اتاپ ايتساق, وبلىس ورتالىعىندا زاماناۋي «مۇز سارايى» اشىلدى. سپورت نىسانىنىڭ اشىلۋىنا تٷركٸستان وبلىسى ەكٸمٸ دارحان ساتىبالدى قاتىسىپ, سپورت جاناشىرلارىن قۇتتىقتادى.
– بٷگٸن تاريحي كٷن. ەلٸمٸز ٷشٸن قاستەرلٸ كونستيتۋتسييا كٷنٸ قارساڭىندا تٷركٸستان وبلىسىندا العاش مۇز سارايى اشىلدى. بالالار مەن جاسٶسپٸرٸمدەر مەنەرلەپ سىرعاناۋ, شايبالى حوككەي, شورت-ترەك سپورت تٷرٸمەن اينالىسۋعا قول جەتكٸزسە, قالا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى اپتانىڭ سەنبٸ, جەكسەنبٸ كٷندەرٸ جاپپاي سىرعاناۋمەن اينالىسۋعا مٷمكٸندٸك الادى. بۇل مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن جٷرگٸزٸلٸپ جاتقان بۇقارالىق سپورتتى دامىتۋدىڭ جوسپارلى جۇمىستارىنىڭ نەتيجەسٸ. الداعى ۋاقىتتا ۇلتتىق ات سپورتى ٷشٸن اتشاباردىڭ, سپورتتاعى دارىندى بالالارعا ارنالعان سپورت مەكتەپ-ينتەرناتى مەن كوللەدجٸنٸڭ عيماراتى, سپورتشىلارعا ارنالعان دەرٸگەرلٸك ديسپانسەرٸنٸڭ قۇرىلىستارى جٷرگٸزٸلەدٸ, – دەدٸ دارحان ساتىبالدى.
1200 ورىندىق مۇز سارايى 2 گا اۋماقتا ورنالاسقان. مۇز سارايىندا قىسقى سپورتتى دامىتۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان. ەكٸ قاباتتى سپورت نىسانىندا شورت-ترەك, مەنەرلەپ سىرعاناۋ جەنە حوككەي سەكٸلدٸ سپورت تٷرلەرٸن دامىتۋ كٶزدەلگەن. كەرەكتٸ قۇرال-جابدىقتار ارنايى يتالييا, كانادا, فينلياندييا ەلدەرٸنەن تاپسىرىسپەن الىنعان.
سونداي-اق مەرەكە قارساڭىندا سارىاعاش اۋدانىندا تٶرت بٸردەي عيماراتتىڭ اشىلۋ سالتاناتى ٶتتٸ. ناقتىراق ايتساق, «Inju resort» شيپاجايى, مەدەنيەت ٷيٸ جەنە مەكتەپ. جاڭا نىسانداردىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان ەكٸمٸ ارمان ابدۋللاەۆ ارنايى بارىپ, لەنتاسىن قيدى. قازٸرگٸ تاڭدا شيپالى سۋىمەن ەلەمگە تانىلعان سارىاعاش شيپاجايلارىنا حالىق سۇرانىسىنىڭ كٶپ بولۋىنا بايلانىستى شيپاجاي سانى جىلدان جىلعا ارتۋدا. «Inju resort» شيپاجايى زاماناۋي قۇرالدارمەن جابدىقتالعان, بارلىق تالاپقا ساي, سىيىمدىلىعى 70 ادام. مۇندا 30 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان.
ال ديحان بابا اۋىلىنىڭ تۇرعىندارىنا 200 ورىندىق جاڭا مەدەنيەت ٷيٸ پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. جاڭا ەكٸ قاباتتى مەدەنيەت ٷيٸنٸڭ عيماراتى كٸتاپحانا, وقۋ زالى, كونفەرەنتسييا مەن حورەوگرافييالىق بٶلمەلەر, شىعارماشىلىق ۇجىمدار ٷشٸن كابينەتتەر, كەڭ كونتسەرت زالى, سونداي-اق زاماناۋي مۋزىكالىق جابدىقتاردان تۇرادى. زاماناۋي ٷلگٸدەگٸ 300 ورىندىق جاڭا مەكتەپ اقجار اۋىلدىق وكرۋگٸ, باعىس ەلدٸ مەكەنٸندە اشىلدى. №23 ع.مۇراتباەۆ اتىنداعى بٸلٸم ۇياسىنىڭ قۇرىلىسى 2022 جىلى باستالعان. مەكتەپتە وقۋشىلاردىڭ الاڭسىز بٸلٸم الۋىنا قولايلى جاعداي جاسالعان. ەسٸك الدىنا اسفالت تٶسەلگەن جەنە كٶگالداندىرىلعان. مەكتەپتەگٸ سۋ جەنە سانيتارلىق بايلانىس قۇبىرلارى ورتالىقتاندىرىلعان. اتالمىش مەكتەپتە ٷلكەن دەلٸز, كٸتاپحانا بويىنشا وقۋ زالى بار.
سونداي-اق حيمييا, فيزيكا, ەڭبەك جەنە ينفورماتيكا كابينەتتەرٸ تولىقتاي زاماناۋي قۇرال-جابدىقتارمەن جەنە ينتەراكتيۆتٸ تاقتامەن جابدىقتالعان. تٸگٸن ٷيٸرمەسٸنە ارنالعان بٶلمە, كەڭ سپورت زالى, اسحانا جەنە مەديتسينالىق بٶلمەسٸ بار. ٶرتكە قارسى دابىل قاققىش, سىرتقى جەنە ٸشكٸ بەينەباقىلاۋ كامەرالارى, جەدەلساتى دا ورناتىلعان. بۇدان بٶلەك, جىلعا اۋىلدىق وكرۋگٸ, قاراقالپاق ەلدٸ مەكەنٸندەگٸ 25 ادامعا مەديتسينالىق العاشقى كٶمەك كٶرسەتە الاتىن دەرٸگەرلٸك امبۋلوتورييا ەل يگٸلٸگٸنە بەرٸلدٸ. زاماناۋي مەديتسينالىق قۇرال-جابدىقتارمەن جاراقتاندىرىلعان امبۋلاتورييا ەربٸر ازاماتتىڭ دياگنوزىن ناقتى انىقتاپ, تيٸستٸ ەم-شارالاردى دەر كەزٸندە قابىلداۋىنا جول اشپاق.
سونىمەن قاتار تٷلكٸباس اۋدانىنداعى ماشات اۋىلدىق وكرۋگٸنە قاراستى ەڭبەكشٸ اۋىلىندا جاڭا مەكتەپ ەل يگٸلٸگٸنە پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. وسىعان دەيٸن ەڭبەكشٸ ەلدٸ مەكەندە مەكتەپ مەسەلەسٸ بٸرنەشە جىلدان بەرٸ شەشٸمٸن تاپپاي كەلگەن. سونىمەن قاتار, اتالعان بٸلٸم وشاعى «اۋىل - ەل بەسٸگٸ» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان. بٸلٸم نىسانىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان باسشىسى نۇرجان ٸزتٸلەۋوۆ ارنايى قاتىسىپ, اۋىل تۇرعىندارىن جاڭا مەكتەپتٸڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتادى. مەرەكەلٸك شارا, ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرٸ نۇرماحان تۇرسىنبەكوۆكە ارناپ, ەسكەرتكٸش ورناتۋ رەسٸمٸمەن جالعاستى. جاڭا وقۋ جىلى قارساڭىندا قۇرىلىسى اياقتالعان مەكتەپتٸڭ سىيىمدىلىعى 150 وقۋشىنى قۇرايدى. سونداي-اق جاڭا نىسان مەملەكەتتٸك ستاندارتقا تولىقتاي ساي كەلەدٸ. وعان دەلەل, مەكتەپتە ارنايى 1 لينگوفون بٶلمەسٸ 1 مۋلتيمەدييا بٶلمەسٸ بار. وعان قوسا, قىزدار مەن ۇلدارعا ارنالعان زاماناۋي ٷلگٸدەگٸ شەبەرحانا جەنە 13 پەندٸك كابينەتتەرمەن تولىققان. سونىمەن بٸرگە, مەجٸلٸس, سپورت زالى, كٸتاپحانا, پەداگوگ-پسيحولوگتاردىڭ جەكە كابينەتتەرٸ مەن 50 ورىنعا شاقتالعان اسحانا مەن مەديتسينالىق بٶلمەسٸ بار.
بۇدان بٶلەك, تٷلكٸباس اۋدانىنىڭ ورتالىعىنان شالعاي ورنالاسقان كەلتەماشات اۋىلىندا جاڭا مەديتسينالىق نىسان اشىلىپ, ەل يگٸلٸگٸنە پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. سالتاناتتى اشىلۋ شاراسىنا وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسحان بايدۋاليەۆ, اۋدان ەكٸمٸنٸڭ ورىنباسارى مارات جانەسەن ارنايى قاتىسىپ, جەرگٸلٸكتٸ تۇرعىنداردى جاڭا عيماراتتارىنىڭ اشىلۋىمەن قۇتتىقتادى.
ەلدٸ مەكەن تۇرعىندارىنا قولجەتٸمدٸ مەديتسينالىق كٶمەك كٶرسەتۋ ماقساتىندا بيىل اۋدان اۋماعىنداعى مەديتسينالىق تٸرەكتٸ قاجەت ەتەتٸن 15 ەلدٸ مەكەننٸڭ 4-نە زاماناۋي جاڭا نىسان سوعىلىپ, بيىل پايدالانۋعا بەرٸلگەلٸ وتىر. بۇل باعىتتاعى جۇمىستار مۇنىمەن توقتامايدى. كەلەسٸ جىلى 5 ەلدٸ مەكەنگە, ال قالعان 6 ەلدٸ مەكەنگە 2025 جىلى زاماناۋي فەلدشەرلٸك-اكۋشەرلٸك پۋنكتتەر سوعۋ جوسپارلانعان. كەلتەماشات فەلدشەرلٸك اكۋشەرلٸك پۋنكتٸنٸڭ اۋماعى - 20 سوتتىق. قۇرىلىسى ٶتكەن جىلدان ٶتپەلٸ بولىپ, بيىل اياقتالىپ وتىر. ورتالىق 20 ادام قابىلداۋعا شاقتالعان. ٸشٸ قاجەتتٸ زاماناۋي قۇرالمەن تولىق جابدىقتالعان.
سايرام اۋدانىندا دا كونستيتۋتسييا كٷنٸ قارساڭىندا بٸرقاتار نىسان اشىلدى. مەرەكەگە وراي اۋداندا زاماناۋي سپورت كەشەنٸ پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. جاڭا نىساننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا سايرام اۋدانىنىڭ ەكٸمٸ ارمان سەبيتوۆ قاتىسىپ, ٶسكەلەڭ ۇرپاقتى ەپتٸلٸك پەن تٶزٸمدٸلٸككە تەربيەلەپ, سالاۋاتتى ٶمٸر سالتىن قالىپتاستىرۋدا جاڭا سپورت نىساندارىنىڭ ماڭىزى زور ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ. مانكەنت اۋىلىندا ورنالاسقان سپورت كەشەنٸندە 20 ازامات تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. جالپى نىسان قۇرىلىسىنا 450 ملن. تەڭگە جۇمسالعان. ونىڭ 65 % كەسٸپكەردٸڭ جەكە قاراجاتى ەسەبٸنەن بولسا, قالعان 35 % «Jusan» بانكٸنەن نەسيە كٶزدەرٸنەن. اتالعان عيماراتتىڭ قۇرىلىس جۇمىستارى 2022 جىلى باستالعان بولاتىن. جۇمىسشىلاردىڭ ورتاشا جالاقىسى 150 مىڭ تەڭگەنٸ قۇرايدى. سپورت كەشەنٸندە كٷرەس, ۆولەيبول, باسكەتبول, كٸشٸ فۋتبول, گيمناستيكا, جٷزۋ, بوكس جەنە ٷستەل تەننيسٸ سيياقتى سپورت تٷرٸنە باۋلۋعا بارلىق جاعداي جاسالعان, قاجەتتٸ سپورتتىق قۇرالدارمەن تولىق جابدىقتالعان.
سونداي-اق ماقتاارال اۋدانىنىڭ ورتالىعى مىرزاكەنت كەنتٸندە سپورت سارايى پايدالانۋعا بەرٸلدٸ. نىساننىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان ەكٸمٸ باقىت اسانوۆ, بوكستان سيدنەي وليمپياداسىنىڭ كٷمٸس جٷلدەگەرٸ, اۋدان تۋماسى مۇحتارحان دٸلدەبەكوۆ, بوكستان ەلەم چەمپيونى بٸرجان جاقىپوۆ جەنە اۋدان تۇرعىندارى قاتىستى. جاڭا سپورت سارايى ەكٸ قاباتتان تۇرادى. عيماراتتا 2 ٷلكەن سپورت زالى جەنە جاتتىعۋ زالى, ساباق ٶتۋگە ارنالعان ارنايى زالدار بار. بٸرٸنشٸ قاباتتاعى سپورت زالىندا سپورتتىڭ گاندبول, باسكەتبول, ۆولەيبول تٷرلەرٸ دامىتىلادى. ال ەكٸنشٸ سپورت زالىندا كٷرەس, بوكس, گيمناستيكا, اۋىر اتلەتيكا, جەڭٸل اتلەتيكامەن اينالىسۋعا بارلىق جاعداي قاراستىرىلعان.
مەرەكە قارساڭىندا كەنتاۋ قالاسى قارناق اۋىلىندا جاڭا مەكتەپتٸڭ لەنتاسى قيىلدى. مەكتەپتٸڭ اشىلۋ سالتاناتىنا قاتىسقان قالا ەكٸمٸ جاندوس تاسوۆ اۋىل تۇرعىندارىن مەرەكەمەن قۇتتىقتاپ, لەنتاسىن قيدى.اتالمىش مەكتەپ جەكەمەنشٸك بولعانىمەن, بالالار اقىسىز بٸلٸم الاتىن بولادى. مەكتەپ قۇرىلىسى 2023 جىلدىڭ اقپان ايىندا باستالعان. قۇرىلىس جٷرگٸزۋشٸ «Urker» جاۋاپكەرشٸلٸگٸ شەكتەۋلٸ سەرٸكتەستٸگٸ. جاڭا مەكتەپتٸڭ اۋماعى 20 گا قامتيدى. مەكتەپ قۇرىلىسىمەن قاتار جاتاقحاناسىدا بوي كٶتەرۋدە. قاراشا ايىنان باستاپ الىس ايماقتان كەلٸپ وقيتىن بالالار اتالمىش جاتاقحاناعا جايعاستىرىلادى.
بٸلٸم وشاعى كەڭ جەنە جارىق زاماناۋي جيھازدارمەن, تەحنيكالارمەن جابدىقتالعان. مۇندا وقۋشىلارعا ساپالى بٸلٸم سانالى تەربيە الۋىنا بارلىق جاعداي جاسالىنعان. 25-تەي سىنىپ بٶلمەسٸ, 150 ورىندىق اكت زالى, 200 ورىندىق اسحاناسى, سوڭعى ٷلگٸدە جابدىقتالعان پەن بٶلمەلەرٸ, سپورت زالى, كٸتاپحاناسى بار. وندا وقۋشىلار بٸر اۋىسىمدا وقيتىن بولادى. الىستان كەلەتٸن اۋىل بالالار ٷشٸن تاسىمال ۇيىمداستىرىلادى. بٸر رەت تەگٸن تاماقپەن قامتاماسىز ەتٸلەدٸ. مەكتەپ اۋماعىنان بالالار ويىن الاڭشالارى, سپورت الاڭشالارى بوي كٶتەرٸپ, باۋ-باقشا ورنالاستىرىلۋدا. ساپالى بٸلٸم بەرۋ جولىندا مەكتەپتە 60-قا جۋىق ۇستاز جەنە كٶمەكشٸ كادرلار جۇمىسپەن قامتىلماق. مەكتەپ اۋماعىنان زاماناۋي بالاباقشا جەنە جازعى ساۋىقتىرۋ لاگەرٸنٸڭ قۇرىلىسى باستاۋ الدى. سونداي-اق كەنتاۋ قالاسىندا سوڭعى ٷلگٸدە سالىنعان «Grant high school» مەكتەبٸنٸڭ لەنتاسى قيىلدى. 2 قاباتتى عيماراتتا ورنالاسقان مەكتەپ سىيىمدىلىعى 250 ورىنعا ارنالعان. بٷگٸندە, مەكتەپكە 10-11 سىنىپ وقيتىن 220 وقۋشى قابىلدانعان. جاڭا بٸلٸم ورداسىندا ەر وقۋشىنىڭ تاڭداعان باعىتىنا قاراي پەندەرٸ تەرەڭدەتٸلٸپ وقىتىلادى. سونداي-اق مەملەكەتتٸك ستاندارتى تولىقتاي قامتىعان وقۋ ورداسىندا بالاعا تٷسكە دەيٸن بەلگٸلەنگەن كەستە بويىنشا ساباق وقىتىلسا, تٷستەن كەيٸن ماماندىققا بەيٸمدەلگەن بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸ بويىنشا ساباق جٷرگٸزٸلەدٸ.
ال شاردارا اۋدانىنداعى اقشەڭگەلدٸ اۋىلى, ەگٸزقۇم ەلدٸ مەكەنٸنەن ەلەۋمەتتٸك دٷكەن اشىلدى. «الياسقار» دەگەن اتاۋمەن اشىلعان ەلەۋمەتتٸك دٷكەندەگٸ ازىق-تٷلٸك باعاسى نارىقتان 15-20 پايىز تٶمەن ساتىلادى. كەسٸپتٸك نىساننىڭ اشىلۋىنا اقشەڭگەلدٸ وكرۋگٸنٸڭ ەكٸمٸ ورداباي ساحوۆ, اۋىل اقساقالدارى مەن تۇرعىندارى قاتىستى. اۋىل ەكٸمٸ ەلەۋمەتتٸك دٷكەندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ كٷندەلٸكتٸ تۇتىناتىن ازىق-تٷرٸكتەرٸ ساتىلاتىن بولعاندىقتان حالىق ٷشٸن ٶتە تيٸمدٸ ەرٸ, ٷلكەن جەڭٸل ەكەندٸگٸن جەتكٸزٸپ, كەسٸپكەرگە العىس بٸلدٸردٸ.
قازىعۇرت اۋدانى جاڭابازار اۋىل وكرۋگٸنە قاراستى جاڭاجول ەلدٸ مەكەنٸندە «ادەل» بالاباقشاسى اشىلىپ, مەرەكە قارساڭىندا ەل يگٸلٸگٸنە تابىستالدى. اتالعان بالاباقشانىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اۋدان ەكٸمٸ ازيزحان يسمايلوۆ, اۋدان ەكٸمٸ ورىنباسارلارى, اۋداندىق مەسليحات دەپۋتاتتارى, اۋىل اقساقالدارى مەن تۇرعىندارى قاتىستى. اۋدان ەكٸمٸ نىساننىڭ بوي كٶتەرۋٸنە سەبەپكەر بولعان كەسٸپكەرلەرگە اۋىل تۇرعىندارى اتىنان ريزاشىلىعىن بٸلدٸرٸپ, ارنايى العىس حاتتار تابىستادى.
تٷركٸستان وبلىسىنىڭ ٶڭٸرلٸك كوممۋنيكاتسييالار قىزمەتٸ
