Қазақстан зейнетақы жүйесінің тиімділігі бойынша халықаралық рейтингте АҚШ пен Жапониядан жоғары орын алды. Marsh және CFA Institute жариялаған Global Pension Index 2026 рейтингінде еліміз 55 мемлекеттің арасында 29-орынға тұрақтап, 100 балдың 64,8-ін жинады, деп хабарлайды dalanews.kz.
Қазақстанның зейнетақы жүйесі қалай құрылған?
Еліміздегі зейнетақы жүйесі бірнеше бөліктен тұрады. Оған мемлекеттік базалық және ынтымақты зейнетақы, 1998 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан қызметкерлердің міндетті 10 пайыздық жарналары, ерікті жинақтар және жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары кіреді. Жұмыс берушілердің міндетті зейнетақы жарналары 2024 жылдан бастап енгізілді. Қолданыстағы жоспарға сәйкес, олардың мөлшері 2028 жылға қарай 1,5 пайыздан 5 пайызға дейін кезең-кезеңімен ұлғаяды.
Қазақстанның қандай артықшылықтары бар?
Рейтинг сарапшылары Қазақстанның зейнетақы жүйесіндегі бірқатар артықшылықты атап өткен. Олардың қатарында кәсіптік зейнетақы бағдарламаларымен қамтудың жоғары деңгейі, табысты алмастыру коэффициентінің жақсы көрсеткіші, корпоративтік басқарудың сапасы және салымшылардың құқықтарын қорғау бар.
Рейтингтегі көрсеткіш неге төмендеді?
2025 жылы Қазақстанның көрсеткіші 65 балды құраған. Ал 2026 жылы бұл көрсеткіш 64,8 балға дейін аздап төмендеді. Рейтинг авторлары мұны ерікті зейнетақы жарналарына қатысты салықтық жеңілдіктердің өзгеруімен байланыстырады. Соған қарамастан, Қазақстан 2026 жылғы халықаралық рейтингте 55 елдің арасында 29-орынға жайғасып, АҚШ пен Жапониядан жоғары көрсеткішке қол жеткізді.