– تٷركٸستان – بەرٸمٸزدٸڭ ماقتانىشىمىز, ەكٸ دٷنيە ەسٸگٸ, ەر تٷرٸكتٸڭ بەسٸگٸ اتانعان بٷكٸل ەلەمگە تانىمال قاسيەتتٸ جەر. وسى كيەلٸ شاھاردىڭ تٶل تاريحىمىزدا ايرىقشا ورنى بار. تٷركٸستان تٶرٸندەگٸ قوجا احمەت ياساۋي كەسەنەسٸ – رۋحانيياتىمىزدىڭ مىزعىماس دٸڭگەگٸ. سوندىقتان تٷركٸستانعا, جالپى, وسى وبلىسقا ەرەكشە مەن بەرۋٸمٸز كەرەك. بۇل, ەڭ الدىمەن, ٷكٸمەتٸمٸزدٸڭ باستى مٸندەتٸ, – دەدٸ پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى قازاق جىلناماسىنا التىن ەرٸپپەن جازىلعان كٶپتەگەن تۇلعالارىمىزدىڭ وسىندا جەرلەنگەنٸنە توقتالىپ, بىلتىر قالاعا تٷركٸ ەلەمٸنٸڭ رۋحاني استاناسى دەگەن مەرتەبە بەرٸلگەنٸن ايتتى. پرەزيدەنتتٸڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل وقيعا تٷركٸستاندى تۇتاس تٷركٸ جۇرتى ەرەكشە قادٸرلەيدٸ دەگەندٸ بٸلدٸرەدٸ.
– بٸز كيەلٸ شاھاردى رۋحاني جەنە تاريحي ەلوردامىز دەسەك, دۇرىس پايىم بولاتىنىنا كٷمەنٸم جوق. سوندىقتان ٷكٸمەت تاياۋ ارادا تٷركٸستان قالاسىنا وسىنداي مەرتەبە بەرۋ مەسەلەسٸنە قاتىستى لايىقتى شەشٸم قابىلدايدى دەپ ويلايمىن. قاستەرلٸ شاھار كٶنە زاماننان بەرٸ ۇلتتىڭ ۇياسى, قازاقتىڭ قارا شاڭىراعى بولىپ كەلەدٸ. تٷركٸستان وسى مەرتەبەلٸ مٸندەتٸن قازٸر دە ابىرويمەن اتقارىپ وتىر. سول سەبەپتٸ, مەن اتا جولىن ۇستانىپ, ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ كەلەسٸ وتىرىسىن تٷركٸستاندا ٶتكٸزۋدٸ ۇسىندىم. وندا ەل بولاشاعىنا قاتىستى ٶزەكتٸ مەسەلەلەردٸ تالقىلايمىز, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى كەيٸنگٸ جىلدارى بولعان وڭ ٶزگەرٸستەردٸ اتاپ ٶتتٸ. پرەزيدەنتتٸڭ دەرەگٸنە سەيكەس, تٷركٸستانعا تارتىلعان ينۆەستيتسييا كٶلەمٸ 8 ەسە ارتقان. 77 مىڭ ادامعا ارنالعان كٶپ قاباتتى ٷيلەر سالىنعان. سونىمەن قاتار شاھار جاسىل-جەلەككە ورانىپ, ەكولوگييالىق احۋالى جاقسارعان. تۇرعىنداردى اۋىزسۋمەن جەنە تابيعي گازبەن قامتاماسىز ەتۋ مەسەلەسٸ شەشٸلدٸ دەپ ايتۋعا بولادى. 2019 جىلدان بەرٸ وبلىسقا 2 ميلليونعا جۋىق تۋريست كەلگەن. كەيٸنگٸ ٷش جىلدا ايماقتاعى ٶنەركەسٸپ جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسى 1,5 ەسە ٶسكەن. وبلىستا 64 مىڭعا جۋىق تۇراقتى جۇمىس ورنى اشىلعان.
مەملەكەت باسشىسى ەلٸمٸزدە «ەڭبەك» باعدارلاماسى جٷزەگە اسىرىلىپ جاتقانىن ايتىپ, ونىڭ حالىق سانى كٶپ وڭتٷستٸكتٸڭ تۇرعىندارىن جۇمىس كٷشٸ از ٶڭٸرلەرگە قونىستاندىرۋعا ارنالعان جوبا ەكەنٸن تٷسٸندٸردٸ.
قاسىم-جومارت توقاەۆ تٷركٸستاندىقتارمەن كەزدەسۋدە حالىقارالىق احۋالعا قاتىستى ەلٸمٸزدٸڭ ۇستانىمى تۋرالى ايتتى.
– بٸز مەملەكەتتٸگٸمٸزدٸ ساقتاپ, ٶسٸپ-ٶركەندەۋٸمٸز ٷشٸن ەل بٸرلٸگٸ اۋاداي قاجەت. ال بٸرلٸك – بەيبٸتشٸلٸكتٸڭ, تىنىشتىق پەن تۇراقتىلىقتىڭ كەپٸلٸ. وسى ورايدا, قازٸرگٸ حالىقارالىق احۋال جٶنٸندە ايتا كەتكٸم كەلەدٸ. ٶزدەرٸڭٸز بٸلەسٸزدەر, ەلەمدەگٸ جاعداي ەبدەن شيەلەنٸسٸپ كەتتٸ. وسىنداي كٷردەلٸ جاعدايدا قازاقستان حالىقارالىق ۇيىمداردا, ەڭ الدىمەن, بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىندا داۋىس بەرۋ كەزٸندە بەيتاراپ ۇستانىمىن ساقتاپ وتىر. بۇل بٸزدٸڭ ۇلتتىق مٷددەمٸزگە ساي كەلەدٸ. جەرٸمٸزدٸڭ بٷتٸندٸگٸ جەنە ەلٸمٸزدٸڭ اماندىعى – بٸز ٷشٸن بەرٸنەن ماڭىزدى. سوندىقتان پاراساتتىلىق پەن سابىرلىق تانىتىپ, ارانداتۋشىلاردىڭ جەتەگٸندە كەتپەۋٸمٸز كەرەك.
حالقىمىزدىڭ ەڭ باستى كٷشٸ – بٸرلٸك, پاراساتتىلىق جەنە تٶزٸمدٸلٸك. وسى قۇندىلىقتاردان ايىرىلىپ قالساق, ەلٸمٸزگە ٷلكەن قاۋٸپ تٶنەدٸ. مەملەكەتتەردٸڭ تەرريتورييالىق تۇتاستىعى مٸندەتتٸ تٷردە ساقتالۋى كەرەك. بۇل – نەگٸزگٸ قاعيدات. مەن مۇنى حالىقارالىق ارەنادا ٷنەمٸ اشىق جەنە انىق ايتىپ جٷرمٸن. جاقىندا بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا بارىپ, ەڭ بيٸك مٸنبەردەن بۇل تۋرالى تاعى دا مەلٸمدەدٸم. بۇنىڭ بەرٸ بەكەر ەمەس. اينالامىزدا اۋقىمدى سوعىس بولىپ جاتىر. بٸز وسىنى ەسكەرە وتىرىپ, ەڭ الدىمەن, ەلٸمٸزدٸڭ قاۋٸپسٸزدٸگٸن ويلاۋىمىز كەرەك. شەكارامىز بٷتٸن بولسا, سىرتتان شابۋىل جاسالماسا, تٶرت قۇبىلامىز تٷگەل بولادى. بۇل – مەملەكەتٸمٸز ٷشٸن, مەن ٷشٸن اسا ماڭىزدى مٸندەت ەرٸ باستى ماقسات, – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت كٶرشٸ ەلدەن كەلٸپ جاتقاندار تۋرالى كٶپشٸلٸكتٸڭ كٶكەيٸندە جٷرگەن مەسەلەگە دە ارنايى توقتالدى.
– قازاقتا «كٶرشٸمەن تاتۋدىڭ كٶڭٸلٸ توق» دەگەن سٶز بار. ەڭ باستىسى, ٸرگەلەس ەلدەرمەن تاتۋ بولۋىمىز كەرەك. بۇدان ەش ۇتىلمايمىز. سوڭعى كٷندەرٸ كٶرشٸ ەلدەن, ياعني رەسەيدەن كٶپتەگەن ادام كەلە باستادى. كٶپشٸلٸگٸ قازٸرگٸ احۋالعا بايلانىستى امالدىڭ جوقتىعىنان كەلٸپ جاتىر. ولارعا قامقورلىق كٶرسەتٸپ, قاۋٸپسٸزدٸگٸنە مەن بەرۋٸمٸز قاجەت. بۇل – ساياسي جەنە گۋمانيتارلىق مەسەلە. وسى مەسەلەنٸ مەن ٷكٸمەتكە تاپسىردىم. جالپى, وسىنداي كٷردەلٸ جاعدايدا بٸز ەڭ الدىمەن ادامگەرشٸلٸك, سابىرلىق, ۇيىمشىلدىقتى تانىتۋىمىز كەرەك. بٸزدە ەشقانداي داعدارىس جوق, دٷربەلەڭ دە جوق. ٷكٸمەت ٶز جۇمىسىن اتقارۋى كەرەك. سىرتتان كەلگەن ادامدارعا كٶمەك كٶرسەتٸلەدٸ, بٸراق جەڭٸلدٸكتەر بەرٸلمەيدٸ. جۇمىستىڭ بەرٸ زاڭ بويىنشا, كەلٸسٸمدەر بويىنشا جٷرگٸزٸلەدٸ. بٸز رەسەي تاراپىمەن كەلٸسسٶزدەر جٷرگٸزٸپ, بۇل تٷيتكٸلدٸ ەلٸمٸزدٸڭ مٷددەسٸنە ساي شەشەمٸز. تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, وسىنداي الماعايىپ كەزەڭدە بٸزگە, ەڭ الدىمەن, بەرەكە-بٸرلٸك قاجەت. ەلدٸڭ تىنىشتىعىن ساقتاي بٸلسەك, تۇراقتى دامي الامىز. بارلىق مەسەلەنٸ بايىپپەن تالقىلاپ, اقىلمەن شەشۋٸمٸز كەرەك. مۇنى مەن كيەلٸ تٷركٸستان تٶرٸنەن ارنايى ايتىپ تۇرمىن. ٶيتكەنٸ بۇرىن-سوڭدى دەل وسى جەردە ايتىلعان اتالى سٶزدٸڭ بەرٸ التى الاشقا تٷگەل تاراعان. عاسىرلار بويى جالعاسىپ, قانىمىزعا سٸڭگەن بۇل دەستٷر قازٸر دە ساقتالىپ وتىر, – دەدٸ پرەزيدەنت.
بۇدان بٶلەك, قاسىم-جومارت توقاەۆ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ايتىلعان مەسەلەلەرگە توقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, بٸز ساياسي جاڭعىرۋمەن قاتار بٸرقاتار ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق شارالاردى قولعا الامىز. ونىڭ يگٸلٸگٸن بٷكٸل جۇرتىمىز كٶرەدٸ.
– تاعى بٸر اسا ماڭىزدى رەفورما – پرەزيدەنتتٸڭ بٸر عانا مەرزٸمگە سايلانۋى. بٸزدٸڭ ايماقتاعى قاي مەملەكەتتٸ الىپ قاراساڭىز دا, مۇنداي ٶزگەرٸس مٷلدەم بولماعان. سوندىقتان بۇل رەفورما دەموكراتييا جولىنداعى باتىل قادام دەپ سەنەمٸن. تەۋەكەلگە بەل بۋساق تا, وسىنداي شەشٸم حالقىمىزدىڭ جارقىن بولاشاعى ٷشٸن كەرەك دەپ كەمٸل سەنەمٸن. بۇل رەفورما نە ٷشٸن جاسالماقشى دەگەن سۇراق پايدا بولۋى مٷمكٸن. مەسەلە مىنادا: پرەزيدەنتتٸك لاۋازىمعا كٶپ جىل بويى بٸر عانا ادام يە بولماۋى كەرەك. ەلەمدە بولسىن, بٸزدٸڭ ەلٸمٸزدە بولسىن كٶپ جىل بويى بٸر عانا ادام ەڭ جوعارى لاۋازىمعا يە بولسا, مۇنداي جاعداي ەلگە دە, مەملەكەت باسشىسىنا دا ابىروي ەكەلمەيدٸ. بٸز بولاشاققا نىق سەنٸممەن قاراپ, ادال, دارىندى ساياساتكەرلەرگە جول اشۋىمىز كەرەك. جالپى, جۇرت بٸزدٸڭ ساياسي جٷيەنٸ ٶزگەرتۋ تۋرالى جوسپارىمىزدىڭ مەن-ماڭىزىن جاقسى تٷسٸنٸپ وتىر. جۇمىستى ودان ەرٸ جالعاستىرۋ ٷشٸن جاڭا كونستيتۋتسيياعا ساي سەنٸم مانداتى قاجەت. سوندىقتان كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى بيىلعى 20 قاراشاعا بەلگٸلەندٸ. بٸز بۇل ناۋقاندى زاڭعا سەيكەس, ەدٸل جەنە اشىق ٶتكٸزەمٸز. تٷركٸستاندىقتار دا سايلاۋعا بەلسەنە قاتىسىپ, ٶز تاڭداۋىن جاسايدى دەپ سەنەمٸن, – دەدٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت جيىن سوڭىندا بٸرقاتار ەڭبەك ارداگەرٸن مەملەكەتتٸك ناگرادالارمەن ماراپاتتادى.
اتاپ ايتقاندا, «ۆودنىە رەسۋرسى-ماركەتينگ» جشس ديرەكتورى اناربەك ورمان ٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن, ەڭبەك ارداگەرٸ جارىلقاسىن ەزٸرەتبەرگەنۇلى ٸٸٸ دەرەجەلٸ «بارىس» وردەنٸمەن جەنە ەڭبەك ارداگەرٸ قويشىباي ەرٸپباي مەن مەدەنيەت جەنە سپورت مينيسترلٸگٸ «قازقايتاجاڭارتۋ» رمك تٷركٸستان فيليالىنىڭ سەۋلەتشٸسٸ نۇرعالي يماجانوۆ «پاراسات» وردەنٸمەن ناگرادتالدى. سونداي-اق «يۋجنىي كازاحستان» وبلىستىق گازەتٸنٸڭ باس رەداكتورى مارينا ليمارەنكوعا «ەرەن ەڭبەگٸ ٷشٸن» مەدالٸ, ورتا مەكتەپ مۇعالٸمٸ پەرنەباي ارىنوۆقا «شاپاعات» مەدالٸ تابىس ەتٸلدٸ.
