- Jerdi satý arqyly memleket biýdjetti tolyqtyrǵysy kele me?
Birinshiden, aýylsharýashylyǵy maqsatynda qoldanylatyn jerdi satqannan túsetin qarjylar biýdjetke emes, Ulttyq qorǵa aýdarylady.
Ekinshiden, jerdi satý arqyly memleket ondai kiris tabýdy maqsat etpeidi. Basty oi-pikir – jerdi ekonomikalyq ainalymǵa tartý.
- 49 jylǵa deiingi merzimmen jalǵa alynǵan jer telimderine ne bolady?
Jerdi 49 jylǵa deiin jalǵa berý týraly norma sonaý 2003 jyly, Jer Kodeksin qabyldaǵan kezde engizilgen bolatyn. 2016 jylǵy 1 shildeden keiin de jalǵa berý týraly kelisimshart óz kúshin saqtaidy, ol jerlerdi eshkim qozǵamaidy. Esesine, búgingi jalǵa alýshylardyń, Qazaqstannyń azamattary men zańdy tulǵalarynyń osy telimderdi jeńildik sharttylyqtarymen satyp alýyna múmkindik týyndaidy. Bul úshin ákimdikke ótinish jazý kerek. Sol jerde tikelei satý kelisimsharty jasalyp, iaǵni aýktsionǵa túsirilmei, jalǵa alýshy jerdiń iesine ainalady. Bul rette jer teliminiń quny kadastrlyq qunnyń 50 paiyzyn quraidy jáne jalǵa alýshy jer telimin 10 jylǵa bólip tóleý merzimimen satyp alý múmkindigine ie bolady.
- Sheteldikter qalai? Olarǵa jer satyla ma?
Jer Kodeksiniń 24 babyna sáikes sheteldikter men sheteldik kompaniialarǵa qazaqstandyq jerdi jeke menshik quqymen ielenýge tyiym salynady.
- Eger olarǵa jerdi satyp alýǵa bolmasa, ne máselelerge ruqsat etilgen?
2001 jyldan bastap, sheteldikterge aýylsharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer telimderi 10 jylǵa jalǵa berilip keldi.
2011 jyldan bastap, sheteldikter men jarǵylyq qarjysyndaǵy sheteldikterdiń úles salmaǵy elý paiyzdan asatyn zańdy tulǵalar aýylsharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer telimderin tek qana 10 jylǵa deiingi merzimde jalǵa alý quqymen paidalana aldy. Al 2015 jyldyń 1 qańtarynan bastap bul merzim 25 jylǵa deiin ulǵaidy. Bul aýyl sharýashylyǵy túsimdiliginiń tómendigimen jáne aýqymdy invistitsiiany qajet etýimen bailanysty. Sol sebepti de túsim alý úshin orta eseppen alǵanda 10-15 jyl kerek.
- Qazaqstandyq azamat aldymen jerdi satyp alyp, keiin ony sheteldikke sata ala ma?
Eger Qazaqstan azamaty jerdi satyp alyp, keiin sheteldikke satqysy kelse, oǵan zań boiynsha tyiym salynady. Eger ol sondai qadamǵa barǵannyń ózinde jasalǵan kelisimsharttyń zańdy kúshi bolmaidy. Zańnamaǵa sáikes mundai mámileni tirkeýge notariýstardyń quqy joq, al ádilet uiymdary mámileden týyndaityn quqyqty tirkemeidi.
(ÁM 31 qańtar 2012 j. №31 buiryǵy)
- Qazaqstanda qansha jer jalǵa berilgen jáne qansha jerdi satýǵa bolady?
Jalǵa berilgen aýylsharýashylyǵy maqsatyndaǵy jer telimderiniń jalpy kólemi 99,5 mln. ga. quraidy. Osynyń ishinde 1,3 mln. ga. ǵana jeke menshikte. Bul jerdiń 68, 4 mln. ga. jaiylymdyq jer.
2016 jyldyń 1 shildesinen bastap ákimdikter qordaǵy jerdiń 1,7 mln. ga aýktsionǵa shyǵarýdy josparlap otyr. Qordaǵy memlekettik jerdiń jalpy kólemi 100,1 mln. ga jáne qalǵan jaiylymdyq jerdiń aýqymdy bólikti nemese 78, 5 mln. ga.
