ەليحان بٶكەيحانوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپ وقۋشىلارىن قۇشاق جايا قارسى الدى, بٸلٸم وشاعىندا ينتەراكتيۆ سىنىپتار مەن قولايلى جاعداي جاسالعان.
الماتى وبلىسىنداعى ەسٸك قالاسىندا قازاق تٸلدٸ جاڭا مەكتەپ اشىلدى. جاڭا مەكتەپتٸڭ ماقساتى – وقۋشىلارعا قولايلى جاعدايدا بٸلٸم الۋدى قامتاماسىز ەتۋ. بۇعان دەيٸن جەرگٸلٸكتٸ مەكتەپتەردە وقۋشى لىقا تولى بولىپ, بالالار مەكتەپكە اۆتوبۋس ارقىلى الىستان قاتىناۋعا مەجبٷر بولدى.
اشىلۋ سالتاناتىنا ForteBank, بولات ٶتەمۇراتوۆ قورى مەن "ۆەرنىي كاپيتال" كومپانييالار توبىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ پەن عىلىم جەنە جوعارى بٸلٸم مينيسترٸ ساياسات نۇربەك قاتىستى. سونىمەن قاتار, العاشقى سالتاناتتى جيىنعا 139 بٸرٸنشٸ سىنىپ وقۋشىسى مەن 30 بولاشاق تٷلەك قاتىستى.
«بٷگٸن الماتى وبلىسىندا 3 جاڭا مەكتەپ, ونىڭ ٸشٸندە «جايلى مەكتەپ» جوباسى بويىنشا سالىنعان مەكتەپتەر اشىلدى. ٶڭٸرٸمٸزدە ەكٸ جاڭا مەكتەپ جەكە قايىرىمدىلىق جاساۋشىلاردىڭ كٶمەگٸمەن سالىنعانىن ەرەكشە اتاپ ٶتكٸم كەلەدٸ. مەكتەپ تاپشى بولعان ەڭبەكشٸقازاق اۋدانىندا بٸلٸم وشاعىن سالىپ بەرگەن «ۆەرنىي كاپيتال» جەنە بولات ٶتەمۇراتوۆ قورىنا العىس ايتامىن», - دەيدٸ الماتى وبلىسىنىڭ ەكٸمٸ مارات سۇلتانعازيەۆ.
بٸلٸم بەرۋدەگٸ جاڭا ستاندارت
ەسٸكتەگٸ جاڭا مەكتەپ – جاي عانا بٸلٸم ورداسى ەمەس. سونىمەن قاتار, زاماناۋي ٷلگٸدەگٸ تەحنيكامەن جابدىقتالعان تولىققاندى بٸلٸم بەرۋ كەشەنٸ. 900 وقۋشىعا ارنالعان مەكتەپ ٷش جەكە بلوكقا بٶلٸنگەن: نٶلٸنشٸ سىنىپ, باستاۋىش, ورتا جەنە جوعارى سىنىپتار. وقۋشىلاردى وسىلاي بٶلۋ ارقىلى ەرتٷرلٸ جاستاعى بالالارعا – كٸشكەنتاي بالادان جاسٶسپٸرٸمدەرگە دەيٸن قولايلى جاعداي جاسالادى.
سىنىپتار ينتەراكتيۆ جەنە ماركەر تاقتامەن جابدىقتالعان, بۇل وقۋ پروتسەسٸن پايدالى ەتٸپ قانا قويماي, قىزىق ەرٸ تيٸمدٸ ٶتۋٸنە سەپتٸگٸن تيگٸزەدٸ. ينفورماتيكا, حيمييا, فيزيكا, روبوتوتەحنيكا جەنە تەحنولوگييا ساباقتارىنا ارنالعان سىنىپتار ارنايى قۇرالدارمەن جابدىقتالعان. روبوتوتەحنيكا سىنىبىنا ەرەكشە مەن بەرٸلدٸ, سەبەبٸ قازاقستاندىق وقۋشىلار كەيٸنگٸ جىلدارى وسى سالادا حالىقارالىق وليمپيادادا ٷلكەن جەتٸستٸكتەرگە جەتتٸ. روبوتوتەحنيكا ٷشٸنشٸ سىنىپتان باستاپ ەنگٸزٸلگەن, ال ينفورماتيكا بٸرٸنشٸ سىنىپتان باستاپ وقىتىلادى, سەبەبٸ ول بالانىڭ تەحنيكالىق داعدىسىن دامىتادى.
مەكتەپتٸڭ ەرەكشەلٸگٸ – ارحيتەكتۋراسى مەن زاماناۋي تەحنولوگييالاردىڭ قولدانىلۋىندا: ەنەرگييانى ٷنەمدەيتٸن ماتەريالدار, جەلدەتۋ, جىلىتۋ جٷيەسٸ جەنە Face ID كٶمەگٸمەن كٸرۋدٸ باسقارۋ جٷيەسٸ قوسىلعان. ەربٸر وقۋشىنىڭ جەكە شەكاراسىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن كٸلتپەن جابىلاتىن جەكە شكافى بار.
وقۋشىلار فيزيكالىق تۇرعىدا دامۋى ٷشٸن مەكتەپتە سپورتقا ارنالعان مٷمكٸندٸكتەر ٶتە كٶپ: سپورت جەنە حورەوگرافييا زالى, ٷستەل تەننيسٸنە ارنالعان 6 ٷستەل, ٷلكەن ستاديون مەن سپورتقا قاجەت بارلىق قۇرال – گيمناستيكاعا ارنالعان تٶسەنٸشتەن باستاپ شاڭعىعا دەيٸن ساقتالعان قويما دا بار. سپورت زالدارىندا كيٸم اۋىستىرۋعا ارنالعان كەڭ بٶلمەلەر, قىزدار مەن ۇلدارعا ارنالعان جۋىنۋ بٶلمەلەرٸ بار.
مەتسەناتتاردىڭ قاتىسى
ەسٸكتەگٸ جاڭا مەكتەپ جەكە كەسٸپ پەن مەتسەناتتاردىڭ بەلسەندٸ قولداۋىمەن سالىندى. جوبانى بولات ٶتەمۇراتوۆ قورىنىڭ كٶمەگٸمەن "ۆەرنىي كاپيتال" كومپانييالار توبىنا كٸرەتٸن "ForteBank" اق تولىق قارجىلاندىردى. قۇرىلىسقا جالپى 8,1 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. قۇرىلىس اياقتالعاننان كەيٸن مەكتەپ ٶتەۋسٸز نەگٸزدە الماتى وبلىسىنىڭ بالانسىنا تولىعىمەن ٶتتٸ.
«1 قىركٷيەكتە جاڭا مەكتەپتەردٸڭ اشىلۋى بٸز ٷشٸن جاقسى دەستٷرگە اينالدى. بىلتىر قوسشىداعى مەكتەپتٸ اشتىق, ال بٷگٸنگٸ كٷنٸ ەسٸك پەن شەلەكتەگٸ مەكتەپتٸڭ اشىلۋىندامىز. بۇل جوبا ايماقتاعى بٸلٸم بەرۋ سالاسىنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوساتىنىنا جەنە ٷش اۋىسىمدى مەكتەپ مەسەلەسٸن شەشەتٸنٸنە سەنەمٸز. بٸلٸم ورداسىنان قازاقستاننىڭ دامۋىنا ٷلەس قوساتىن بولاشاق كٶشباسشىلار شىعادى دەپ ٷمٸتتەنەمٸز», - دەيدٸ «ۆەرنىي كاپيتال» كومپانييالار توبىنىڭ ديرەكتورى ايدان اقانوۆ.
جەكە سەكتوردىڭ قولداۋى بۇل جوبانى ٸسكە اسىرۋدا ٶتە ماڭىزدى بولعان.
«بٸلٸم الۋدىڭ قولجەتٸمدٸ بولۋى – ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار مەسەلە, ونى حالىق سانىنىڭ ٶسۋٸ اياسىندا شەشۋ قاجەت. ەسٸك قالاسىنىڭ بالالارى بيىلعى وقۋ جىلىن قولايلى بٸلٸم الۋ ٷشٸن بارلىق قاجەت قۇرالمەن جابدىقتالعان جاڭا مەكتەپتە باستايتىنىنا قۋانىشتىمىز. بۇل مەكتەپتٸ سالۋ ارقىلى جەنە بٸزدٸڭ ٶسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ينتەللەكتۋالدى دامۋىنا مٷمكٸندٸك جاساۋ ارقىلى بالالارىمىزدىڭ, قازاقستاننىڭ بولاشاعىنىڭ دامۋىنا ٷلەس قوسامىز دەپ سەنەمٸز», - دەيدٸ «ForteBank» اق باسقارما تٶراعاسى بەكجان پٸرماتوۆ.
ەر وتباسى ٷشٸن باقىت
ەسٸكتە جاڭا مەكتەپتٸڭ اشىلۋى ارقىلى كٶپتەگەن مەسەلە شەشٸلدٸ. ەڭ الدىمەن ول ٷش اۋىسىمدى مەكتەپ مەسەلەسٸن شەشتٸ. مۇنداي وقۋ پروتسەسٸ تەك وقۋشىلارعا قيىندىق تۋدىرىپ قانا قويماي, بالالارىنىڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸ مەن بٸلٸم ساپاسىن الاڭداعان اتا-انالار ٷشٸن دە وڭايعا سوقپادى. سەبەبٸ بالالار كەش ۋاقىتتا بٸرنەشە شاقىرىم جەردەن قايتۋعا مەجبٷر بولعان.
مەكتەپ ديرەكتورى جانات نۇرامبەتوۆتٸڭ سٶزٸنشە, جاڭا مەكتەپتٸڭ اشىلۋى جاعدايدى ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا سەپتٸگٸن تيگٸزگەن: «ەندٸ وقۋشىلار الىس جەردەن كەلمەي-اق ەكٸ اۋىسىمدا وقي الادى. بۇل, ەسٸرەسە, كٶپبالالى وتباسىلارعا تيٸمدٸ, سەبەبٸ ەندٸ اتا-انالار بالالارىنىڭ مەكتەپكە بارىپ-كەلۋٸن الاڭدامايدى».
جاڭا مەكتەپ سالىنعانعا دەيٸن ەسٸكتٸڭ كٶپتەگەن وقۋشىسى مەن شەت اۋىلداعى بالالار باسقا مەكتەپتەرگە بارۋعا مەجبٷر بولعان. ونىڭ سالدارىنان جول ۇزاققا سوزىلىپ, بالالار تٷرلٸ اۋا رايىندا اۆتوبۋس كٷتۋگە مەجبٷر بولىپ, ساباققا دا كەشٸگٸپ قالاتىن. جاڭا مەكتەپ سالۋ ارقىلى بۇل مەسەلە شەشٸلٸپ, بالالار ٷيٸنٸڭ قاسىندا, جايلى مەكتەپتە بٸلٸم الۋعا مٷمكٸندٸك الدى.
ٷشٸنشٸ سىنىپ وقۋشىسى سۇلتاننىڭ اناسى ەلييا عانيەۆا ولاردىڭ وتباسى جاڭا مەكتەپ اشىلعانعا دەيٸن قانداي قيىندىققا تاپ بولعانىن ايتتى: «بۇرىن ۇلىمىز مەكتەپكە كەيدە كەشٸگٸپ, كەيدە تٸپتٸ كەلمەي قوياتىن اۆتوبۋسپەن بارۋعا مەجبٷر بولدى. قىستا جاعداي تٸپتٸ قيىن بولاتىن, سۇلتان ٷيگە تۇماۋراتىپ كەلەتٸن. كەيدە ساباقتان قالۋعا مەجبٷر بولىپ, سالدارىنان وقۋ ٷلگەرٸمٸ دە ناشارلاي باستادى. جاڭا مەكتەپتٸ 20 جىل كٷتتٸك جەنە ٷمٸتٸمٸز اقتالدى!».
«جاڭا مەكتەپ – تاماشا! قولايلى بولعانى سونشالىق ٷيٸڭە قايتقىڭ كەلمەيدٸ. بۇعان دەيٸن ارمانداعان نەرسەمٸزدٸڭ بەرٸ بار: سپورت زالدارى, ٷيٸرمەلەر, زاماناۋي كابينەتتەر. ەسكٸ مەكتەپتە ٷش اۋىسىمدا وقۋعا مەجبٷر بولدىق, ول ٶتە ىڭعايسىز ەدٸ جەنە سپورت نە شىعارماشىلىقپەن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸك بولمادى», - دەيدٸ 10-سىنىپ وقۋشىسى جاننا.
جاڭا مەكتەپتە وقۋشىلار بٸركەلكٸ بٶلٸنگەن, ال بۇل ايماقتاعى قولدانىستاعى بٸلٸم بەرۋ مەكەمەلەرٸنە جٷكتەمەنٸ ازايتادى. سونىڭ ارقاسىندا بالالار جايلى ەرٸ ىڭعايلى جاعدايدا بٸلٸم الىپ, ولاردىڭ وقۋ ٷلگەرٸمٸ مەن جالپى دامۋى جوعارىلايدى.
كٶپبالالى انا جادىرا ششەرباەۆا تٶرت بالا تەربيەلەپ وتىر, ول مەكتەپتٸڭ اشىلۋىنا ەرەكشە العىسىن بٸلدٸردٸ: «بٸزدٸڭ ساياجايلار مەن اۋىلدىق وكرۋگتەردە كٶپبالالى, 4-5 وقۋشىسى بار وتباسىلار كٶپ. بۇعان دەيٸن بالالارىمىز ٷش اۋىسىمدا تار, تٸپتٸ پارتا جەتپەيتٸن سىنىپتاردا وقىدى. ٷلكەن بالالارىم بۇل مەكتەپتە وقىپ ٷلگەرمەدٸ, قازٸر ولار ستۋدەنت. بٸراق كٸشكەنتاي بالالارىم ەندٸ جاقسى مەكتەپتە وقيدى جەنە بۇل بٸزدٸڭ وتباسىمىز ٷشٸن ٷلكەن قۋانىش.
مەكتەپكە العاش كٸرگەنٸمدە تاڭعالدىم. بەرٸ زاماناۋي ەرٸ ىڭعايلى جاسالعاندىقتان فيلمدەردەگٸ ەۋروپالىق مەكتەپتە جٷرمٸن دەپ ويلاپ قالاسىڭ. كەڭ كوريدور, اشىق سىنىپتار, بەرٸ قاجەت قۇرالمەن جابدىقتالعان. سپورت جەنە بي زالدارى تاڭعالدىردى, ەرتٷرلٸ ٷيٸرمەگە تەگٸن قاتىسۋ مٷمكٸندٸگٸ دە بار.
ۇلىم 8-سىنىپتا وقيدى, سپورتقا قىزىعادى جەنە بۇرىن جاتتىعۋعا قالانىڭ ورتالىعىنا بارۋعا مەجبٷر ەدٸ, ٷيگە كەشكٸ 10-دار شاماسىندا بٸراق كەلەتٸن. ەندٸ مەكتەپكە بەس مينۋتتا جەتٸپ الادى جەنە مەن ەشنەرسەگە الاڭداماسام دا بولادى!».
اتا-انالار مەن بالالار وسىنداي جاعداي جاسالعان مەكتەپتە بالالار جەتٸستٸككە جەتٸپ, قازاقستاندى حالىقارالىق دەڭگەيدە دامىتادى دەپ سەنەدٸ.
