ەشٸمباەۆ "ورالماندار مەملەكەت ەسەبٸنەن كٷن كٶرەتٸنٸن" ايتقان, ەرٸ ەلدەن ورىستاردىڭ اۋا كٶشٸپ جاتقانىنا الاڭداۋشىلىق بٸلدٸرگەن.
بىلتىر بٸزدٸڭ ەلدەن 45,2 مىڭ ادام كٶشٸپ كەتكەن. ولاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ (39 مىڭ ادام) رەسەيدەن قونىس تاپقان.
“بۇل قازاقستانداعى حالىق سانىنىڭ ازايۋىنا ەسەر ەتكەن جوق. سەبەبٸ سىرتتان كٶشٸپ كەلٸپ جاتقان ەتنيكالىق قازاقتار بارشىلىق. بۇلاردىڭ كٶپشٸلٸگٸ ورتا بٸلٸمدٸ.
سايىپ كەلگەندە بٸرەۋ كەتٸپ, بٸر كەلٸپ جاتىر. كەتٸپ جاتقاندار وقىپ-توقىعان جاستار, كەلٸپ جاتقاندار ەتنيكالىق قازاقتار.
ولاردىڭ – بٸلٸمٸ, جۇمىس ٶتٸلٸ جوق. ولار وسىندا كٶشٸپ كەلٸپ, مەملەكەت ەسەبٸنەن كٷن كٶرگٸسٸ كەلەدٸ”, – دەگەن ساياساتتانۋشى.
بۇل قازاقتٸلدٸ قاۋىمنىڭ, ونىڭ ٸشٸندە اتاجۇرتىنا ورالعان قانداستاردىڭ كٶڭٸلٸنە تيٸپ, كٶپشٸلٸك "بۇل پٸكٸرٸ ٷشٸن ەشٸمباەۆتى جاۋاپقا تارتۋدى" تالاپ ەتتٸ.
قانداستار مەسەلەسٸن مەملەكەتتٸك دەڭگەيدە كٶتەرٸپ جٷرگەن قوعام قايراتكەرٸ, ۇلتتىق كەڭەستٸڭ بەلسەندٸ مٷشەسٸ اۋىت مۇحيتبەك ەشٸمباەۆقا جاۋاپ بەرٸپ, ونىڭ "ورالماندار مەملەكەت ەسەبٸنەن كٷن كٶرەدٸ" دەگەن پٸكٸرٸن جوققا شىعاردى.
اۆتوردىڭ وسى تاراپتاعى ويىن قاز-قالپىندا نازارىڭىزعا ۇسىنامىز.
"ساياساتتانۋشى دانييار ەشٸمباەۆتىڭ "Dalanews.kz" سايتىندا “ورالماندار? ولار مەملەكەت ەسەبٸنەن كٷن كٶرگٸسٸ كەلەدٸ” (2 ناۋرىز, 2020 جىل) دەگەن پٸكٸرٸ جارىق كٶرٸپتٸ.
كەتٸپ جاتقاندار كٶپ, ەرينە. بۇدان بىلاي دا ولاردىڭ قارقىنى باسىلماۋى مٷمكٸن.
بٸراق, مەن ولاردى قازاقستاندا كٷنكٶرٸستٸڭ قيىندىعىنان كٶشۋدە مەجبٷر بولىپ جاتىر دەپ ويلامايمىن.
نەگٸزٸ, بٸر ەلدەن ەكٸنشٸ ەلگە قولىندا بار, قالتاسى قالىڭ ادامدار كٶشە الادى. قازاقستاننان بوسقىن بولىپ كەتٸپتٸ دەگەندٸ, قۇدايعا شٷكٸر, ەستٸگەن جوقپىز.
ەكٸنشٸدەن, ولار دا ۇرپاعىنىڭ بولاشاعىن ويلايدى, ٶز ۇلتىنىڭ ٶشٸپ قالماۋىن قالايدى... سوندىقتان نەگە كەتتٸڭ دەپ ولاردى, نەگە "كەتٸردٸڭ" دەپ, قازاقستاندى كٸنەلاۋعا كەلمەيدٸ. قايتا, كەتكەندەرگە "جولى بولسىن!" ايتقان جٶن.
سوسىن, ساياساتتانۋشى ەشٸمباەۆ مىرزانىڭ "ولار وسىندا كٶشٸپ كەلٸپ, مەملەكەت ەسەبٸنەن كٷن كٶرگٸسٸ كەلەدٸ”-دەگەن پٸكٸرٸن تٷسٸنبەي وتىرمىن.
ٷكٸمەت 2020 جىلى قانداستاردى قابىلداۋعا ارنالعان ايماقتىق كۆوتا ٷشٸن نەبارى 1378 ادامعا عانا قاراجات بٶلدٸ. مەن ون جىلدان بەرٸ قانداستار مەسەلەسٸمەن تٸكە اينالىسىپ كەلە جاتقان اداممىن, ولاردىڭ جاعدايىن ٶتە جاقسى بٸلەم.
قانداستارىمىز ٶزٸن-ٶزٸ جۇمىسپەن قامتۋدا بٷكٸل قازاقستاندىققتارعا ٷلگٸ بولارلىق جاعدايدا.
اقشا, ٷي سۇراپ كەلگەن قانداسىمدى جولىقتىرعان ەمەسپٸن.
ولاردى قيناپ كەلگەن بٸر-اق مەسەلە بار. ول -- قۇجاتتانۋداعى قيىنشىلىق. قۇدايعا شٷكٸر, ول مەسەلە دە ٶز شەشٸمٸن تاۋىپ جاتىر.
دانييار ەشٸمباەۆ مىرزا "ٷكٸمەتتە رومان سكلياردان (پرەمەردٸڭ ورىنباسارى) ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸ جوق. ۆيتسە-مينيسترلەردٸڭ دەڭگەيٸندە ٶزگە ۇلت ٶكٸلدەرٸن ساۋساقپەن ساناپ الاسىز. ەكٸمدەر اراسىندا دا قازاق ەمەستەر جوق. اۋدان ەكٸمدەرٸ اراسىندا ٸشٸنارا عانا ٶزگە ۇلتتار. ۇلتتىق كومپانييالار دەڭگەيٸندە دە وسى كٶرٸنٸس"-دەپ, كەيٸپتٸ.
دەل وسى جاعداي شەتتەن ورالعان قانداستارىمىزدىڭ دا باسىندا بار جاعداي. قايتا, رومان سكليار پرەمەردٸڭ ورىنباسارى ەكەن عوي, ونداي لاۋازىم قانداستارىمىزدىڭ ويى تۇرماق, تٷسٸنە دە كٸرگەن ەمەس. قانداستارىمىز لاۋاسىزىم, پايدا ٸزدەپ كەلگەن جوق, ٶز وتانىندا ٶمٸر سٷرۋ ٷشٸن كەلٸپ جاتىر.
كٶشٸپ كەلگەندەردٸڭ ٸشٸندە بٸلٸكتٸ ازاماتتار جوق ەمەس, بار. كٶپ. بٸراق, مٸنە وتىز جىل بولدى, ٷكٸمەت ٶزٸ بٸلٸپ ولاردى لاۋازىمدى قىزمەتكە قويۋ جاعىن ويلاستىرعان جوق...
جالپى, مەن كەلٸپ جاتقانداردى كەمسٸتۋگە تٸپتەن قارسىمىن! قازاستان - قازاقتىڭ قارا شاڭىراعى, ەلەمدەگٸ جالعىز وتانى! وعان تاريحي سەبەپتەرمەن بٶلٸنٸپ قالىپ, شەتتە جٷرگەن يسٸ قازاقتىڭ بەرٸ كەلۋگە قۇقىقتى.
ولاردىڭ بٸلٸم جەنە مەدەنيەت دەڭگەيٸ ەر تٷرلٸ بولۋى مٷمكٸن, وعان ولار جازىقتى ەمەس. ەڭ باستىسى, شەتتەن كٶشٸپ كەلگەن قانداستارىمىز قازاقستاندا تۇراقتى ٶمٸر سٷرەدٸ. وسىنداعى جۇرت نە كٶرسە, سونى باسىنان كەشٸرۋگە دايىن! وتانىنا دەگەن ادالدىعى مەن سەنٸ بەرٸك!!
بۇل -- توننالاپ التىن بەرٸپ ساتىپ الا المايتىن قۇندىلىق!!!
بٸر بۋىن ٶكٸلدەرٸ الا-قۇلا ٶمٸر سٷرگەنٸمەن, كەلەسٸ بۋىن تەڭەسٸپ كەتەدٸ. باسقادان اقشا اياۋعا بولاتىن شىعار, قازاق كٶشٸنەن قاراجات اياماۋ كەرەك! سوندىقتان, كەتكەنگە كەيٸمەيٸك, كەلگەندٸ كەمسٸتپەيٸك, اعايىن!", – دەيدٸ اۋىت مۇقيبەك.