17 مامىر – پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ تۋعان كٷنٸ. مەملەكەت باسشىسى 71 جاسقا تولدى. بٷگٸندە ونىڭ ەل تۇتقاسىن ۇستاپ, بيلٸككە كەلگەنٸنە 5 جىلعا تاياپ قالدى. وسى تۇستا Dalanews.kz اگەنتتٸگٸ توقاەۆتىڭ بەس جىل ٸشٸندە مەملەكەت مٷددەسٸ مەن ەل يگٸلٸگٸ جولىندا اتقارعان ماڭىزدى قادامدارىن سارالاپ كٶردٸ.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيلٸككە كەلۋٸ
قاسىم-جومارت توقاەۆ 2019 جىلى 9 ماۋسىمدا ٶتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىندا 70,96 پايىز داۋىس جيناپ, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتٸ بولىپ سايلاندى. 2019 جىلى 12 ماۋسىمدا قر كونستيتۋتسيياسىنىڭ 42-بابىنا سەيكەس انت بەرٸپ, رەسمي تٷردە سايلانعان پرەزيدەنت رەتٸندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ لاۋازىمىنا كٸرٸستٸ.
اراعا ەكٸ جىل سالىپ 2022 جىلى 20 قاراشادا تاعى دا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸنٸڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى ٶتتٸ. وسىلايشا سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا 81,31% داۋىس جيناپ, جەڭٸسكە جەتتٸ. 2022 جىلى 26 قاراشادا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتٸن سالتاناتتى ۇلىقتاۋ رەسٸمٸ ٶتتٸ.
2021 جىلى سەۋٸر ايىنان باستاپ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ تٶراعاسى قىزمەتٸن اتقاردى. 2022 جىلى قاڭتار ايىنان باستاپ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قاۋٸپسٸزدٸك كەڭەسٸنٸڭ تٶراعاسى بولىپ تاعايىندالدى.
مەملەكەت باسشىسى حالىقتىڭ ەل-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان كٶپتەگەن يگٸ ٸس اتقارىپ كەلەدٸ. ەندەشە سولاردىڭ بٸرقاتارىنا توقتالىپ ٶتەيٸك.
العاشقى جولداۋ
2019 جىلدىڭ 2 قىركٷيەگٸندە قازاقستان پرەزيدەنتٸ قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلىقتاۋ رەسٸمٸنەن كەيٸن العاش رەت حالىققا "سىندارلى قوعامدىق ديالوگ – قازاقستاننىڭ تۇراقتىلىعى مەن گٷلدەنۋٸنٸڭ نەگٸزٸ" اتتى العاشقى جولداۋىن ۇسىندى. "زامان تالابىنا ساي تيٸمدٸ مەملەكەت", "ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن قاۋٸپسٸزدٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ", "قارقىندى دامىعان جەنە ينكليۋزيۆتٸ ەكونوميكا", "ەلەۋمەتتٸك جاڭعىرۋدىڭ جاڭا كەزەڭٸ", "قۋاتتى ٶڭٸرلەر – قۋاتتى ەل" سيياقتى بەس بٶلٸمنەن تۇراتىن جولداۋدا ەلٸمٸزدە قوردالانعان پروبلەمالاردى شەشۋ جولدارى مەن ەلباسى ستراتەگيياسىن جالعاستىرۋ باعىتتارى قاراستىرىلدى. سونىمەن بٸرگە ەلەۋمەتتٸك مەسەلەلەرگە, مەملەكەتتٸك باسقارۋ سالاسىنداعى پروبلەمالارعا, ساياسي رەفورما جٷرگٸزۋ قاجەتتٸلٸگٸنە كٶڭٸل بٶلگەن بولاتىن. جىل كٶلەمٸندە وسى پروبلەمالاردى شەشۋ ٷشٸن زاڭنامالارعا ٶزگەرتۋلەر ەنگٸزٸلٸپ, جاڭا زاڭدار قابىلداندى, باعدارلامالار ٸسكە اسىرىلۋدا.
پرەزيدەنت زامان تالابىنا ساي مەملەكەت ورناتۋ ٷشٸن كەلەسٸدەي تاپسىرمالار ورىندالۋ كەرەكتٸگٸن اتاپ كٶرسەتتٸ:
1) پارتييا قۇرىلىسى ٷدەرٸسٸن جالعاستىرۋ
2) حالىقپەن تيٸمدٸ كەرٸ بايلانىس ورناتۋ
3) ميتينگتەر تۋرالى زاڭنامانى جەتٸلدٸرۋ
4) قوعامدىق كەلٸسٸمدٸ نىعايتۋ
500 مىڭ ادامنىڭ نەسيەسٸ كەشٸرٸلدٸ
2019 جىلى 26 ماۋسىمدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ اۋىر ٶمٸرلٸك جاعدايعا قالعان وتباسىلاردىڭ كرەديتٸن كەشٸرۋدٸ تاپسىردى. وسىلايشا جارلىققا سەيكەس, ماۋسىمنىڭ 1-ٸنە دەيٸنگٸ جالپى قارىزى 3 ميلليون تەڭگەدەن اسپايتىن كٶپبالالى, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان جەنە مٷگەدەك بالاسى بار وتباسىلار, اتا-اناسىز قالعان 29 جاسقا دەيٸنگٸ جاستاردىڭ 300 مىڭ تەڭگەگە دەيٸنگٸ كرەديتٸ كەشٸرٸلدٸ. اتالمىش مٷمكٸندٸككە 500 مىڭنان استام ادام يە بولدى. 2020 جىلى بۇل ماقساتقا 326,9 ملرد تەڭگە بٶلٸندٸ (رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن – 279,9 ملرد تەڭگە, جەرگٸلٸكتٸ بيۋدجەتتەن – 46,9 ملرد تەڭگە). 2019 جىلى اەك تٶلەۋگە 244,2 ملرد تەڭگە بٶلٸنگەن بولاتىن.
"جۋسان" وپەراتسيياسى
2019 جىلى 10 مامىردا مەملەكەت باسشىسى تاعى بٸر ماڭىزدى ٸستٸڭ باسىن قايىردى. بۇل – "جۋسان" وپەراتسيياسى ەدٸ. اتالمىش باستاماعا سەيكەس, قازاقستان سيرييا مەن يراكتان قازاقستاندىقتاردى قايتارۋ بويىنشا جۇمىس اتقاردى.
"مەنٸڭ تاپسىرمام بويىنشا 7 جەنە 9 مامىر كٷندەرٸ سيرييادان 231 قازاقستان ازاماتى ەلگە جەتكٸزٸلدٸ, ونىڭ 156-سى بالالار, دەنٸ مەكتەپ جاسىنا دەيٸنگٸلەر, سونىڭ ٸشٸندە 18-ٸ – جەتٸم بالالار. بۇل اۋقىمدى گۋمانيتارلىق اكتسييا – تۇڭعىش پرەزيدەنت –ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن بيىل قاڭتار ايىندا جٷرگٸزٸلگەن "جۋسان" وپەراتسيياسىنىڭ جالعاسى بولدى. مەملەكەتتٸك ورگاندار مەن ٷكٸمەتتٸك ەمەس ۇيىمدار ەلٸمٸزگە قايتارىلعان ازاماتتارمەن وڭالتۋ شارالارىن جٷرگٸزدٸ. ولارعا مەديتسينالىق, پسيحولوگييالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ" – دەدٸ پرەزيدەنت ٶز مەلٸمدەمەسٸندە.
ۇلتتىق قاۋٸپسٸزدٸك كوميتەتٸنٸڭ مەلٸمەتٸ بويىنشا 2019 جىلى ەلگە 277 ەرەسەك ادام مەن 547 بالا قايتارىلدى.
زەينەتاقى جيناعى
ەل يگٸلٸگٸ ٷشٸن پرەزيدەنت قابىلداعان تاعى بٸر ايتۋلى ٸستەردٸڭ بٸرٸ – زەينەتاقى جيناعى بولدى.
"مەنٸڭ تاپسىرمامنىڭ اياسىندا تۇرعىندار زەينەتاقى جيناقتارىنىڭ بٶلٸگٸن پايدالانۋ مەسەلەسٸ قاراستىرىلدى. بۇل - قازٸر ٶتە ٶزەكتٸ. 2021 جىلى بٸرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورىنىڭ 700 مىڭ سالىمشىسى ٶز جيناعىنىڭ بٶلٸگٸن ٷي الۋ, ەمدەلۋ ٷشٸن پايدالانا الادى نەمەسە قارجى ۇيىمدارىنىڭ باسقارۋىنا بەرە الادى. ٷكٸمەتكە ۇلتتىق بانكپەن بٸرلەسە جىل سوڭىنا دەيٸن تيٸستٸ نورماتيۆتٸك-قۇقىقتىق اكتٸلەردٸ قابىلداۋدى جەنە دايىندىق جۇمىستارىن جٷرگٸزۋدٸ تاپسىرامىن", - دەدٸ پرەزيدەنت.
2021 جىلدىڭ قاڭتارىندا قازاقستانداعى سالىمشىلارعا زەينەتاقى جيناعىنىڭ بٸر بٶلٸگٸن تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋعا, ەمدەلۋگە جۇمساۋعا, سونداي-اق جەكە ينۆەستيتسييالىق كومپانييالاردىڭ باسقارۋىنا بەرۋ ماقساتىندا پايدالانۋعا قۇقىق بەردٸ. 2021 جىلى 10 جەلتوقساندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە زەينەتاقى قورىنداعى قاراجاتتى پايدالانۋعا قاتىستى شەكتٸ مەجەنٸ كٶتەرۋ مەرزٸمٸن 2022 جىلدىڭ 1 سەۋٸرٸنە دەيٸن ۇزارتۋدى تاپسىردى.
جەردٸ ساتۋعا جەنە جالعا بەرۋگە زاڭ جٷزٸندە تىيىم سالىندى
2021 جىلى 13 مامىرىندا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدٸكتەرگە قازاقستاندا اۋىل شارۋاشىلىققا ارنالعان جەرلەردٸ ساتۋعا جەنە جالعا بەرۋگە تىيىم سالاتىن زاڭعا قول قويدى. زاڭعا سەيكەس, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن شەتەلدٸكتەرگە, ازاماتتىعى جوق ادامدارعا, شەتەلدٸك زاڭدى تۇلعالارعا, شەتەلدٸك قاتىسۋى بار قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭدى تۇلعالارىنا, حالىقارالىق ۇيىمدارعا, حالىقارالىق قاتىسۋى بار عىلىمي ورتالىقتارعا, سونداي-اق, قانداستارعا جەكە مەنشٸككە جەنە جالعا بەرۋگە تىيىم سالىنادى. وسىلايشا, اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرٸن پايدالانۋ قۇقىعى تەك قانا قازاقستان ازاماتتارىنا جەنە شەتەلدٸك قاتىسۋى جوق زاڭدى تۇلعالارعا بەرٸلەدٸ. ەسكە سالا كەتەيٸك, اقپان ايىندا ٶتكەن ۇلتتىق قوعامدىق سەنٸم كەڭەسٸنٸڭ 5-شٸ وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى شەتەلدٸكتەرگە جەردٸ ساتۋعا زاڭ جٷزٸندە بٸرجولا تىيىم سالىناتىنىن مەلٸمدەگەن ەدٸ.
"جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى"
2022 جىلدىڭ 16 ناۋرىزىندا مەملەكەت باسشىسى مەن-ماڭىزى ايىرىقشا, اۋقىمى كەڭ, مازمۇنى بٶلەك "جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى" اتتى جولداۋىن ۇسىندى. مقندا "حالىق ٷنٸنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت" تۇجىرىمداماسى – قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىنا ارقاۋ بولعان باعىتتاردىڭ بٸرٸ بولدى. پرەزيدەنت ٶز جولداۋىندا سوت پەن قۇقىق قورعاۋ جٷيەسٸن جەتٸلدٸرۋگە, بيزنەستٸ دامىتۋعا, قارجى رەسۋرستارىن دۇرىس بٶلۋگە, حالىققا ەلەۋمەتتٸك قولداۋ كٶرسەتۋگە, ەل ايماقتارى اراسىنداعى تەڭسٸزدٸكتٸ جويۋعا جەنە حالىقتى تولعاندىرىپ جٷرگەن باسقا دا مەسەلەلەرگە ەرەكشە كٶڭٸل بٶلدٸ. ناقتى مىسالدار كەلتٸرٸپ, پروبلەمالاردى شەشۋدٸڭ تيٸمدٸ جولدارىن دا ۇسىندى. مىسالى, "7-20-25" باعدارلاماسى پەتەر الۋدى كٶزدەيتٸن كٶپبالالى وتباسىلارعا قيىنعا سوعاتىنىن ايتىپ, "باقىتتى وتباسى" اتتى جاڭا باعدارلامانى جٷزەگە اسىرۋدى ۇسىندى.
"ۇلتتىق قور - بالالارعا" جوباسى
پرەزيدەنت تاپسىرماسىنا سەيكەس, 2024 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ "ۇلتتىق قور – بالالارعا" جوباسى رەسمي قولدانىسقا ەندٸ. ونىڭ ماقساتى – جاس ۇرپاقتى قولداۋ. كەلەشەكتە ەل ازاماتى جينالعان قارجىنى ەكٸ باعىتتا: وقۋ اقىسىن تٶلەۋ نە تۇرعىن ٷي جاعدايىن جاقسارتۋ ٷشٸن جۇمساي الادى. بٸراق, باسپانا ەل اۋماعىندا ورنالاسۋى تيٸس. جوبا اياسىندا ەلٸمٸزدەگٸ 6,9 ملن بالانىڭ ەسەپشوتىنا 100,5 دوللاردان تٷستٸ. جالپى سوماسى – 695 ملن دوللار. بۇل قارجى ۇلتتىق بانكتٸڭ سەنٸمگەرلٸك باسقارۋىندا بولادى. ەسەپشوتتاعى قارجىنى دەپوزيتكە سالۋعا نەمەسە ۋاقىتىنان بۇرىن شەشٸپ الۋعا مٷمكٸندٸك جوق.
سۋ تاسقىنى
وسى جىلى ناۋرىزدا ەلٸمٸزدٸڭ بٸرنەشە ايماعىن سۋ باستى. تۇرعىندار ەۆوكۋاتسييالانىپ, قاۋٸپسٸز جەرگە كٶشٸرٸلگەن ەدٸ. وسى تۇستا, قاسىم-جومارت توقاەۆ ٷكٸمەتكە, قۇزىرلى مەملەكەتتٸك ورگاندارعا جەنە وبلىس ەكٸمدەرٸنە بٸرقاتار تاپسىرما بەردٸ.
"سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ادامدارعا تيٸستٸ بارلىق كٶمەك كٶرسەتٸلسٸن. بۇل ماقساتقا ٷكٸمەتتٸڭ جەنە ەكٸمدٸكتەردٸڭ رەزەرۆٸن عانا ەمەس, "قازاقستان حالقىنا" قورىنىڭ قارجىسىن دا پايدالانۋ قاجەت. وسىنداي جاۋاپتى سەتتە ەلٸمٸزدەگٸ بيزنەس ٶكٸلدەرٸن حالىققا قول ۇشىن سوزۋعا شاقىرامىن. اپاتتان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا جەنە ايماقتارعا بارىنشا قولداۋ كٶرسەتۋ كەرەك. بۇل – دەل قازٸرگٸ كەزەڭدە بارشاعا ورتاق مٸندەت. قارعىن سۋدان قاتتى شىعىنعا ۇشىراعان باتىس ايماقتاردا ٸرٸ كەسٸپورىندار كٶپ. "سامۇرىق-قازىنا" قورىنا قاراستى كومپانييالار, جەر قويناۋىن يگەرۋشٸلەر بار. ولار حالىققا جەردەم بەرٸپ, بٷلٸنگەن ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتٸرۋگە اتسالىسادى دەپ سەنەمٸن", – دەدٸ مەملەكەت باسشىسى.
پرەزيدەنت سۋ باسقان ايماقتاردا ەلەۋمەتتٸك ماڭىزى بار قىزمەتتەر مەن ازىق-تٷلٸك باعاسىنىڭ ٶسۋٸنە جول بەرمەۋ مەسەلەسٸنە ٷكٸمەت نازارىن اۋداردى.
