بٷگٸن پرەمەر مينيستر ولجاس بەكتەنوۆتٸڭ تٶراعالىعىمەن ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا اۆياتسييا سالاسىن دامىتۋ جەنە تسيفرلاندىرۋ مەسەلەلەرٸ قارالدى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
وتىرىستا نەگٸزگٸ باياندامانى كٶلٸك مينيسترٸ نۇرلان ساۋرانباەۆ جاساپ, قازاقستان ازاماتتىق اۆياتسيياسى سوڭعى جىلدارى تۇراقتى ٶسٸم كٶرسەتٸپ وتىرعانىن مەلٸمدەدٸ. ونىڭ ايتۋىنشا, قازٸرگٸ تاڭدا ەل ەۋەجايلارىنداعى اۆياتسييالىق قاۋٸپسٸزدٸك دەڭگەيٸ 95,7%-عا جەتسە, ەۋە كومپانييالارى بويىنشا بۇل كٶرسەتكٸش 82%-دى قۇرايدى. بۇل نەتيجەلەر قازاقستانعا ICAO باعالاۋى بويىنشا ەلەمدەگٸ ٷزدٸك جيىرما مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا كٸرۋگە مٷمكٸندٸك بەرگەن.
«بٷگٸندە قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اۆياتسييا سالاسى تۇراقتى دامۋ قارقىنىن ساقتاپ وتىر. بٸز تەك ٸشكٸ نارىقتى قامتاماسىز ەتٸپ قانا قويماي, حالىقارالىق ترانزيتتٸك ەلەۋەتتٸ دە كٷشەيتٸپ كەلەمٸز. مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سەيكەس ەلٸمٸزدٸ ورتالىق ازيياداعى اۆياتسييالىق حابقا اينالدىرۋ باعىتىندا جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. بۇل ٷشٸن ەۋەجاي ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ, حالىقارالىق باعىتتاردى كٶبەيتۋ جەنە تسيفرلىق شەشٸمدەردٸ ەنگٸزۋ جۇمىستارى قاتار اتقارىلۋدا», – دەدٸ نۇرلان ساۋرانباەۆ.
مينيستردٸڭ مەلٸمەتٸنشە, 2025 جىلدىڭ قورىتىندىسىندا قازاقستاندىق ەۋە كومپانييالارى شامامەن 15 ملن جولاۋشى تاسىمالداعان, ال ەۋەجايلار ارقىلى ٶتكەن جولاۋشىلار سانى 32 ملن ادامنان اسقان. ٶڭدەلگەن جٷك كٶلەمٸ 173 مىڭ توننانى قۇراعان. بيىلعى جىلدىڭ العاشقى تٶرت ايىندا عانا ٸشكٸ رەيستەردەگٸ جولاۋشىلار اعىنى 4 ملن ادامنان اسىپ وتىر. الايدا جٷك تاسىمالى باعىتىندا بەلگٸلٸ بٸر تٶمەندەۋ بايقالعان. مينيستر مۇنى تاياۋ شىعىستاعى جاعدايمەن جەنە كەيبٸر حالىقارالىق رەيستەردٸڭ ۋاقىتشا توقتاۋىمەن بايلانىستىردى.
ٷكٸمەت وتىرىسىندا اەروناۆيگاتسييالىق جٷيەنٸ جاڭعىرتۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. نۇرلان ساۋرانباەۆ 2025 جىلى قازاقستان امەريكالىق LEIDOS كومپانيياسىمەن ەۋە قوزعالىسىن باسقارۋ جٷيەسٸن جاڭارتۋ بويىنشا كەلٸسٸم جاساعانىن ايتتى. الداعى بەس جىل ٸشٸندە ەلدٸڭ بٷكٸل اەروناۆيگاتسييالىق ينفراقۇرىلىمى كەزەڭ كەزەڭٸمەن جاڭعىرتىلادى. بۇل ەۋە دەلٸزدەرٸنٸڭ ٶتكٸزۋ قابٸلەتٸن ارتتىرىپ قانا قويماي, قازاقستان ارقىلى ٶتەتٸن حالىقارالىق ترانزيت كٶلەمٸن ۇلعايتۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
«بٸز تولىققاندى تسيفرلىق اۆياتسييالىق ەكوجٷيە قۇرۋعا كٶشٸپ جاتىرمىز. قازٸر Q Gate جٷيەسٸن كەڭەيتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. بۇرىن جولاۋشىلار باقىلاۋدان شامامەن ٷش مينۋتتا ٶتسە, جاڭا جٷيەدەن كەيٸن بۇل ۋاقىت 50 سەكۋندقا دەيٸن قىسقاردى. قازٸر جٷيە استانا مەن الماتىدا جۇمىس ٸستەيدٸ. بيىل شىمكەنت, اقتاۋ, اتىراۋ جەنە اقتٶبە ەۋەجايلارىنا ەنگٸزٸلەدٸ. كەلەسٸ كەزەڭدە استانا – شىمكەنت باعىتى بويىنشا بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋ جوباسىن ٸسكە قوسۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», – دەدٸ مينيستر.
وتىرىستا العاش رەت اەروتاكسي جوبالارى دا رەسمي تٷردە ايتىلدى. قازاقستان قالالىق ەۋە كٶلٸگٸ جٷيەسٸن دامىتۋعا دايىندىقتى باستاپ كەتكەن. قازٸر وتاندىق كومپانييالار سىناق ٷشٸن ۇشقىشسىز اپپاراتتاردى ساتىپ الىپ جاتىر. سونىمەن قاتار قونۋ الاڭدارى مەن ارنايى وپەراتسييالىق ورتالىقتار سالۋ مەسەلەسٸ قارالۋدا. جوبا بولاشاقتا قالالىق موبيلدٸلٸكتٸ دامىتۋ تەتٸكتەرٸنٸڭ بٸرٸ رەتٸندە قاراستىرىلىپ وتىر.
كادر مەسەلەسٸ دە كٷن تەرتٸبٸنە شىقتى. نۇرلان ساۋرانباەۆ جولاۋشىلار سانىنىڭ ارتۋى, حالىقارالىق باعىتتاردىڭ كەڭەيۋٸ جەنە جاڭا تەحنولوگييالاردىڭ ەنگٸزٸلۋٸ سالانى ماماندارمەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸن ٶزەكتٸ ەتكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«اۆياتسييا سالاسىنىڭ ٶسۋ قارقىنى جوعارى. سوندىقتان بٸزگە تەحنيكالىق مامانداردى, ەۋە قوزعالىسىن باسقارۋ قىزمەتكەرلەرٸن جەنە جاڭا بۋىن كادرلارىن الدىن الا دايارلاۋ قاجەت. وسى ماقساتتا قازاقستاندا اۆياتسييالىق باعىتتاعى جاڭا وقۋ ورتالىعىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر», – دەدٸ ول.
وتىرىستى قورىتىندىلاعان ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندى ٶڭٸردەگٸ جەتەكشٸ اۆياتسييالىق توراپقا اينالدىرۋ مٸندەتٸن قويعانىن ايتتى. ٷكٸمەت حالىقارالىق مارشرۋتتاردى كٶبەيتۋ, ەۋەجايلاردى جاڭعىرتۋ, سەرۆيستٸ جاقسارتۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت ەلەمەنتتەرٸن ەنگٸزۋ جۇمىستارىن جالعاستىرادى.
بٷگٸنگٸ ٷكٸمەت وتىرىسى اۆياتسييا سالاسىنا ارنالعان ەڭ اۋقىمدى تالقىلاۋلاردىڭ بٸرٸ بولدى. نەگٸزگٸ نازار جاڭا حالىقارالىق باعىتتارعا, تسيفرلاندىرۋعا, اۆياتسييالىق حابتاردى قالىپتاستىرۋعا, كادر دايارلاۋعا جەنە بولاشاقتاعى اەروتاكسي جوبالارىنا اۋدارىلدى.
سونىمەن قاتار ٷكٸمەت وتىرىسىندا ٸشكٸ ەۋە رەيستەرٸنٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەسٸ دە كٶتەرٸلدٸ. ەسٸرەسە ٶڭٸرلٸك باعىتتارداعى بيلەت باعاسى مەن مارشرۋتتاردى كەڭەيتۋگە نازار اۋدارىلدى. كٶلٸك مينيسترلٸگٸ ٸشكٸ رەيستەردٸ سۋبسيدييالاۋ تەتٸكتەرٸن جەتٸلدٸرۋ جەنە حالىق ٷشٸن ەۋە تاسىمالىن قولجەتٸمدٸ ەتۋ باعىتىنداعى جۇمىستى جالعاستىراتىنىن مەلٸمدەدٸ. بۇل شالعاي ٶڭٸرلەر اراسىنداعى بايلانىستى كٷشەيتٸپ, جولاۋشىلار اعىنىن ارتتىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
نۇرلان ساۋرانباەۆ بۇل باعىتتىڭ ماڭىزدى ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
«بٸزدٸڭ مٸندەتٸمٸز تەك حالىقارالىق ترانزيتتٸ دامىتۋ ەمەس, ٸشكٸ ەۋە قاتىناسىن دا كەڭەيتۋ. ٶڭٸرلەر اراسىنداعى بايلانىستى كٷشەيتۋ, باعىتتاردى كٶبەيتۋ جەنە ەۋە تاسىمالىن حالىق ٷشٸن قولجەتٸمدٸ ەتۋ جۇمىستارى جالعاسادى», – دەدٸ مينيستر.
وسىلايشا بٷگٸنگٸ ٷكٸمەت وتىرىسىندا تەك اۆياتسييالىق حاب قۇرۋ عانا ەمەس, قازاقستاندىقتار ٷشٸن ٸشكٸ ەۋە تاسىمالىن دامىتۋ, جاڭا باعىتتاردى ٸسكە قوسۋ جەنە رەيستەردٸڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ مەسەلەلەرٸ دە تالقىلاندى.
