Freedom Inside '26

ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي قوعام ٷندەستٸگٸ

ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي قوعام ٷندەستٸگٸ

ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسى, استانا قالاسىنىڭ بٸلٸم باسقارماسى, استانا قالاسى ەكٸمدٸگٸنٸڭ «ەدٸستەمەلٸك ورتالىعى» بٸرلەسٸپ, №103 ورتا مەكتەپتە «بٸرتۇتاس تەربيە: ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي قوعام ٷندەستٸگٸ» تاقىرىبىندا رەسپۋبليكالىق سەميناردىڭ قورىتىندى پلەنارلىق وتىرىسىن ٶتكٸزدٸ.

مەكتەپتە ۇيىمداستىرىلعان «SMART BALA» كٶرمەسٸندە ەلوردالىق وقۋشىلاردىڭ جاڭا زامان تەحنولوگييالارىن پايدالانا وتىرىپ, تابيعاتتى قورعاۋ, تۇرمىستى جەڭٸلدەتۋ, زەردەنٸ دامىتۋ سيياقتى كٶپتەگەن وزىق ٶنەرتابىستارى كٶپشٸلٸككە تانىستىرىلدى.

اتالعان شارا بٸر كٷن بۇرىن ق. مۇحامەدحانوۆ اتىنداعى №90 گيمنزيياسىندا رەسپۋبليكالىق سەمينار رەتٸندە باستالعان بولاتىن.

سەميناردىڭ ماقساتى – ۇلتتىق جەنە جالپىادامزاتتىق قۇندىلىقتارعا نەگٸزدەلگەن «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىن ەنگٸزۋ ارقىلى تۇلعانىڭ جان-جاقتى دامۋىنا جاعداي جاساۋ, قۇندىلىقتاردى وقىتۋ جەنە تەربيە پروتسەسٸنە كٸرٸكتٸرۋ بويىنشا ٷزدٸك تەجٸريبەلەردٸ تاراتۋ.

سەمينار جۇمىسى اياسىندا پەداگوگيكالىق حاكاتون, «ۇلتتىق قاسيەتتەر مەن قوعامدىق ٶركەنيەت ٷيلەسٸمٸ», «قۇندىلىقپەن بٸرگە: قيىندىق, كٶزقاراس, ٶزگەرٸس», «وقۋشىلاردىڭ جان-جاقتى دامۋى: تەربيە مەن بٸلٸمنٸڭ ٷيلەسٸمدٸلٸگٸ», «قۇندىلىقتاردى وقىتۋ پروتسەسٸنە كٸرٸكتٸرۋ: تەجٸريبە جەنە تەسٸلدەر», «اتا-انا جەنە بالا: ٷيلەسٸمدٸ قارىم-قاتىناسقا قول جەتكٸزۋ جولدارى», «تەربيە مەن وقىتۋدا قۇندىلىقتار جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋدىڭ ٷزدٸك تەجٸريبەلەرٸ» تاقىرىپتارىندا تەجٸريبەلٸك الاڭدار جۇمىسى ۇيىمداستىرىلعان. سونداي-اق ايماقتاردان كەلگەن ۇستازدار, №8,87,37,90,91, 76 بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ تەجٸريبەلەرٸن كٶرٸپ, ٶزارا پٸكٸر الماسقان.

كەلەلٸ كەڭەسكە قر وقۋ-اعارتۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ, ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسىنىڭ ٶكٸلدەرٸ, وبلىستاردىڭ, استانا, الماتى جەنە شىمكەنت قالالارىنىڭ ەدٸستەمەلٸك ورتالىقتارى باسشىلارىنىڭ ورىنباسارلارى, ەدٸسكەرلەرٸ, مەملەكەتتٸك جەنە جەكە مەنشٸك بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى, باسشى ورىنباسارلارى جەنە ەلوردالىق پەداگوگتەر قاتىستى.

«TARBIE TALKS» پلەنارلىق سەسسيياسىن استانا قالاسى بٸلٸم باسقارماسىنىڭ باسشىسى قاسىمحان سەنعازىەۆ كٸرٸسپە سٶز سٶيلەپ اشىپ, ەلوردالىق بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارىندا جٷزەگە اسىپ – جاتقان  «بٸرتۇتاس تەربيە» جۇمىستارىنا نازار اۋدارىپ, الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن شارالاردى ورتاق تەجٸريبە الماسۋ ارقىلى ايقىنداۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالدى.

استانا قالاسىنىڭ بالا قۇقىقتارى جٶنٸندەگٸ ۋەكٸلٸ بيمەندينا اسيما تەمكەنقىزى بالا تەربيەسٸنە ەكپٸن بەرسە, ى. التىنسارين اتىنداعى ۇلتتىق بٸلٸم اكادەميياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتٸ تەڭٸربەرگەنوۆا انار شىنبولاتقىزى بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىنداعى قۇندىلىقتاردى ساباق مازمۇنىنا ەنگٸزۋ تەسٸلدەرٸنە ناقتى مىسالدار كەلتٸردٸ. 14 اقپان كٸتاپ سىيلاۋ كٷنٸ مەرەكەسٸنە وراي «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋدا جەتٸستٸكتەرگە جەتٸپ جٷرگەن ٶڭٸردەن كەلگەن ۇستازدارعا كٸتاپ تارتۋ ەتتٸ.

«بٸلٸم-يننوۆاتسييا» حالىقارالىق قوعامدىق قورى, تەربيە بٶلٸمٸنٸڭ باس مامانى ەلۋباەۆا التىنكٷل «قۇندىلىققا نەگٸزدەلگەن بٸلٸم بەرۋ», №93 مەكتەپ-ليتسەيٸ سىنىپ جەتەكشٸسٸ ىرىسكەلدٸ باقىتجان «قۇندىلىقتارعا باي, زاماناۋي سىنىپ جەتەكشٸ كەلبەتٸ», اباي قۇنانبايۇلى اتىنداعى №87 مەكتەپ-گيمنازيياسى, فيزيكا پەنٸ مۇعالٸمٸ داۋىل كەڭەس «اباي ەلەمٸندەگٸ فيزيكا نەمەسە قۇندىلىقتاردى پەنگە قالاي كٸرٸكتٸرەمٸز?», №37 مەكتەپ-ليتسەيٸنٸڭ ماتەماتيكا پەنٸ مۇعالٸمٸ سەرەەتەر گۋلباحىت «ماتەماتيكا-قۇندىلىقتىڭ قاينار كٶزٸ», №8 مەكتەپ-ليتسەيٸنٸڭ 4-سىنىپ وقۋشىسى تاسبولات اياجان سابيتقىزى «تىعىلما قويىنى ەلەمدٸ ٶزگەرتەدٸ دەسەم سەنەسٸزدەر مە?» تاقىرىپتارىندا قىزىقتى تەجٸريبەلەرٸمەن بٶلٸستٸ.

№81«Astana English School» حالىقارالىق مەكتەبٸ مۇعالٸمٸ نۇركەن ەلدوس ەرلانۇلى «بالالاردىڭ كٸتاپ وقۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن قالاي وياتامىز?» دەپ وي تولعاپ, ٶزٸنٸڭ شەكٸرتٸ, جاس قالامگەر 10-سىنىپ وقۋشىسى امانجول ايزەرە تالعاتقىزىنا كەزەك بەردٸ. ايزەرە جاستاردىڭ كٸتاپ وقۋعا ىنتالاندىرۋ جولىن, ٶز تەجٸريبەسٸمەن بايلانىستىرىپ, قىزىقتى ەتٸپ ەڭگٸمەلەپ بەردٸ. اعىلشىن تٸلٸن جەتٸك بٸلەتٸنٸن دە كٶپشٸلٸككە پاش ەتتٸ.

شارانىڭ قورىتىندىسىندا جارىس سٶزگە شىققان پەداگوگتەر بالا تەربيەسٸ قوعامنىڭ ەڭ قوزعاۋشى ەكەندٸگٸنە, بالا قانشالىقتى بٸلٸمدٸ بولعانمەن, ادامگەرشٸلٸك, مەيٸرٸمدٸلٸك, ەڭبەك ادامىنىنا قۇرمەت, ٷلكەندٸ سىيلاۋ, كٸشٸگە ٸزەت كٶرسەتۋ سيياقتى قاسيەتتەردٸ مەڭگەرمەسە, ۇلتتىق دەستٷر مەن انا تٸلٸن جاستايىنان بٸلٸپ ٶسپەسە ەل دامۋىنا قانداي ٷلەس قوسپاق? دەگەن ساۋالدار تٶڭٸرەگٸندە ورامدى ويلارىن ورتاعا سالدى.

«وقۋشىلارعا بٸلٸم مەن قاتار تاعىلىمدى تەربيە بەرۋ بەرۋ ٶتە ماڭىزدى. جاساندى ينتەللەكتٸ دەۋٸرٸندە ادامدى ٶزگەلەردەن ەرەكشەلەپ تۇراتىن ونىڭ جىلى جٷرەگٸ مەن ادامگەرشٸلٸك قاسيەتٸ بولۋى كەرەك. ەكٸ كٷنگە سوزىلعان شاراعا ەر ٶڭٸردەن 60 شاقتى قاتىسۋشى كەلٸپ وتىر. ولارعا «بٸرتۇتاس تەربيە» باعدارلاماسىن جٷزەگە اسىرۋداعى ەلوردا مەكتەپتەرٸندەگٸ وزىق تەجٸريبەلەرٸمٸزدٸ كٶرسەتٸپ جاتىرمىز», – دەيدٸ شارانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ بٸرٸ استانا قالاسى ەدٸستەمەلٸك ورتالىعىنىڭ باسشىسى سىندار داۋەشوۆا.

بٸلٸم بەرۋ ۇيىمدارى بالالاردىڭ بويىنا ادامي قاسيەتتەردٸ دامىتاتىن ورتا بولعاندىقتان, وسى باعىتتاعى بارلىق يگٸ شارالاردى ٷنەمٸ تەجٸريبە ارقىلى جەتٸلدٸرٸپ وتىرسا, ۇستازداردىڭ دا مەرتەبەسٸ بيٸكتەي بەرەدٸ دەپ وي بٶلٸستٸ. ٶڭٸرلەردەن كەلگەن قاتىسۋشىلار ەلوردا مەكتەپتەرٸندەگٸ قۇندىلىققا نەگٸزدەلگەن بٸلٸم بەرۋ تەجٸريبەسٸنٸڭ جٷيەلٸ جٷزەگە اسىپ جاتقاندىعىنا نازار اۋدارىپ, «وقۋشىلار بويىنا تەربيە قۇندىلىقتارىن دارىتۋدىڭ كٶپتەگەن جاڭاشىل تەسٸلدەرٸن ٶز تەجٸريبەمٸزگە ەنگٸزەمٸز, تەجٸريبە الماسۋ سەمينارىنان ٷيرەنگەنٸمٸز كٶپ بولدى» دەپ اقجارما پٸكٸرلەرٸن بٸلدٸردٸ.

ەرعازى ماناپۇلى