وزىق قازاقستان: تسيفرلاندىرۋ مەن ۇلتتىق بولمىستى قاتار ۇستاۋ

وزىق قازاقستان: تسيفرلاندىرۋ مەن ۇلتتىق بولمىستى قاتار ۇستاۋ

قازاقستاننىڭ وزىق مەملەكەتكە اينالۋى دەگەنٸمٸز نە? بۇل سۇراق سوڭعى جىلدارى جيٸ ايتىلىپ جٷر. پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ تا ەل دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ باعىتتارىنىڭ بٸرٸ رەتٸندە تەحنولوگييالىق جاڭعىرۋدى, ادامي كاپيتالدى كٷشەيتۋدٸ جەنە ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋدى اتاپ كەلەدٸ.

وزىق مەملەكەت دەگەنٸمٸز – زاڭ ٷستەمدٸك ەتەتٸن, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارى تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەيتٸن, ەكونوميكاسى دامىعان, عىلىمى مەن بٸلٸمٸ بەسەكەگە قابٸلەتتٸ جەنە ازاماتتارىنا ٶز ەلەۋەتٸن جٷزەگە اسىرۋعا مٷمكٸندٸك بەرەتٸن ەل.

بۇل باعىتتا قازاقستاندا قاجەتتٸ تەحنولوگييالىق نەگٸز قالىپتاسىپ كەلەدٸ. مەملەكەت باسشىسى الداعى ٷش جىلدا قازاقستاندى تولىققاندى تسيفرلىق مەملەكەتكە اينالدىرۋ مٸندەتٸن قويدى.

بٷگٸندە قازاقستان ەلەمدەگٸ 190-نان استام ەلدٸڭ ٸشٸندە ەلەكتروندى ٷكٸمەتتٸ دامىتۋ دەڭگەيٸ بويىنشا العاشقى 25 مەملەكەتتٸڭ قاتارىنا كٸرەدٸ. 2026 جىل ەلٸمٸزدە تسيفرلاندىرۋ جەنە جاساندى ينتەللەكت جىلى رەتٸندە بەلگٸلەندٸ. سونىمەن قاتار «تسيفرلىق قازاقستان» ستراتەگيياسى 2029 جىلعا دەيٸنگٸ كەزەڭدٸ قامتيدى.

تسيفرلىق كودەكس پەن جاساندى ينتەللەكت تۋرالى زاڭنىڭ قابىلدانۋى دا وسى ٶزگەرٸستەردٸڭ زاڭنامالىق نەگٸزٸن قالىپتاستىرىپ وتىر.

تەحنولوگييالىق مەملەكەت – بٸلٸمٸ مىقتى مەملەكەت

وزىق ەل بولۋدىڭ تاعى بٸر ماڭىزدى شارتى – ادامي كاپيتال. 26 تامىزداعى تامىز كونفەرەنتسيياسىندا پرەزيدەنت «پروگرەسسيۆتٸ ۇلت» پەن «تەحنولوگييالىق ۇلت» ۇعىمدارىن ٶزارا بايلانىستىرا وتىرىپ, بٸلٸم مەن تەحنولوگييانىڭ ەل بولاشاعىنداعى رٶلٸنە توقتالدى.

قازٸر قازاقستان مەكتەپتەرٸنٸڭ 95 پايىزدان استامى جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتىلعان. الداعى ماقسات – بۇل كٶرسەتكٸشتٸ 100 پايىزعا جەتكٸزۋ.

جاساندى ينتەللەكتٸنٸ ورتا بٸلٸم بەرۋ جٷيەسٸنە ەنگٸزۋ بويىنشا دا ناقتى قادامدار جاسالۋدا. سونىمەن قاتار ەلٸمٸزدە جاساندى ينتەللەكت سالاسىنا ماماندار دايارلايتىن العاشقى ۋنيۆەرسيتەت اشىلدى.

الايدا تەحنولوگييالىق جاڭعىرۋ ۇلتتىق بولمىستان باس تارتۋ دەگەن سٶز ەمەس.

تەحنولوگييا بار جەردە – تاريح تا بولۋى كەرەك

پرەزيدەنت جاستاردىڭ ٶز حالقىنىڭ تاريحىنا دۇرىس كٶزقاراسپەن قاراپ, بولاشاققا سەنٸممەن ۇمتىلۋى ماڭىزدى ەكەنٸن بٸرنەشە رەت اتاپ ٶتتٸ.

بۇل رەتتە بٸلٸم مەن تەحنولوگييامەن قاتار مەدەنيەت پەن كٸتاپ وقۋ مەسەلەسٸنە دە باسىمدىق بەرٸلٸپ وتىر. بيىل مامىر ايىندا وقۋ مەدەنيەتٸن دامىتۋعا باعىتتالعان جارلىققا قول قويىلدى.

2026 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن 2027–2031 جىلدارعا ارنالعان «وقيتىن ۇلت» تۇجىرىمداماسىن ەزٸرلەۋ كٶزدەلگەن. ال 2027 جىلدىڭ باسىنا دەيٸن بٸرىڭعاي ۇلتتىق تسيفرلىق كٸتاپحانا پلاتفورماسىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

بۇل – تەحنولوگييالىق دامۋدىڭ ۇلتتىق مەدەنيەتپەن قاتار جٷرۋٸ تيٸس ەكەنٸن كٶرسەتەدٸ.

وزىق بولۋ – بٸرەۋگە ۇقساۋ ەمەس

دەمەك, وزىق قازاقستان دەگەنٸمٸز – باسقا ەلدەردٸڭ مودەلٸن سول كٷيٸندە كٶشٸرٸپ الۋ ەمەس.

بۇل – زاڭ ٷستەمدٸگٸن قامتاماسىز ەتەتٸن, مەملەكەتتٸك ينستيتۋتتارى تيٸمدٸ جۇمىس ٸستەيتٸن, بٸلٸمٸ مەن عىلىمى دامىعان, تەحنولوگييالىق مٷمكٸندٸگٸ جوعارى, تسيفرلىق جٷيەسٸ قالىپتاسقان جەنە سونىمەن بٸرگە ٶزٸنٸڭ تاريحي-مەدەني تامىرىن ساقتايتىن مەملەكەت قۇرۋ.

ياعني قازاقستاننىڭ وزىقتىق مودەلٸ – تەحنولوگييا مەن دەستٷردٸ, تسيفرلاندىرۋ مەن ۇلتتىق قۇندىلىقتى, ەكونوميكالىق دامۋدى جەنە ادام كاپيتالىن بٸر ارناعا توعىستىرۋ.

پرەزيدەنت ايتىپ جٷرگەن ەدٸلەتتٸ, تازا, قاۋٸپسٸز, كٷشتٸ ەرٸ وزىق قازاقستان يدەياسىنىڭ ٶزەگٸ دە وسىندا.