Қазақстан авиациялық хабқа айналмақ: Үкіметте аэротакси, жаңа рейстер мен әуежайларды цифрландыру талқыланды

Қазақстан авиациялық хабқа айналмақ: Үкіметте аэротакси, жаңа рейстер мен әуежайларды цифрландыру талқыланды
pixabay.com

Бүгін Премьер министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында авиация саласын дамыту және цифрландыру мәселелері қаралды, деп хабарлайды dalanews.kz.

Отырыста негізгі баяндаманы көлік министрі Нұрлан Сауранбаев жасап, Қазақстан азаматтық авиациясы соңғы жылдары тұрақты өсім көрсетіп отырғанын мәлімдеді. Оның айтуынша, қазіргі таңда ел әуежайларындағы авиациялық қауіпсіздік деңгейі 95,7%-ға жетсе, әуе компаниялары бойынша бұл көрсеткіш 82%-ды құрайды. Бұл нәтижелер Қазақстанға ICAO бағалауы бойынша әлемдегі үздік жиырма мемлекеттің қатарына кіруге мүмкіндік берген.

«Бүгінде Қазақстанның азаматтық авиация саласы тұрақты даму қарқынын сақтап отыр. Біз тек ішкі нарықты қамтамасыз етіп қана қоймай, халықаралық транзиттік әлеуетті де күшейтіп келеміз. Мемлекет басшысының тапсырмасына сәйкес елімізді Орталық Азиядағы авиациялық хабқа айналдыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіліп жатыр. Бұл үшін әуежай инфрақұрылымын жаңғырту, халықаралық бағыттарды көбейту және цифрлық шешімдерді енгізу жұмыстары қатар атқарылуда», – деді Нұрлан Сауранбаев.

Министрдің мәліметінше, 2025 жылдың қорытындысында қазақстандық әуе компаниялары шамамен 15 млн жолаушы тасымалдаған, ал әуежайлар арқылы өткен жолаушылар саны 32 млн адамнан асқан. Өңделген жүк көлемі 173 мың тоннаны құраған. Биылғы жылдың алғашқы төрт айында ғана ішкі рейстердегі жолаушылар ағыны 4 млн адамнан асып отыр. Алайда жүк тасымалы бағытында белгілі бір төмендеу байқалған. Министр мұны Таяу Шығыстағы жағдаймен және кейбір халықаралық рейстердің уақытша тоқтауымен байланыстырды.

Үкімет отырысында аэронавигациялық жүйені жаңғыртуға ерекше назар аударылды. Нұрлан Сауранбаев 2025 жылы Қазақстан америкалық LEIDOS компаниясымен әуе қозғалысын басқару жүйесін жаңарту бойынша келісім жасағанын айтты. Алдағы бес жыл ішінде елдің бүкіл аэронавигациялық инфрақұрылымы кезең кезеңімен жаңғыртылады. Бұл әуе дәліздерінің өткізу қабілетін арттырып қана қоймай, Қазақстан арқылы өтетін халықаралық транзит көлемін ұлғайтуға мүмкіндік береді.

«Біз толыққанды цифрлық авиациялық экожүйе құруға көшіп жатырмыз. Қазір Q Gate жүйесін кеңейту жұмыстары жүргізілуде. Бұрын жолаушылар бақылаудан шамамен үш минутта өтсе, жаңа жүйеден кейін бұл уақыт 50 секундқа дейін қысқарды. Қазір жүйе Астана мен Алматыда жұмыс істейді. Биыл Шымкент, Ақтау, Атырау және Ақтөбе әуежайларына енгізіледі. Келесі кезеңде Астана – Шымкент бағыты бойынша биометриялық сәйкестендіру жобасын іске қосуды жоспарлап отырмыз», – деді министр.

Отырыста алғаш рет аэротакси жобалары да ресми түрде айтылды. Қазақстан қалалық әуе көлігі жүйесін дамытуға дайындықты бастап кеткен. Қазір отандық компаниялар сынақ үшін ұшқышсыз аппараттарды сатып алып жатыр. Сонымен қатар қону алаңдары мен арнайы операциялық орталықтар салу мәселесі қаралуда. Жоба болашақта қалалық мобильділікті дамыту тетіктерінің бірі ретінде қарастырылып отыр.

Кадр мәселесі де күн тәртібіне шықты. Нұрлан Сауранбаев жолаушылар санының артуы, халықаралық бағыттардың кеңеюі және жаңа технологиялардың енгізілуі саланы мамандармен қамтамасыз ету мәселесін өзекті еткенін атап өтті.

«Авиация саласының өсу қарқыны жоғары. Сондықтан бізге техникалық мамандарды, әуе қозғалысын басқару қызметкерлерін және жаңа буын кадрларын алдын ала даярлау қажет. Осы мақсатта Қазақстанда авиациялық бағыттағы жаңа оқу орталығын құру жоспарланып отыр», – деді ол.

Отырысты қорытындылаған Олжас Бектенов Мемлекет басшысы Қазақстанды өңірдегі жетекші авиациялық торапқа айналдыру міндетін қойғанын айтты. Үкімет халықаралық маршруттарды көбейту, әуежайларды жаңғырту, сервисті жақсарту және жасанды интеллект элементтерін енгізу жұмыстарын жалғастырады.

Бүгінгі Үкімет отырысы авиация саласына арналған ең ауқымды талқылаулардың бірі болды. Негізгі назар жаңа халықаралық бағыттарға, цифрландыруға, авиациялық хабтарды қалыптастыруға, кадр даярлауға және болашақтағы аэротакси жобаларына аударылды.

Сонымен қатар Үкімет отырысында ішкі әуе рейстерінің қолжетімділігін арттыру мәселесі де көтерілді. Әсіресе өңірлік бағыттардағы билет бағасы мен маршруттарды кеңейтуге назар аударылды. Көлік министрлігі ішкі рейстерді субсидиялау тетіктерін жетілдіру және халық үшін әуе тасымалын қолжетімді ету бағытындағы жұмысты жалғастыратынын мәлімдеді. Бұл шалғай өңірлер арасындағы байланысты күшейтіп, жолаушылар ағынын арттыруға мүмкіндік береді.

Нұрлан Сауранбаев бұл бағыттың маңызды екенін атап өтті.

«Біздің міндетіміз тек халықаралық транзитті дамыту емес, ішкі әуе қатынасын да кеңейту. Өңірлер арасындағы байланысты күшейту, бағыттарды көбейту және әуе тасымалын халық үшін қолжетімді ету жұмыстары жалғасады», – деді министр.

Осылайша бүгінгі Үкімет отырысында тек авиациялық хаб құру ғана емес, қазақстандықтар үшін ішкі әуе тасымалын дамыту, жаңа бағыттарды іске қосу және рейстердің қолжетімділігін арттыру мәселелері де талқыланды.