2026 جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ 4,1%-دى قۇراپ, قاڭتار-مامىر ايلارىمەن سالىستىرعاندا 0,4 پايىزدىق تارماققا جەدەلدەدٸ, دەپ مەلٸمدەدٸ پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين.
«بيىلعى جىلدىڭ قاڭتار-ماۋسىم ايلارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەكونوميكا ٶسٸمٸ 4,1%-دى قۇراپ, قاڭتار-مامىر ايلارىمەن سالىستىرعاندا 0,4 پايىزدىق تارماققا جەدەلدەدٸ. وڭ ديناميكا ناقتى سەكتورداعى ٶسٸمنٸڭ قاڭتار-مامىرداعى 4%-دان 5,1%-عا دەيٸن ۇلعايۋى ەسەبٸنەن قامتاماسىز ەتٸلدٸ. قىزمەت كٶرسەتۋ سالاسىندا دا تۇراقتى ٶسٸم ساقتالىپ, قىزمەت كٶلەمٸ 3,5%-عا ارتتى. ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرٸ مۇنايعا جاتپايتىن سەكتور بولىپ قالا بەرەدٸ. بيىل مۇنايعا جاتپايتىن سەكتوردىڭ ٶسٸم قارقىنى تۇراقتى تٷردە 5%-دان اسىپ وتىر», – دەدٸ جۇمانعارين ٷكٸمەت وتىرىسىندا.
ونىڭ ايتۋىنشا, سالالار اراسىندا ەڭ جوعارى ٶسٸم قۇرىلىس, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, كٶلٸك قىزمەتتەرٸ جەنە ساۋدادا تٸركەلگەن. اتالعان سالالاردىڭ جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسٸمٸنە قوسقان جيىنتىق ٷلەسٸ شامامەن 85%-دى قۇرايدى. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى مەن بايلانىس قىزمەتتەرٸ دە وڭ ديناميكا كٶرسەتٸپ وتىر.
مينيستردٸڭ مەلٸمەتٸنشە, ٶسٸمنٸڭ نەگٸزگٸ درايۆەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ ينۆەستيتسييالار بولىپ قالىپ وتىر. جىلدىڭ العاشقى جارتىسىندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 9,5 ترلن تەڭگەنٸ قۇراپ, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 9,6%-عا ارتقان. ونىڭ ٸشٸندە جەكە ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸ 21,4%-عا ٶسكەن.
ەڭ جوعارى ينۆەستيتسييالىق ٶسٸم اقپارات جەنە بايلانىس سالاسىندا – 2,3 ەسە, قۇرىلىستا – 38,7%-عا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸندە – 33,3%-عا, اۋىل شارۋاشىلىعىندا – 24,6%-عا, كٶلٸك سالاسىندا 11,6%-عا تٸركەلدٸ. ينۆەستيتسييالار كٶلەمٸنٸڭ ايتارلىقتاي ٶسۋٸ ۇلىتاۋ, اباي, جامبىل جەنە تٷركٸستان وبلىستارىندا بايقالعان.
سونىمەن قاتار نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييالار قۇرىلىمى ٶزگەرٸپ, جەكە ينۆەستيتسييالاردىڭ ٷلەسٸ 87%-عا جەتكەن.
قاڭتار-مامىر ايلارىندا قازاقستاننىڭ سىرتقى ساۋدا اينالىمى 56,3 ملرد اقش دوللارىن قۇرادى. ونىڭ ٸشٸندە ەكسپورت كٶلەمٸ 30,4 ملرد دوللار, سونىڭ ٸشٸندە ٶڭدەلگەن تاۋارلار ەكسپورتى 11,8 ملرد دوللار بولدى. يمپورت كٶلەمٸ 26 ملرد دوللاردى قۇرادى. وڭ ساۋدا بالانسىنىڭ كٶلەمٸ 4,4 ملرد دوللاردان استى.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرلەرٸنٸڭ بٸرٸ بولىپ قالىپ وتىر. بۇل سالاداعى ٶندٸرٸس كٶلەمٸ 9,8%-عا ٶسٸپ, قاڭتار-مامىر ايلارىنداعى كٶرسەتكٸشتەن 0,8 پايىزدىق تارماققا جوعارىلاعان. ٶسٸم ەلٸمٸزدٸڭ 17 ٶڭٸرٸندە تٸركەلگەن.
ەكونوميكالىق ٶسٸمدٸ قولداۋ اياسىندا باسىم سالالاردى قارجىلاندىرۋ ٷشٸن بيۋدجەتتەن «بەيتەرەك» حولدينگٸنە بٶلٸنگەن 1 ترلن تەڭگەنٸڭ 398 ملرد تەڭگەسٸ اۋدارىلعان. حولدينگ وسى قاراجات ەسەبٸنەن جالپى قۇنى 5,1 ترلن تەڭگە بولاتىن جوبالاردى قارجىلاندىرعان.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلٸگٸ بارلىق نەگٸزگٸ شيكٸزات سەكتورلارى بويىنشا 10 كەڭەيتٸلگەن سالالىق تالداۋ ەزٸرلەگەن. سونىڭ نەگٸزٸندە مەتاللۋرگييا, مۇناي-گاز حيميياسى, كٶمٸر حيميياسى جەنە اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸندە ٸسكە اسىرىلاتىن 231 پەرسپەكتيۆالى جوبا ايقىندالعان. سونداي-اق ەلەۋەتتٸ ستراتەگييالىق سەرٸكتەس رەتٸندە 200 جەتەكشٸ شەتەلدٸك كومپانييانىڭ تٸزٸمٸ جاساقتالعان. بيىلعى ناۋرىز ايىنان بەرٸ جٷرگٸزٸلگەن جۇمىستاردىڭ نەتيجەسٸندە ولاردىڭ 40-ى قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىققا قىزىعۋشىلىق تانىتقان.
جۇمانعاريننٸڭ ايتۋىنشا, اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ دە ەكونوميكانىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرلەرٸنٸڭ بٸرٸنە اينالىپ كەلەدٸ. بۇل سالاداعى ٶسٸم قاڭتار-مامىرداعى 3,6%-دان قاڭتار-ماۋسىم قورىتىندىسىندا 4,4%-عا دەيٸن جەدەلدەگەن. ەڭ جوعارى ٶسٸم تٷركٸستان, قوستاناي جەنە پاۆلودار وبلىستارىندا تٸركەلگەن.
مينيستردٸڭ سٶزٸنشە, ٶسٸمدٸك شارۋاشىلىعىندا بۇرىنعى جىلدارى بولعان نەگٸزگٸ مەسەلەلەردٸڭ باسىم بٶلٸگٸ شەشٸلگەن. سالا بٸرتٸندەپ ەرتاراپتاندىرىلىپ, مەحانيكالاندىرىلىپ كەلەدٸ. سونىمەن قاتار ەكسپورت كٶلەمٸ مەن سىرتقى نارىققا شىعارىلاتىن ٶنٸم تٷرلەرٸ دە ۇلعايىپ جاتىر. قاڭتار-سەۋٸر ايلارىندا اگروٶنەركەسٸپ كەشەنٸ ٶنٸمدەرٸنٸڭ ەكسپورتى 3 ملرد اقش دوللارىن قۇراپ, ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 36%-عا ارتقان. جىل قورىتىندىسىندا بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 7,2 ملرد دوللارعا جەتكٸزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
مينيستر كەسٸپكەرلٸك سالاسىندا دا وڭ ٶزگەرٸستەر بايقالىپ وتىرعانىن ايتتى. مەملەكەتتٸك كٸرٸستەر كوميتەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سەيكەس, بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتىڭ قورىتىندىسىندا ەلدەگٸ كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى 2 ملن 939 مىڭعا جەتكەن. بۇل جىل باسىمەن سالىستىرعاندا 499 مىڭ سۋبەكتٸگە نەمەسە 20,4%-عا كٶپ. ونىڭ ٸشٸندە ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعاندار سانى 688 597 بولعان.
جەكە كەسٸپكەرلەر مەن ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتىعانداردىڭ جالپى سانى 1 ملن 860 مىڭنان 2 ملن 352 مىڭعا دەيٸن ارتقان. زاڭدى تۇلعالار سانى 579 756-دان 587 117-گە, ال ققس تٶلەۋشٸلەر سانى 135 845-تەن 158 194-كە دەيٸن كٶبەيگەن.
كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸ سانىنىڭ ٶزگەرۋٸ سالالىق قۇرىلىمعا دا ەسەر ەتكەن. شاعىن زاڭدى تۇلعالار سانى تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸندە 2,9%-عا, قۇرىلىس پەن اۋىل شارۋاشىلىعىندا 2,5%-عا, اقپارات جەنە بايلانىس سالاسىندا 2,4%-عا ٶسكەن. ورتا كەسٸپكەرلٸك سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ سانى جىلجىمايتىن مٷلٸك وپەراتسييالارىندا 5,8%-عا, قارجى جەنە ساقتاندىرۋ سالاسىندا 3,2%-عا, ٶزگە قىزمەتتەر كٶرسەتۋ سالاسىندا 3,1%-عا ارتقان.
2021 جىلدان بەرٸ شاعىن جەنە ورتا ب
يزنەستٸڭ جٸٶ-دەگٸ ٷلەسٸ 33,5%-دان 40,9%-عا دەيٸن ٶستٸ. سونىمەن بٸرگە تسيفرلاندىرۋ مەن ەلەكتروندى ساۋدانىڭ دامۋى كەسٸپكەرلٸك مودەلٸن ٶزگەرتۋدە. مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, ەلٸمٸزدەگٸ ەڭ ٸرٸ ساۋدا پلاتفورمالارىنىڭ بٸرٸ Kaspi.kz ەكوجٷيەسٸندە 2024 جىلدىڭ سوڭىندا 737 مىڭعا جۋىق بەلسەندٸ ساتۋشى تٸركەلگەن. بۇل ەلدەگٸ جۇمىس ٸستەپ تۇرعان شوب سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ ٷشتەن بٸرٸنەن استامىن قۇرايدى. ال 2025 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي بەلسەندٸ ساتىپ الۋشىلار سانى 7,4 ملن ادامعا جەتكەن.
بٸرٸنشٸ توقساننىڭ قورىتىندىسىندا ەكونوميكادا جۇمىسپەن قامتىلعاندار سانى 9,4 ملن ادامدى قۇراسا, ونىڭ 4,5 ملن-ى شاعىن جەنە ورتا بيزنەستە ەڭبەك ەتەدٸ.
مينيستردٸڭ ايتۋىنشا, جۇمىسپەن قامتۋ مەن جالپى ەكونوميكالىق بەلسەندٸلٸككە ەلەۋلٸ تەرٸس ەسەر بايقالمايدى. كەرٸسٸنشە, ەڭبەك جەنە كەسٸپكەرلٸك رەسۋرستارى ٶنٸمدٸلٸگٸ جوعارى سالالارعا قايتا بٶلٸنٸپ جاتىر.
سونداي-اق ٶتكەن جىلى جٷرگٸزٸلگەن اۋقىمدى سالىق رەفورماسىنىڭ نەتيجەسٸندە مەملەكەتتٸك بيۋدجەت كٸرٸستەرٸ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىقتا 16%-عا جۋىق ارتقان. ال قوسىلعان قۇن سالىعىنان تٷسەتٸن تٷسٸمدەر ٶتكەن جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا بٸر جارىم ەسەگە جۋىق ٶسكەن.
جۇمانعاريننٸڭ ايتۋىنشا, جىل قورىتىندىسىندا جالپى ٸشكٸ ٶنٸمنٸڭ ٶسٸمٸن كەمٸندە 5% دەڭگەيٸندە قامتاماسىز ەتۋ ٷشٸن تاۋ-كەن مەتاللۋرگييا كەسٸپورىندارىن شيكٸزاتپەن قامتۋ, ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ۋاقتىلى ٸسكە اسىرۋ, ينفراقۇرىلىمدىق نىسانداردى پايدالانۋعا بەرۋ, سونداي-اق ەگٸن جيناۋ ناۋقانىن تولىق كٶلەمدە ٶتكٸزٸپ, اۋىل شارۋاشىلىعى ٶنٸمدەرٸن قايتا ٶڭدەۋ كٶلەمٸن ارتتىرۋ جۇمىستارى جالعاسادى.
