ميتينگكە شىققان ازاماتتار پاۆلودار قالاسىنداعى قازاقتٸلدٸ بۇقارانىڭ جۇمىسقا تۇرۋ, قىزمەت الۋ بارىسىندا ديسكريميناتسيياعا ۇشىراپ جٷرگەنٸن ايتقان. مٸنبەردە سٶيلەگەن ازاماتتار قازاق تٸلٸن ساقتاۋدى, دامىتۋدى ەركٸم ٶزٸنەن, ٶز وتباسىنان باستاۋ كەرەك ەكەنٸن تٸلگە تيەك ەتكەن.
جينالعان جۇرت – ورىس تٸلٸن رەسمي تٸل ستاتۋسىنان ايىرۋ تۋرالى تٶتە تالاپ قويعان.
"قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتا زاڭىنداعى "ورىس تٸلٸ مەملەكەتتٸك مەكەمەلەردە قازاق تٸلٸمەن بٸرگە قولدانىلادى" دەگەن تارماق مەمتٸلدٸڭ ٶرٸسٸن تارىلتىپ وتىر", – دەگەن ەدٸ تٸل جاناشىرلارى.
پاۆلودارداعى تٸل ميتينگٸ كرەملدٸڭ نازارىنا ٸلٸكسە كەرەك. ورىس تٸلٸن رەسمي ستاتۋستان ايىرىپ, اتا زاڭنان الىپ تاستاۋ تۋرالى تالاپ رەسەيدەگٸ كسرو-نى قايتا قۇرۋدىڭ كٶكسەيتٸندەردٸڭ قۇلاعىنا تٷرپيدەي تيٸپتٸ.
سونىڭ بٸرٸ بولشەۆيك زاحار پريلەپين باسقاراتىن "زا پراۆدۋ" پارتيياسى. ساياسي ۇيىم بەلسەندٸلەرٸ قازاقستان بيلٸگٸنە ٷن قاتىپ, ەلدەگٸ ورىستٸلدٸ اۋديتورييانىڭ ار-نامىسىن تابانعا تاپتاماۋدى تالاپ ەتٸپتٸ. ولاردىڭ قۇقىن قورعاپ, ورىس تٸلٸن كونستيتۋتتسييالىق ستاتۋستان ايىرماۋدى سۇراپتى.
"پاۆلودار ٶلكەسٸندە ورىستاردىڭ ٷلەسٸ كٶپ. مۇنى رەسمي دەرەكتەر دە راستايدى. ٶڭٸر تۇرعىندارىنىڭ 35 پايىزى ورىس. ونى ايتاسىز, شىعىس قازاقستان, قوستاناي جەنە سولتٷستٸكتەگٸ ورىستىڭ ٷلەسٸ 50 پايىزدان اسىپ جىعىلادى. تۇتاستاي العاندا قازاقستان حالقىنىڭ 20 پايىزىن ورىس اۋديتوريياسى قۇرايدى", – دەيدٸ پارتييا بەلسەندٸلەرٸ.
پاۆلودارداعى تٸل ميتينگٸنە باتىستىڭ سۇعاناق ساياساتى سەبەپكەر بولعانىنا سەنٸمدٸ. مۇنداعى باتىستىڭ ويى قازاقستان مەن رەسەيدٸڭ اراسىن اجىراتۋ, ەۋرازييالىق وداقتىڭ ٸرگەسٸن سٶگٸلتٸپ, كٷللٸ ورتا ازييانى كرەملدەن جىرىپ الۋ.
"پاۆلودارداعى ميتينگتٸڭ ماقساتى ايقىن – قازاقستانداعى تۇراقتىلىقتى شايقاۋ. وسى ەلدە الاڭسىز كٷن كەشٸپ جاتقان ۇلتتاردى ارازداستىرىپ, سوڭىن جانجالعا اينالدىرۋدى كٶزدەيدٸ. ەرتەڭ ەل ٸشٸندە وپاي-توپاي ورناپ, ايرانداي ۇيىعان بٸرلٸكتەن بەرەكە كەتسە, ونىڭ سەبەبٸن قازاق تٸلٸنٸڭ تاعدىرىن العا تارتىپ, الاڭعا شىققان بٸر شوعىر ازاماتتان كٶرٸڭٸز.
قازاق تٸلٸنە اراشا تٷسەم دەپ, ورىس تٸلٸن رەسمي ستاتۋستان ايىرۋعا بولمايدى. ورىس تٸلٸ وسى مەرتەبەدەن ايىرىلدى ەكەن, ەرتەسٸنە-اق قازاقستانداعى ساياسي احۋال كٷرت ٶزگەرەدٸ, ۇلتارالىق ىنتىماقتىڭ ٸزٸ دە قالمايدى. مىسالدى الىستان ٸزدەۋدٸڭ قاجەتٸ شامالى, ٸرگەدەگٸ ۋكرايناعا قاراڭىزدار", – دەلٸنگەن پارتييا مەلٸمدەمەسٸندە.
ايتا كەتەلٸك زاحار پريلەپين باسقاراتىن "زا پراۆدۋ" پارتيياسىن رەسەيلٸك كەسٸپكەر الەكساندر باباكوۆ قارجىلاندىرادى. باباكوۆ پۋتيننٸڭ الىس-جاقىن شەتەلدەگٸ سلاۆيان ۇيىمدارىمەن بايلانىس ورناتۋ بويىنشا ارنايى ٶكٸلٸ.
...
«مەملەكەتتٸك تٸلدٸڭ مەرتەبەسٸن كٶتەرٸپ, ەر سالادا قولدانۋىن تالاپ ەتۋ, جەنە قازاقتٸلدٸ تۇتىنۋشىلاردىڭ ديسكريميناتسيياسىن توقتاتۋ» اتتى پاۆلودارداعى ميتينگٸدە 10 تارماقتان تۇراتىن كەلەسٸدەي قارار قابىلدانعان.
1. كونستيتۋتسييانىڭ 7 بابى 2 تارماعىن الىپ تاستاۋ, سەبەبٸ اتا زاڭىمىزدا 7-شٸ باپتىڭ 2-شٸ تارماعىندا «مەملەكەتتٸك ۇيىمداردا جەنە جەرگٸلٸكتٸ ٶزٸن-ٶزٸ باسقارۋ ورگاندارىندا ورىس تٸلٸ رەسمي تٸلدە قازاق تٸلٸمەن تەڭ قولدانادى» دەپ جازىلعانى ەلٸمٸزدەگٸ قالعان 128 ۇلتتىڭ تٸلدەرٸن مەنسٸنبەۋ جەنە كەمسٸتۋ دەپ باعالانادى. ناق قازٸر مٷمكٸندٸك بولماسا, 2 تارماعىنا, جالعىز ورىس تٸلٸ قر تەرريتوريياسىندا قولدانىلمايدى دەپ ناقتىلايتىن ٶزگەرٸس ەڭگٸزۋ.
2. قر ٷكٸمەتٸنە, قر پارلامەنتٸنە مەملەكەتتٸك تٸل تۋرالى زاڭ قابىلداۋ;
3. مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلمەيتٸن, اۋدارماشىسىز جۇمىس اتقارا المايتىن قىزمەتكەرلەردٸ مەمقىزمەتكە الۋعا تيىم سالۋ.
4. قر تٸل تۋرالى زاڭىنداعى مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرۋ قر ەربٸر ازاماتىنىڭ پارىزى دەگەن 4-باپتى مەملەكەتتٸك تٸلدٸ مەڭگەرۋ قر ەربٸر ازاماتىنىڭ مٸندەتٸ دەپ اۋىستىرۋ;
5. مەملەكەتتٸك تاپسىرىس, ساتىپ الۋ ارقىلى قىزمەت كٶرسەتۋشٸلەردٸڭ تەندەرلەرٸنٸڭ تەحسپەتسيفيكاتسيياسىنا, ليتسەنزييا, جەنە باسقا دا رۇقساتناما قۇجاتتارىنا: «قانداي دا بولماسىن قىزمەت مٸندەتتٸ تٷردە مەمتٸلدە بٸرٸنشٸ كەزەكتە بولۋى كەرەك» دەگەن نۇسقاۋ جازىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ
6. وتاندىق تەلەارنالاردى ەرتٷرلٸ جاستاعى بالالارعا ارنالعان ساپالى, مازمۇندى, كٸشكەنتايلارعا ارنالعان قىزىقتى قازاقتٸلدٸ كونتەنتپەن قامتاماسىز ەتۋ;
7. اپتا سايىن تەلەارنالاردا «مەملەكەتتٸك تٸلدٸ بٸلۋ قر تەرريتوريياسىنداعى ەر ازاماتتىنىڭ پارىزى», «ورىستٸلدٸلەردٸڭ قانداي قۇقى بار قىزمەت ورىس تٸلٸندە قىزمەت تۇتىنۋعا, دەل سونداي, جەنە بٸرٸنشٸ كەزەكتە قازاقتٸلدٸرەردە دە بار» دەگەن ناسيحات جٷرگٸزۋ.
8. بٸرٸنشٸ مەمورگانداردىڭ, جەنە سولار ارقىلى قر ەش سۋبەكتٸلەرٸنٸڭ قانداي دا بولماسىن تەك ورىس تٸلٸندە قۇجات, بلانكٸ, اقپارات ت.ت. بەرۋٸن دوعارۋ.
9. ەر تٸلدٸك ديسكريميناتسييا فاكتٸلەرٸ بويىنشا, كونستيتۋتسيياعا سەيكەس, ەك بويىنشا شارا قولدانۋدى مٸندەتتەۋ. بۇل فۋنكتسييانى پروكۋراتۋرامەن قاتار تٸل باسقارمالارىنا جەنە پوليتسيياعا بەرۋ نورماسىن قاراستىرۋ.
10. قازاقتٸلدٸلەردٸڭ قۇقىعى ٶرەسكەل بۇزىلۋى تيىلمايدىعىنان مەملەكەتتٸك تٸل اليانسىن قۇرۋدى ۇسىنامىز. ونىڭ قاتارىنا باق-نان جۋرناليستەر, قوعامدىق ۇيىمدار, تٸل كوميتەتٸ, مەملەكەتتٸك قىزمەت ٸستەر اگەنتٸگٸنٸڭ ٶكٸلدەرٸ كٸرەدٸ. وسى اليانس بارلىق زاڭ بۇزۋشىلىقتى جٷيەلٸ تٷردە زاڭ اياسىندا سوت ارقىلى شەشۋ مٸندەتٸن اتقارادى.
قاراردى تاپسىرۋشى, ر.بەيسەنباي, ت. 8701-182-5265, ruza_7@mail.ru
