Діни сауаттылық
Олардың насихат жұмысы көпшіліктің санасына сәуле түсіріп, халықты өзге діннің сойылын соққан ниеті бұзық жандардың ығына жығыла салмайтын деңгейге жеткізді. Осы бір жайтқа таяуда ауылға барғанымда көз жеткізіп қайттым.

Бірақ менің бұл ойымның қате екенін туған ауылымыз Әулиеағаштағы мешітте имам болып жүрген ағамыз Тұрлыбек Қорғасбеков ескертті. Ауылға барған сайын Түкеш ағамыздың (біздің ауылдың адамдары ол кісіні солай атайды) көкейге тұнған ойымен бөлісуге тырысамыз.
Сонау тоқсаныншы жылдары бизнестің жалына жармасып, ауыл тұрмақ ауданымызда қат тауарларды сырт елдерден тасымалдап, алғаш рет бизнеспен айналысқан азаматтардың бірі болғандықтан Түкеш ағамызды ауылымыздың үлкен, кішісі тегіс сыйлайды. Бүгінде өзі салған мешітке қамқорлық жасап, ауыл имамы қызметін атқарып жүр.
Қорғаныштық қабілеті қалыптасып келеді
Осы жолғы кездесуімізде көкейге қонымды ойларын айтып, ата-бабаларымыз ұстанған, дәстүрімізбен біте қайнасқан дәстүрлі дінді қалай сақтап қалудың қандай жолдары бар екенін айтып, ой бөлісті.
– Иә, діни сауаттылықтың аздығынан біраз жастар өзге діннің жетегінде кеткені жасырын емес. Мұндай жайттар біздің өңірде де орын алды. Меніңше, өзге ағымның арбауына түскен жандарды енді тура жолға түсіру өте қиын. Қазір Үкімет бұл мәселеге мән беріп, ел арасында өзге ағымдарды дәріптеуге шектеу қойып отыр. Бұл – дұрыс. Қазір жұрттың жат ағымнан сақтанатын қорғаныштық қабілеті қалыптасқан. Біздер салт-дәстүрімізбен сабақтасып жатқан Ханафи масхабын дамытып, қоғамды сауықтыруға күш салуымыз керек. Жастарға ата-баба дәстүрі Ислам дінімен сабақтасып, үйлесімді ғұмыр кешкенін дұрыс жеткізсек, өзге діннің жетегінде жүрген жандардың өзі болмаса да, балалары күндердің күнінде үйіріне қайта қосылып, қоғамдық өмірімізде жат ағымдардың ықпал-әсері өздігінен төмендейтініне сенімдімін. Өзің де білесің, жат ағымның жетегінде кеткендер ата-аналары ақыл айтқанда олар әке-шешесін тыңдады ма? Тыңдаған жоқ. Олар діни-сауаттылығы болмаған соң, тура жол осы екен деп қатты адасып, ата-анасына қарсы келгенін бәріміз білеміз. Егер біз қоғамдық өмірімізде ата-бабаларымыз ғасырлар бойы ұстанып келген діннің жақсы жақтарын ашып көрсетіп, оның игілік пен тура жолға бастайтын тұстарын дұрыс насихаттасақ, олардың өздері, балалары дәстүрлі дінімізге оралатынына сенімдімін. Біздер игілікке толы істерімізбен теріс жолға түскен бауырларымызды тез арада тура жолға түсіре аламыз. Егер біз оларға қатал талап қойып, үгіт-насихатымызды қаттыр-ақ жүргізсек, ұтылуымыз мүмкін, – деді ағамыз.
– Аға, сонда ол қандай талаптар болуы мүмкін?
– Айталық, көршілес Тәжікстанда қауғадай сақал өсіргендердің құқық қорғау органдары қызметерлері күштеп, сақалдарын алғызғанын оқыдым. Осындай ауыр талаптар қою жақсылыққа апармайды. Бізде мұндай күштеу жоқ. «Жылы-жылы сөйлесең, жылан інінен шығады» деп бекер айтпаған ғой. Сол сияқты оларды да қазақ қоғамының бір бөлшегі ретінде қарастырып, мәдениетті қарым-қатынас орнатуымыз керек.
Иә, дәстүрлі дініміздің мәнін жете түсіндіріп, жат ағымның жетегінде жүргендердің ой-санасына "соққы" жасау маңызды. Олардың ой-санасында дәстүрлі дініміздің біздің тұрмысымызбен, мәдениетімізбен (ән-күй, айтыс), салт-дәстүрімізбен (сәлем салау, отқа май құю т.б.) қалай үйлесім тапқанын нақты іспен көрсетсек, талай жастың бетін бері қаратуға болады.
Тойхана ас беретін жер емес
Дін жайында әңгіме-дүкен құрған ағамыз ауылымыздағы мешіт жанынан жүз қаралы кісі еркін сиятын нәзірхана салып жатқанын айтты.
– Мешіттің жанынан нәзірхана салғаныңызды байқадым. Қазір ауыл-аймақта жиын, той өткізетін шағын дәмханалар мен тойханалар бар емес пе? Нәзірді сол жерде өткізсе болмас па ді?

Расында да, арақ-шарап құйылатын жерде нәзір жасау Исламның қағидаттарына томпақ келуі мүмкін. Сондықтан Қазақстан мұсылмандары дініи басқармасы осы мәселеге байланысты арнайы пәтуа шығарып, бұл істі бір жақты етуі қоғам үшін маңызды. Әйтпесе, алдағы уақытта ас пен нәзірде кең тойханаларда өткізу бәскеге айналып кетуі мүмкін. Мұндай кезде тағы да дәстүрлі дінімізге көлеңке түсіп, біраз әңгімеге себепші болуы мүмкін.
Нұрлан ЖҰМАХАН