توقاەۆ ۋەدەسٸ. ەلەۋمەتتٸك سالادا قانداي وڭدى ٶزگەرٸستەر ورىن الدى?

توقاەۆ ۋەدەسٸ. ەلەۋمەتتٸك سالادا قانداي وڭدى ٶزگەرٸستەر ورىن الدى?
بٷگٸندە ٸرگەدەگٸ سوعىس, وعان كٶرشٸمٸزدٸڭ ەكونوميكالىق سانكتسييالارعا ۇشىراۋى ٶڭٸردەگٸ جاعدايدى ۋشىقتىرىپ, ەلەۋمەتتٸك-ەكونوميكالىق احۋالدى شيرىقتىرا تٷستٸ. وسىنداي قيىن كەزەڭدە بيلٸكتٸڭ ەلەۋمەتتٸك سالانى قولداۋ مەن دامىتۋعا قاتىستى مٸندەتتەمەلەردٸ تولىقتاي ورىنداۋى اسا ماڭىزدى.

پرەزيدەنت توقاەۆ ٷكٸمەتكە ەلەۋمەتتٸك سالا بويىنشا موينىنا العان مٸندەتتەردٸ تولىقتاي ورىنداۋىن ۇدايى قاداعالاۋمەن بولدى. ٶز كەزەگٸندە اتقارۋشى بيلٸك جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە العان مٸندەتتەمەلەردٸ تولىقتاي جٷزەگە اسىرىپ, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك جاعدايىن جاقسارتۋعا بار كٷش-جٸگەرٸن جۇمىساعانىن دا ايتۋعا تيٸسپٸز.

بٷگٸن ٷكٸمەتتٸڭ ەلەۋمەتتٸك سالا بويىنشا 11 اي بويى اتقارعان جۇمىستارىنىڭ ەسەبٸ جارييالاندى. قولعا تيگەن ەسەپكە كٶز سالعانىمىزدا حالىقتىڭ جۇمىسپەن قامتىۋ, كەسٸپكەرلٸكتٸ دامىتۋ بويىنشا كٶپتەگەن جۇمىستار اتقارىلعانىنا بايقادىق. ەندٸ سونى تارقاتىپ ايتساق.

11 ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ٶڭٸرلٸك جۇمىسپەن قامتۋ كارتالارى اياسىندا 908,5 مىڭ ادام جۇمىسقا ورنالاسىپتى, ونىڭ ٸشٸندە 257,1 مىڭ ادام ۇلتتىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋ كەزٸندە ەكٸ قولعا بٸر كٷرەك تاپسا, 294,3 مىڭ ازامات بوس جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا تۇرىپتى. ال مەملەكەت باسشىسىنىڭ «10 مىڭ تۇرعىنعا 100 جۇمىس ورنى» باستاماسى اياسىندا 11 ايدا 357,1 مىڭ ادام جۇمىسپەن قامتىلىپتى.


بٷگٸندە حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بالامالى جولدارى دا پايدا بولۋدا. سونىڭ بٸرٸ مەملەكەت سۋبسيدييالايتىن جۇمىس ورىندارى – بۇل باعىت بويىنشا بيىل 196,3 مىڭ ادام جۇمىسقا تۇرعان. تاعىدا ايتا تٷسسەك, حالىقتىڭ ەلەۋمەتتٸك وسال توپتارىنان شىققان ازاماتتارعا بيزنەس اشۋ ٷشٸن 400 اەك (شامامەن 1,3 ملن تەڭگە) مٶلشەرٸندە 9,1 مىڭ مەملەكەتتٸك گرانت بەرٸلگەن. وسىلايشا مەملەكەتتٸڭ گرانتىنا يە بولعان ازاماتتار ٸس باستاپ, كەسٸپەرلٸك سالاعا بەت بۇرعان.

ايتپاقشى, بيىل ناۋرىز ايىنان باستاپ, 21-35 جاس ارالىعىنداعى كەسٸپكەرلٸكپەن اينالىسىپ جٷرگەن جاستارعا 2,5% جەڭٸلدٸكپەن نەسيە بەرۋ باعدارلاماسى ٸسكە قوسىلىپ, جاستار بيزنەسٸن دامىتۋعا قولداۋ كٶرسەتٸلگەن بولاتىن. نەتيجەسٸندە ەلٸمٸز بويىنشا جالپى سوماسى 25,4 ملرد تەڭگە جەڭٸلدەتٸلگەن نەسيە بەرٸلٸپ, 5,4 مىڭ بيزنەس-جوبا ماقۇلدانعانىن اتاپ ايتۋعا بولادى.

بيىل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تٸكەلەي باستاماسىمەن «ۇلتتىق قور – بالالارعا» باستاماسى اياسىندا ونى ورىنداۋ تەتٸگٸ ەزٸرلەنٸپ, قاجەتتٸ زاڭنامالىق تٷزەتۋلەر قابىلداندى. سەتٸن سالسا جوبا 2024 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاۋ الادى.


بۇدان باسقا 2023 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ قازاقستاندا 600 مىڭعا جۋىق ازاماتتىق قىزمەتشٸنٸڭ جەكەلەگەن ساناتتارىنىڭ جالاقىسىن جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 20%-عا كەزەڭ-كەزەڭمەن كٶتەرۋ ٷردٸسٸ جالعاسىن تاپتى. سونداي-اق, 1 قاڭتاردان باستاپ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن تٶلەنەتٸن بارلىق جەردەماقىنىڭ مٶلشەرٸ 8,5%-عا كٶبەيسە, ەلٸمٸزدە ىنتىماقتى زەينەتاقى 10,5%-عا ٶسكەنٸن دە ايتا كەتۋٸمٸز كەرەك.

ال وتباسىنىڭ تسيفرلىق كارتاسى اياسىندا تابىسى كەدەيلٸك شەگٸنەن تٶمەن وتباسىلارعا پرواكتيۆتٸ تٷردە ەلەۋمەتتٸك قولداۋ تاعايىنداۋ ەنگٸزٸلدٸ. 1 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا اتاۋلى ەلەۋمەتتٸك كٶمەك 113,6 مىڭ وتباسىنان 595,7 مىڭ ادامعا تاعايىندالدى.