Freedom Inside '26

ۇلتتىق قوردى تولتىرۋ: جەردٸ ساتۋدان باسقا جول جوق پا?

ۇلتتىق قوردى تولتىرۋ: جەردٸ ساتۋدان باسقا جول جوق پا?
حالىققا جەر تۋرالى كودەكستٸڭ قالتارىسى مەن بۇلتارىسىن تٷسٸندٸرەتٸن  jerturaly.kz سايتىندا حالىقتىڭ تاراپىنان كەلٸپ تٷسكەن كەيبٸر ٶزەكتٸ سۇراقتارعا نازار اۋداردىق.

 

  • جەردٸ ساتۋ ارقىلى مەملەكەت بيۋدجەتتٸ تولىقتىرعىسى كەلە مە?


بٸرٸنشٸدەن, اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىندا قولدانىلاتىن جەردٸ ساتقاننان تٷسەتٸن قارجىلار بيۋدجەتكە ەمەس, ۇلتتىق قورعا اۋدارىلادى.

ەكٸنشٸدەن, جەردٸ ساتۋ ارقىلى مەملەكەت ونداي كٸرٸس تابۋدى ماقسات ەتپەيدٸ. باستى وي-پٸكٸر – جەردٸ ەكونوميكالىق اينالىمعا تارتۋ.

 

  • 49 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸممەن جالعا الىنعان جەر تەلٸمدەرٸنە نە بولادى?


جەردٸ 49 جىلعا دەيٸن جالعا بەرۋ تۋرالى نورما سوناۋ 2003 جىلى, جەر كودەكسٸن قابىلداعان كەزدە ەنگٸزٸلگەن بولاتىن. 2016 جىلعى 1 شٸلدەدەن كەيٸن دە جالعا بەرۋ تۋرالى كەلٸسٸمشارت ٶز كٷشٸن ساقتايدى, ول جەرلەردٸ ەشكٸم قوزعامايدى. ەسەسٸنە, بٷگٸنگٸ جالعا الۋشىلاردىڭ, قازاقستاننىڭ ازاماتتارى مەن زاڭدى تۇلعالارىنىڭ وسى تەلٸمدەردٸ جەڭٸلدٸك شارتتىلىقتارىمەن ساتىپ الۋىنا مٷمكٸندٸك تۋىندايدى. بۇل ٷشٸن ەكٸمدٸككە ٶتٸنٸش جازۋ كەرەك. سول جەردە تٸكەلەي ساتۋ كەلٸسٸمشارتى جاسالىپ, ياعني اۋكتسيونعا تٷسٸرٸلمەي, جالعا الۋشى جەردٸڭ يەسٸنە اينالادى. بۇل رەتتە جەر تەلٸمٸنٸڭ قۇنى كاداسترلىق قۇننىڭ 50 پايىزىن قۇرايدى جەنە جالعا الۋشى جەر تەلٸمٸن 10 جىلعا بٶلٸپ تٶلەۋ مەرزٸمٸمەن ساتىپ الۋ مٷمكٸندٸگٸنە يە بولادى.

 

  • شەتەلدٸكتەر قالاي? ولارعا جەر ساتىلا ما?


جەر كودەكسٸنٸڭ 24 بابىنا سەيكەس شەتەلدٸكتەر مەن شەتەلدٸك كومپانييالارعا قازاقستاندىق جەردٸ جەكە مەنشٸك قۇقىمەن يەلەنۋگە تىيىم سالىنادى.

 

  • ەگەر ولارعا جەردٸ ساتىپ الۋعا بولماسا, نە مەسەلەلەرگە رۇقسات ەتٸلگەن?


2001 جىلدان باستاپ, شەتەلدٸكتەرگە اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر تەلٸمدەرٸ 10 جىلعا جالعا بەرٸلٸپ كەلدٸ.
2011 جىلدان باستاپ, شەتەلدٸكتەر مەن جارعىلىق قارجىسىنداعى شەتەلدٸكتەردٸڭ ٷلەس سالماعى ەلۋ پايىزدان اساتىن زاڭدى تۇلعالار اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر تەلٸمدەرٸن تەك قانا 10 جىلعا دەيٸنگٸ مەرزٸمدە جالعا الۋ قۇقىمەن پايدالانا الدى. ال 2015 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ بۇل مەرزٸم 25 جىلعا دەيٸن ۇلعايدى. بۇل اۋىل شارۋاشىلىعى تٷسٸمدٸلٸگٸنٸڭ تٶمەندٸگٸمەن جەنە اۋقىمدى ينۆيستيتسييانى قاجەت ەتۋٸمەن بايلانىستى. سول سەبەپتٸ دە تٷسٸم الۋ ٷشٸن ورتا ەسەپپەن العاندا 10-15 جىل كەرەك.

 

  • قازاقستاندىق ازامات الدىمەن جەردٸ ساتىپ الىپ, كەيٸن ونى شەتەلدٸككە ساتا الا ما?


ەگەر قازاقستان ازاماتى جەردٸ ساتىپ الىپ, كەيٸن شەتەلدٸككە ساتقىسى كەلسە, وعان زاڭ بويىنشا تىيىم سالىنادى. ەگەر ول سونداي قادامعا بارعاننىڭ ٶزٸندە جاسالعان كەلٸسٸمشارتتىڭ زاڭدى كٷشٸ بولمايدى. زاڭناماعا سەيكەس مۇنداي مەمٸلەنٸ تٸركەۋگە نوتاريۋستاردىڭ قۇقى جوق, ال ەدٸلەت ۇيىمدارى مەمٸلەدەن تۋىندايتىن قۇقىقتى تٸركەمەيدٸ.

(ەم 31 قاڭتار 2012 ج. №31 بۇيرىعى)

 

  • قازاقستاندا قانشا جەر جالعا بەرٸلگەن جەنە قانشا جەردٸ ساتۋعا بولادى?


جالعا بەرٸلگەن اۋىلشارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى جەر تەلٸمدەرٸنٸڭ جالپى كٶلەمٸ 99,5 ملن. گا. قۇرايدى. وسىنىڭ ٸشٸندە 1,3 ملن. گا. عانا جەكە مەنشٸكتە. بۇل جەردٸڭ 68, 4 ملن. گا. جايىلىمدىق جەر.
2016 جىلدىڭ 1 شٸلدەسٸنەن باستاپ ەكٸمدٸكتەر قورداعى جەردٸڭ 1,7 ملن. گا اۋكتسيونعا شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىر. قورداعى مەملەكەتتٸك جەردٸڭ جالپى كٶلەمٸ 100,1 ملن. گا جەنە قالعان جايىلىمدىق جەردٸڭ اۋقىمدى بٶلٸكتٸ نەمەسە 78, 5 ملن. گا.