Áshimbaev "oralmandar memleket esebinen kún kóretinin" aitqan, ári elden orystardyń aýa kóship jatqanyna alańdaýshylyq bildirgen.
Byltyr bizdiń elden 45,2 myń adam kóship ketken. Olardyń kópshiligi (39 myń adam) Reseiden qonys tapqan.
“Bul Qazaqstandaǵy halyq sanynyń azaiýyna áser etken joq. Sebebi syrttan kóship kelip jatqan etnikalyq qazaqtar barshylyq. Bulardyń kópshiligi orta bilimdi.
Saiyp kelgende bireý ketip, bir kelip jatyr. Ketip jatqandar oqyp-toqyǵan jastar, kelip jatqandar etnikalyq qazaqtar.
Olardyń – bilimi, jumys ótili joq. Olar osynda kóship kelip, memleket esebinen kún kórgisi keledi”, – degen saiasattanýshy.
Bul qazaqtildi qaýymnyń, onyń ishinde atajurtyna oralǵan qandastardyń kóńiline tiip, kópshilik "bul pikiri úshin Áshimbaevty jaýapqa tartýdy" talap etti.
Qandastar máselesin memlekettik deńgeide kóterip júrgen qoǵam qairatkeri, Ulttyq keńestiń belsendi múshesi Aýyt Muhitbek Áshimbaevqa jaýap berip, onyń "oralmandar memleket esebinen kún kóredi" degen pikirin joqqa shyǵardy.
Avtordyń osy taraptaǵy oiyn qaz-qalpynda nazaryńyzǵa usynamyz.
"Saiasattanýshy Daniiar Áshimbaevtyń "Dalanews.kz" saitynda “Oralmandar? Olar memleket esebinen kún kórgisi keledi” (2 naýryz, 2020 jyl) degen pikiri jaryq kóripti.
Ketip jatqandar kóp, árine. Budan bylai da olardyń qarqyny basylmaýy múmkin.
Biraq, men olardy Qazaqstanda kúnkóristiń qiyndyǵynan kóshýde májbúr bolyp jatyr dep oilamaimyn.
Negizi, bir elden ekinshi elge qolynda bar, qaltasy qalyń adamdar kóshe alady. Qazaqstannan bosqyn bolyp ketipti degendi, Qudaiǵa shúkir, estigen joqpyz.
Ekinshiden, olar da urpaǵynyń bolashaǵyn oilaidy, óz ultynyń óship qalmaýyn qalaidy... Sondyqtan nege kettiń dep olardy, nege "ketirdiń" dep, Qazaqstandy kinálaýǵa kelmeidi. Qaita, ketkenderge "Joly bolsyn!" aitqan jón.
Sosyn, saiasattanýshy Áshimbaev myrzanyń "Olar osynda kóship kelip, memleket esebinen kún kórgisi keledi”-degen pikirin túsinbei otyrmyn.
Úkimet 2020 jyly qandastardy qabyldaýǵa arnalǵan aimaqtyq kvota úshin nebary 1378 adamǵa ǵana qarajat bóldi. Men on jyldan beri qandastar máselesimen tike ainalysyp kele jatqan adammyn, olardyń jaǵdaiyn óte jaqsy bilem.
Qandastarymyz ózin-ózi jumyspen qamtýda búkil qazaqstandyqqtarǵa úlgi bolarlyq jaǵdaida.
Aqsha, úi surap kelgen qandasymdy jolyqtyrǵan emespin.
Olardy qinap kelgen bir-aq másele bar. Ol -- qujattanýdaǵy qiynshylyq. Qudaiǵa shúkir, ol másele de óz sheshimin taýyp jatyr.
Daniiar Áshimbaev myrza "Úkimette Roman Skliardan (premerdiń orynbasary) ózge ult ókilderi joq. Vitse-ministrlerdiń deńgeiinde ózge ult ókilderin saýsaqpen sanap alasyz. Ákimder arasynda da qazaq emester joq. Aýdan ákimderi arasynda ishinara ǵana ózge ulttar. Ulttyq kompaniialar deńgeiinde de osy kórinis"-dep, keiipti.
Dál osy jaǵdai shetten oralǵan qandastarymyzdyń da basynda bar jaǵdai. Qaita, Roman Skliar premerdiń orynbasary eken ǵoi, ondai laýazym qandastarymyzdyń oiy turmaq, túsine de kirgen emes. Qandastarymyz laýasyzym, paida izdep kelgen joq, óz Otanynda ómir súrý úshin kelip jatyr.
Kóship kelgenderdiń ishinde bilikti azamattar joq emes, bar. Kóp. Biraq, mine otyz jyl boldy, Úkimet ózi bilip olardy laýazymdy qyzmetke qoiý jaǵyn oilastyrǵan joq...
Jalpy, men kelip jatqandardy kemsitýge tipten qarsymyn! Qazastan - qazaqtyń qara shańyraǵy, álemdegi jalǵyz Otany! Oǵan tarihi sebeptermen bólinip qalyp, shette júrgen isi qazaqtyń bári kelýge quqyqty.
Olardyń bilim jáne mádeniet deńgeii ár túrli bolýy múmkin, oǵan olar jazyqty emes. Eń bastysy, shetten kóship kelgen qandastarymyz Qazaqstanda turaqty ómir súredi. Osyndaǵy jurt ne kórse, sony basynan keshirýge daiyn! Otanyna degen adaldyǵy men seni berik!!
Bul -- tonnalap altyn berip satyp ala almaityn qundylyq!!!
Bir býyn ókilderi ala-qula ómir súrgenimen, kelesi býyn teńesip ketedi. Basqadan aqsha aiaýǵa bolatyn shyǵar, qazaq kóshinen qarajat aiamaý kerek! Sondyqtan, ketkenge keiimeiik, kelgendi kemsitpeiik, aǵaiyn!", – deidi Aýyt Muqibek.
