حيمييا عىلىمىنىڭ بٸلگٸرٸ
سولتٷستٸك قازاقستان وبلىسى, شال اقىن اۋدانى, باعانتى اۋىلىندا دٷنيەگە كەلگەن اجار قوسپانقىزى گورودەتسك اۋىلىنداعى ورتا مەكتەپتٸ التىن مەدالمەن بٸتٸرگەننەن كەيٸن س.م.كيروۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتٸك ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ (قازٸرگٸ ەل-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتٸ) حيمييا فاكۋلتەتٸن حيمييا ماماندىعى بويىنشا بٸتٸرگەن.
مايتالمان عالىم تٷستٸ مەتالدار مەن حالكوگەندەردٸڭ ەلەكتروحيمييالىق قاسيەتتەرٸ جەنە ٶندٸرٸستٸك اينىمالى توكتىڭ ەسەرٸمەن جٷرەتٸن ەلەكترودتىق ٷردٸستەردٸ زەرتتەۋگە بار كٷش-قۋاتىن ارناپ كەلەدٸ. ول ۇنتاقتى مەتاللۋرگييادا الماستىرىلمايتىن شيكٸزات بولىپ تابىلاتىن, مايلاعىش ماتەريال رەتٸندە كەڭٸنەن قولدانىلاتىن, مەتالدىق تەتٸكتەردٸڭ توزۋىنا جول بەرمەيتٸن ٶتە مايدا ديسپەرستٸ مىس جەنە قورعاسىن ۇنتاقتارىن الۋدىڭ جاڭا تيٸمدٸ ەدٸستەرٸن ۇسىنىپ, قازاق عىلىمنىڭ ٶرٸسٸن كەڭەيتتٸ.
ٶندٸرٸستٸك اينىمالى توكپەن پولياريزاتسييالاۋ كەزٸندە جٷرۋٸ مٷمكٸن بولمايتىن توتىقسىزدانۋ, ەرۋ, ۇنتاقتاردىڭ, قوسىلىستاردىڭ تٷزٸلۋٸ ٷردٸستەرٸنە نەگٸزدەلگەن جاڭا ەسەرلەرٸن انىقتاعان.
سونىمەن قاتار «قيىن توتىقسىزداناتىن» سەلەنات-يوندارىن توتىقسىزداندىرۋ تەسٸلدەرٸ, سەلەنيدتەردٸ, تٷستٸ مەتالداردىڭ سۋلفيدتەرٸن, حريزوكوللا الۋ تەسٸلدەرٸ ۇسىنىلدى. زەرتتەۋ نەتيجەلەرٸ حيمييالىق جەنە مەتاللۋرگييالىق ٶندٸرٸستەردٸڭ قالدىقتارىن ٶندەۋدە جەنە ولاردان باعالى زاتتاردى الۋدى, قولدانىلعان ەرٸتٸندٸلەردٸ اۋىر مەتالل يوندارىنان تازارتۋعا باعىتتالعان.
بٸلٸكتٸ ۇستاز-عالىم اجار قوسپانقىزىنىڭ عىلىمي جەتەكشٸلٸگٸمەن 4 كانديداتتىق ديسسەرتاتسييا 40-تان استام ماگيسترلٸك ديسسەرتاتسييا جەنە 100-دەن استام ديپلومدىق جۇمىستار قورعالعان.د.ۆ.سوكولسكيي اتىنداعى ورگانيكالىق حيمييا جەنە كاتاليز ينستيتۋتىنداعى جەنە قر مينەرالدى شيكٸزاتىن كەشەندٸ ٶندەۋ ۇلتتىق ورتالىعىنداعى دوكتورلىق ديسسەرتاتسييالىق كەڭەستەردٸڭ مٷشەسٸ رەتٸندە بەلسەندٸ قىزمەت اتقارىپ كەلەدٸ. بٸرنەشە رەت كانديداتتىق جەنە دوكتورلىق ديسسەرتاتسييالاردى رەسمي وپپونەنت رەتٸندە ساراپتاپ, پٸكٸرلەر دايىندادى.
عالىمنىڭ بٷگٸنگٸ كٷنگە دەيٸن 500-دەن استام عىلىمي, وقۋ-ەدٸستەمەلٸك ەڭبەكتەرٸ, اۆتورلىق كۋەلٸكتەرٸ مەن پاتەنتتەرٸ بار.
ٸزدەنٸستەرٸ مەن نەتيجەلٸ عىلىمي ەڭبەكتەرٸنٸڭ ارقىسىندا 2003 جىلى بٸلٸم, عىلىم جەنە تەحنيكا سالاسىنداعى قر مەملەكەتتٸك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى اتانىپ, اكادەميك ە.ا.بٶكەتوۆ اتىنداعى سىيلىققا يە بولدى. بۇدان بٶلەك «ق.ا.ياسساۋي ۋنيۆەرسيتەتٸنٸڭ قايراتكەرٸ»,«جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ٷزدٸك وقىتۋشىسى» بايقاۋىنىڭ جەڭٸمپازى, بٷكٸلوداقتىق ٶنەرتاپقىشتار قوعامى تاراپىنان «ٶنەرتاپقىشتار مەن راتسيوناليزاتورلار ٷزدٸگٸ» اتاعىنىڭ يەگەرٸ اتاندى.
اجار اپايدىڭ وتباسى ونىڭ باعا جەتپەس بايلىعى, ماقتانىشى. 50 جىل وتاسقان جولداسى قاشان دا قولداۋ كٶرسەتۋگە دايىن. بالالارىنىڭ ەرقايسىسى تۇلعا رەتٸندە قالىپتاسىپ, وتانىمىزدىڭ يگٸلٸگٸ ٷشٸن جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارۋدا. قازٸردٸڭ ٶزٸندە ٷلكەن جەتٸستٸكتەر كٶرسەتٸپ جٷرگەن نەمەرەلەرٸ اپايدىڭ كٶز قۋانىشى.
بٷگٸندە ۇجىمنىڭ, ستۋدەنتتەردٸڭ ٷلكەن قۇرمەتٸنە بٶلەنگەن ٶنەگەلٸ ۇستاز, وتباسىندا قامقور انا, اسىل جار اجار قوسپانقىزىنا زور دەنساۋلىق, قاجىماس قايرات تٸلەيمٸز. سٸزدٸ قۋانتار تالانتتى شەكٸرتتەرٸڭٸز كٶپ بولىپ, ەڭبەگٸڭٸز جانا بەرسٸن!
روزا رىسقاليەۆا, ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دٸڭ دوتسەنتٸ, حيمييا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى.
