۇرىلتاي دەپۋتاتى ايرات بازەنوۆ قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا جاستاردىڭ كەسٸبي دامۋى, بٸلٸكتٸ كادر دايارلاۋ, تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگييالارىن ەنگٸزۋ مەسەلەلەرٸ سٶز بولدى.

نۇرتاي سابيليانوۆ ٶڭٸر ٷشٸن ٶزەكتٸ ينفراقۇرىلىمدىق مەسەلەلەرگە, سونىڭ ٸشٸندە جولداردىڭ جاعدايىنا, تۇرعىن ٷيمەن قامتۋعا, سۋمەن جەنە جىلۋمەن جابدىقتاۋعا توقتالدى.
– مەملەكەت باسشىسى ٶز جولداۋىندا ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا ەرەكشە نازار اۋداردى. سەمەي قالاسىندا جولداردىڭ جاي-كٷيٸ, تۇرعىن ٷيمەن قامتۋ, سونداي-اق سۋ جەنە جىلۋ جٷيەلەرٸنٸڭ ٷزدٸكسٸز جۇمىسىنا قاتىستى شەشٸمٸن كٷتكەن مەسەلەلەر بار. وسىعان بايلانىستى پرەزيدەنت مۇنداي پروبلەمالاردى كەشەندٸ شەشۋ ٷشٸن ۇلتتىق قوردان 6,5 ترلن تەڭگە بٶلۋدٸ تاپسىردى, – دەدٸ ول.
بۇدان كەيٸن دەلەگاتسييا سەمەي بيزنەس جەنە سەرۆيس كوللەدجٸنە بارىپ, پەداگوگيكالىق ۇجىممەن جەنە وقۋ ورنىنىڭ ەكٸمشٸلٸگٸمەن كەزدەستٸ. مۇندا مۇعالٸمدەردٸڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, پەداگوگ مەرتەبەسٸن ارتتىرۋ جەنە ينكليۋزيۆتٸ بٸلٸم بەرۋدٸ دامىتۋ مەسەلەلەرٸنە باسىمدىق بەرٸلدٸ.
نۇرتاي سابيليانوۆ مۇعالٸمدەردٸ ارتىق ەسەپتٸلٸكتەن جەنە قىزمەتٸنە تەن ەمەس مٸندەتتەردەن بوساتۋ ٷشٸن زاڭنامانى ودان ەرٸ جەتٸلدٸرۋ قاجەتتٸگٸن اتاپ ٶتتٸ. ال ايرات بازەنوۆ ەرەكشە بٸلٸم بەرۋ قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالاردىڭ ساپالى بٸلٸم الۋىنا جاعداي جاساۋ ماڭىزدى ەكەنٸن ايتتى.
ٶڭٸردٸڭ ەلەۋمەتتٸك سالا ٶكٸلدەرٸمەن ٶتكەن كەزدەسۋدە ەلەۋمەتتٸك قىزمەتتەردٸڭ ساپاسىن ارتتىرۋ, مۇقتاج ازاماتتارعا اتاۋلى قولداۋ كٶرسەتۋ جەنە سالا ماماندارىنىڭ جالاقىسىن كٶتەرۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى.

اباي وبلىسى بويىنشا مٷگەدەكتٸگٸ بار ادامداردى ابيليتاتسييالاۋ جەنە وڭالتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ايقىن بيتٸمباەۆ ەلەۋمەتتٸك قىزمەتكەرلەردٸڭ ەڭبەكاقىسىنا قاتىستى مەسەلە كٶتەردٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, سالا ماماندارىنىڭ جالاقىسى شامامەن 200 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى.
– وڭالتۋ ورتالىقتارى قىزمەتكەرلەرٸنٸڭ جالاقىسىن كٶتەرۋ تۋرالى مەسەلەنٸ ورىندى دەپ سانايمىن. قازاقستان حالىق كەڭەسٸ اياسىندا قۇرىلعان كوميسسييالار مەن كوميتەتتەر ارقىلى بۇل ۇسىنىستى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنە جولدايمىز. سونىمەن قاتار ٷكٸمەت دەڭگەيٸندە دە كٶتەرەمٸز. بۇل مامانداردىڭ اتقارىپ جٷرگەن جۇمىسىنىڭ قانشالىقتى اۋىر ەكەنٸن ەسكەرۋ قاجەت, – دەدٸ نۇرتاي سابيليانوۆ.
كەزدەسۋدە ەرەكشە قاجەتتٸلٸكتەرٸ بار بالالارعا ارنالعان وڭالتۋ مەكەمەلەرٸنٸڭ تاپشىلىعى دا ايتىلدى. اباي وبلىسىندا مۇنداي بالالاردىڭ سانى شامامەن 6,5 مىڭعا جەتەدٸ. نۇرتاي سابيليانوۆ كٶتەرٸلگەن مەسەلە قۇزىرلى ورگاندارعا جەتكٸزٸلەتٸنٸن مەلٸمدەدٸ.
دۋمان ورىنبەكوۆ ۋنيۆەرسيتەت ستۋدەنتتەرٸن ەلەۋمەتتٸك ورتالىقتاردىڭ جۇمىسىنا تارتۋدى ۇسىندى. اتاپ ايتقاندا, ەگدە جاستاعى ادامدارعا سمارتفوندى جەنە ەلەكتروندى مەملەكەتتٸك قىزمەتتەردٸ پايدالانۋدى ٷيرەتەتٸن ساباقتار ۇيىمداستىرۋ باستاماسىن كٶتەردٸ.
«SemeyCement» ٶندٸرٸستٸك كومپانيياسىنىڭ ۇجىمىمەن ٶتكەن كەزدەسۋدە پرەزيدەنت جولداۋىندا بەلگٸلەنگەن ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق مٸندەتتەر تالقىلاندى. جيىنعا قر ەنەرگەتيكا ۆيتسە-مينيسترٸ يلياس باقىتجان, قر ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ ارنايى باعدارلامالار كوميتەتٸنٸڭ تٶراعاسى باۋىرجان سىزدىقوۆ جەنە قازاقستان حالىق كەڭەسٸنٸڭ مٷشەسٸ دۋمان ورىنبەكوۆ قاتىستى.

كەزدەسۋ بارىسىندا حالىقتىڭ ناقتى تابىسىن ارتتىرۋ, شاعىن جەنە ورتا بيزنەستٸ قولداۋ, ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ, سالىق جەنە بيۋدجەت ساياساتى مەسەلەلەرٸ قوزعالدى. سونداي-اق 2027 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ ەڭ تٶمەنگٸ جالاقىنى 85 مىڭ تەڭگەدەن 110 مىڭ تەڭگەگە دەيٸن كٶتەرۋ جوسپارلارى تالقىلاندى.
ٶندٸرٸستٸك تسەح باستىعى تارحان جاقىپباەۆ وتاندىق تسەمەنت ٶندٸرٸسٸنٸڭ قۇرىلىس سالاسىنداعى ماڭىزىن اتاپ ٶتتٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, 1958 جىلدان بەرٸ جۇمىس ٸستەپ كەلە جاتقان كەسٸپورىن ەلٸمٸزدٸ ساپالى ٶنٸممەن قامتاماسىز ەتٸپ كەلەدٸ. ال قۇرىلىس قارقىنىنىڭ ارتۋى زاۋىتتىڭ ودان ەرٸ دامۋىنا جاڭا مٷمكٸندٸكتەر اشادى.
دەلەگاتسييا سەمەي قالاسىنداعى ٶەك ۇجىمىمەن دە كەزدەستٸ. مەملەكەتتٸك ورگاندار ٶكٸلدەرٸ ەنەرگەتيكتەرمەن قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸگٸن نىعايتۋ, وتاندىق گەنەراتسييانى دامىتۋ, قۋات كٶزدەرٸن ارتتىرۋ جەنە ەلەكتر ەنەرگيياسىن جيناقتاۋ جٷيەلەرٸن ەنگٸزۋ جٶنٸندەگٸ ستراتەگييالىق مٸندەتتەردٸ تالقىلادى.
ەسٸرەسە داتا-ورتالىقتار مەن جاساندى ينتەللەكت ينفراقۇرىلىمىنىڭ دامۋىنا بايلانىستى ەلەكتر ەنەرگيياسىن تۇتىنۋ كٶلەمٸنٸڭ ارتۋىنا نازار اۋدارىلدى. سونىمەن قاتار جاڭارتىلاتىن ەنەرگييا كٶزدەرٸن دامىتۋ پەرسپەكتيۆالارى مەن ەلدٸڭ ەنەرگەتيكالىق تەڭگەرٸمٸن جاڭارتۋ قاجەتتٸلٸگٸ قاراستىرىلدى. قاتىسۋشىلار ەنەرگەتيكالىق تۇراقتىلىقتىڭ ەكونوميكالىق دامۋعا جەنە حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىنا ەسەرٸن دە سٶز ەتتٸ.
وسىلايشا, كەزدەسۋلەر پرەزيدەنت جولداۋىنداعى بٸلٸم بەرۋ مەن ەلەۋمەتتٸك قولداۋدان باستاپ, ٶنەركەسٸپ پەن ەنەرگەتيكالىق قاۋٸپسٸزدٸككە دەيٸنگٸ بٸرنەشە ماڭىزدى باعىتتى قامتىدى. قاتىسۋشىلار ٶڭٸردەگٸ ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلاپ, دەلەگاتسييا ٶكٸلدەرٸنە ساۋالدارىن جولداپ, بەلگٸلەنگەن مٸندەتتەردٸ ٸسكە اسىرۋ جٶنٸندە ۇسىنىستارىن بٸلدٸردٸ.