پرەزيدەنت قاڭتار وقيعاسى تۋرالى سٶز قوزعادى, - دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
– بيىل قاڭتار وقيعاسىنا 3 جىل تولدى. سودان بەرٸ كٶپ نەرسە ايتىلدى. ٶزٸڭٸز دە بۇل مەسەلەگە ەگجەي-تەگجەيلٸ توقتالدىڭىز. ونى بىلتىرعى سۇحباتتا دا تٸلگە تيەك ەتتٸڭٸز. وسىعان قاتىستى ٶتكٸر ساۋالدارعا قايتا-قايتا جاۋاپ بەرۋ وڭاي ەمەس. دەگەنمەن بۇل تاقىرىپتى اينالىپ ٶتە المايمىز. ەل ٸشٸندە «قاڭتار وقيعاسىنىڭ قۇپيياسى تولىق اشىلعان جوق» دەگەن پٸكٸر بار. بۇعان نە ايتار ەدٸڭٸز? ونداي قاسٸرەت قايتالانباۋى ٷشٸن نە ٸستەۋ قاجەت?
– قاڭتار وقيعاسىنان ٷش جىل ٶتكەندە ازاماتتارىمىزدىڭ كٶپشٸلٸگٸ ەلٸمٸزدە بۇرىن-سوڭدى بولماعان وسى دٷربەلەڭ كٶپە-كٶرٸنەۋ ەلەۋمەتتٸك ەدٸلەتسٸزدٸكتٸڭ, ساياسي توقىراۋدىڭ, سونداي-اق قاسكٶيلەردٸڭ شەكتەن تىس مەنمەندٸگٸنٸڭ جەنە ولاردىڭ حالىق پەن مەملەكەت تاعدىرىنا نەمقۇرايلى قاراۋىنىڭ كەسٸرٸنەن ورىن العانىنا ەبدەن كٶز جەتكٸزدٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, بۇل – ەلەم تاريحى ٷشٸن قالىپتى جاعداي. مۇنداي جايتتار قازاقستانداعى وقيعاعا دەيٸن دە بولعان, كەيٸن دە بولا بەرەدٸ دەپ ويلايمىن.
قاڭتار تۋرالى تٷرلٸ دولبارعا تولى الىپ قاشپا ەڭگٸمەلەر تولاستاماي تۇر. ونىڭ ٷستٸنە, بەلگٸلٸ بٸر ساياسي ەسەبٸ بار, سىڭارجاق ۇستانىمداعى كەيبٸر ادامدار دەرەكتەردٸ بۇرمالاپ, ازاماتتاردىڭ كٶڭٸل كٷيٸن ٶز پايداسىنا بەيٸمدەۋگە تىرىسادى. تەرتٸپ ورناتۋعا جەنە احۋالدى تۇراقتاندىرۋعا قاتىستى باتىل شارالار قابىلداعان سوڭ, مەن قۇزىرلى ورگاندارعا قاڭتار وقيعاسىنىڭ مەن-جايىن تولىق ەرٸ شىنايى تەرگەپ-تەكسەرۋ تۋرالى تاپسىرما بەردٸم. تەرگەۋ اشىق جٷرگٸزٸلدٸ. قىلمىسكەرلەر جازاسىن الدى. پارلامەنتتە بٸزدٸڭ ارعى-بەرگٸ تاريحىمىزدا بۇرىن-سوڭدى بولماعان ارنايى تىڭداۋ ۇيىمداستىرىلدى.
العاشقى پارلامەنتتٸك تىڭداۋ قاڭتار وقيعاسىنان كەيٸن ٷش ايدان سوڭ, ال ەكٸنشٸسٸ بٸر جىلدان كەيٸن ٶتتٸ. تىڭداۋ بارىسىندا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ عانا ەمەس, قۇقىق قورعاۋشىلار دا سٶز سٶيلەدٸ. تٷرلٸ وي-پٸكٸر اشىق ايتىلدى, جايسىز سۇراقتار قويىلدى. مۇنىڭ بەرٸ تٸكەلەي ەفيردە كٶرسەتٸلدٸ, بۇل پروتسەسس تۋرالى ەلٸمٸزدٸڭ جەنە شەت مەملەكەتتەردٸڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازدى. بيلٸك حالىقتىڭ كٶكەيٸندە ەشقانداي كٷمەن قالماۋىنا مٷددەلٸ بولعاندىقتان, مۇنداي قادامعا سانالى تٷردە باردى.
قاڭتار وقيعاسى تۋرالى سٶز بولعاندا, ەر ادام سول كٷندەرٸ كٶلٸكتەردٸڭ قيراعانىن, دٷكەندەردٸڭ تونالعانىن, قاسكٶيلەردٸڭ مەملەكەتتٸك عيماراتتاردى باسىپ العانىن, ساربازداردىڭ سوققىعا جىعىلعانىن, قارۋ-جاراقتىڭ ۇرلانعانىن جەنە ەيەلدەردٸڭ زورلىق-زومبىلىققا ۇشىراعانىن ەسكە الۋى كەرەك. جاۋاپكەرشٸلٸكتەن جۇرداي ساياساتكەرسىماقتاردىڭ شىندىققا جاناسپايتىن جالعان اقپارات تاراتىپ, مەملەكەتتٸگٸمٸزگە شىنىمەن دە قاتەر تٶنگەن سەتتٸ جۇرتتىڭ جادىنان ٶشٸرۋ ٷشٸن ەرەكەت جاساۋىنا جول بەرمەۋ كەرەك. ابىروي بولعاندا, ازاماتتاردىڭ كٶبٸ كٷرٸشتەن كٷرمەكتٸ ايىرا الادى. مەملەكەتٸمٸزدٸڭ تٸرەگٸ – وسىنداي كٶزٸ اشىق, كٶكٸرەگٸ وياۋ ادامدار.
بٸر نەرسە انىق, سول كەزدە تەرتٸپسٸزدٸكتٸ باستاعان جەنە تٶڭكەرٸستٸ ۇيىمداستىرعان ادامداردىڭ قيمىلىنا دەرەۋ توسقاۋىل قويىپ, باتىل ەرەكەت جاساماعاندا, قازٸر قازاقستان دەربەستٸگٸ مەن ەگەمەندٸگٸ ەلدەقايدا شەكتەۋلٸ, مٷلدە باسقا مەملەكەتكە اينالار ەدٸ.
بٸز حالىقتىڭ بەرەكەلٸ بٸرلٸگٸنٸڭ ارقاسىندا وسى اۋىر سىناقتان سٷرٸنبەي ٶتتٸك. قاڭتارداعى وقيعادان بەرٸمٸزدٸڭ زور ساباق العانىمىز سٶزسٸز. بٸرٸنشٸدەن, ەلدەگٸ بيلٸك جۇدىرىقتاي جۇمىلا بٸلۋگە تيٸس, قوسارلانعان بيلٸككە ەشقاشان جول بەرٸلمەۋٸ قاجەت. ەكٸنشٸدەن, پرەزيدەنت – «قۇدايدىڭ جەردەگٸ كٶلەڭكەسٸ» ەمەس, مەملەكەتتٸ باسقارۋ ٷشٸن بەلگٸلٸ بٸر مەرزٸمگە سايلانعان مەنەدجەر عانا. ٷشٸنشٸدەن, جوعارى مەملەكەتتٸك لاۋازىمدارعا ٷمٸتكەرلەردٸ, سونىڭ ٸشٸندە كٷشتٸك قۇرىلىم باسشىلارىن مۇقييات ٸرٸكتەۋ كەرەك. ولار وتانىمىزعا, ياعني قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ادال بولۋعا تيٸس. ەڭ باستىسى, «زاڭ مەن تەرتٸپ» قاعيداتىن باسشىلىققا الىپ, ەل بٸرلٸگٸن كٶزدٸڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, ەدٸلدٸك قاعيداتىن بارىنشا ورنىقتىرۋ قاجەت. بۇل قاعيداتقا قارسى شىعاتىندار «دەموكراتييالىق قۇندىلىقتار» دەگەن جەلەۋمەن قوعامعا ٸرٸتكٸ سالىپ, تٷبٸندە قازاق مەملەكەتتٸگٸن جويۋدى كٶزدەيتٸنٸ ايدان انىق. بۇعان ەش كٶنۋگە بولمايدى. زاڭ ٷستەمدٸگٸ – دەموكراتييانىڭ ەڭ بيٸك شىڭى. بۇل ماقساتقا جەتۋ وڭاي ەمەس.
