Freedom Inside '26

تازابەكوۆ: "مەسەلە ايگٷلدە ەمەس, مەسەلە شەشەتٸن ەركەكتٸڭ ازايعانىندا..."

تازابەكوۆ: "مەسەلە ايگٷلدە ەمەس, مەسەلە شەشەتٸن ەركەكتٸڭ ازايعانىندا..."
فەيسبۋك ەلەۋمەتتٸك جەلٸسٸندە تانىمال زاڭگەر ايگٷل ورىنبەك تە سٸزدٸڭ سەلەفيت اعىمىنداعى بەلگٸلٸ تۇلعانى جاستار اراسىندا ناسيحاتتاپ جٷر دەپ پٸكٸر بٸلدٸرگەن بولاتىن. بۇل جايت بٸرنەشە باق-ٶكٸلدەرٸنٸڭ اراسىندا دا تالقىعا سالىندى. سٸز ايگٷل حانىمعا جاۋاپ بەرسەڭٸز دە, ول سٸزدٸ داتتاۋىن دوعارار ەمەس. وسى تۋرالى دا ايتىپ ٶتسەڭٸز.

ايگٷل قارىنداسىمىزدىڭ سٶزدەرٸ ۇلتقا جاناشىر سيپاتتا بولعانمەن, شىندىققا جاناسپايتىن تۇسى كٶپ. سوندىقتان پوستتارىنداعى مەتٸنگە قاتتى مەن بەرٸپ جٷرگەن جوقپىن. داۋسى جۋان شىعىپ جاتقانىمەن, جولى جٸڭٸشكە قارىنداسىم عوي. مەنٸ باسقا نەرسە الاڭداتادى, باسقا نەرسە ويلاندىرادى.

وسىنداي قاراكٶزدەرٸمٸزدٸڭ تولىق زەرتتەمەگەن, ٶزٸنە ايداي ايقىن بولماعان تاقىرىپتارمەن جٷيكەسٸ شارشاپ, جۇرتقا جان ايقايىن جەتكٸزە الماي جابىعىپ جٷرگەنٸنە بٸز, ەركەكتەر كٸنەلٸمٸز-اۋ.
و زاماندا بۇ زامان, قازاق قىز بالاسىن قاشان قوعامنىڭ تالقىسىنا تاستاپ قويىپ ەدٸ?!

بايعىزداي ۇلىتىپ, باقاداي شۋلاتىپ داۋرىققان داۋلى ٸسكە قىز بالاسىن جۇمساپ پا ەدٸ? بوربايلاتىپ شاپقىزىپ, بوز ٸنگەندەي ىڭىرانتىپ, بوقتاساڭ دا قايتپا دەپ جاعا جىرتىسقان جانجالدىڭ باسىنا اپارۋشى ما ەدٸ? "قىلىش قىنىن جوعالتسا, قول كەسەدٸ, قىز قىلىعىن جوعالتسا, جول كەسەدٸ!"

مەسەلە ايگٷلدە ەمەس, مەسەلە شەشەتٸن ەركەكتٸڭ ازايعانىندا, مەمٸلە جاسايتىن ەردٸڭ مايدالانعاندىعىندا. قىزىن قىلىقتى قىلىپ ٶسٸرٸپ, مٸنەزٸن جٸبەكتەي قىلىپ قۇلپىرتاتىن ەكەنٸڭ تاپشىلىعىندا. قارىنداسىن الاقانعا ساپ ايالايتىن, كٶپتٸڭ كٶزتٷرتكٸسٸنەن قىزعانىپ, كٶڭٸلٸنە كٸربٸڭ شالدىرماي قامقور بولاتىن اعالاردىڭ جوعالعاندىعىندا.

ەركەكتٸڭ بەرٸ تۋ ۇستاپ تۇرسا, ارۋلار اتىنىڭ شىلبىرىن ۋىستاپ تۇرماس پا ەدٸ? ەركەك بٸتكەن قوعامنىڭ جىرتىعىنا جاماۋ بوپ جٷرسە, ارۋلار ٷيدە ماxابباتقا الاۋ بوپ جٷرمەس پە ەدٸ? نەگە دەسەڭٸز, بٸز قىزدارىمىزدىڭ تولىققاندى جٷرەگٸ تىنىشتىق تاۋىپ, سەنگەن ازاماتى سەرتٸنەن تايماي, ەر كٷنٸ شاتتىققا تولى شادىمان ٶمٸرمەن قامتاماسىز ەتە الماي جاتىرمىز. ەگەر ەر ازاماتتار ارۋىن الاقانعا سالىپ, مٸنٸن ەمەس, مٸنەزٸن باعىپ, قاسيەتٸن قايراقتاي جانىپ, ەنەرگيياسىن جاقسى ٸسكە جاعىپ وتىرسا, بٸلەگٸن سىبانىپ داۋ ٸزدەيتٸن, جاعاسىن جىرتىپ جاۋ ٸزدەيتٸن ەيەل بالاسى قالماس ەدٸ.
نەزٸك قىزداردىڭ مۇنشالىقتى بەتٸ اشىلىپ, تٸلٸ قىشىماس ەدٸ. ەرتٷرلٸ بەيەدەپ سٶزدەر نورماعا اينالماس ەدٸ.

جاندايشاپ جۇرتتىڭ "بەرەكەلدٸسٸنە" اربالماس ەدٸ. بٸز, ەركەكتەر كٸنەلٸمٸز. ارۋلارىمىزدى اشىندىرعان دا, ارلىلارىمىزدى شەشٸندٸرگەن دە ٶزٸمٸز. "ەي" دەيتٸن ەجە تابىلسا دا, "قوي" دەيتٸن قوجا بولا الماي جٷرمٸز. سوسىن كٸمگە, نە دەپ رەنجيمٸز? ەرينە "بەتتەن الادى", بٷلدٸرشٸن كەزدە بەدەلٸڭدٸ كٶرسەتە الماساڭ. ەرينە "تٶسكە شابادى" تٶركٸندەپ كەلەتٸندەي تٶر تاۋىپ بەرە الماساڭ. قاراكٶزدەرگە قامقور بولار, شاراپاتىمەن شالقار بولار ەر ازاماتتاردىڭ ازدىعى, قىز بوپ كيٸنٸپ, قىز بوپ سٶيلەيتٸندەردٸڭ ەزدٸگٸ – ەڭ ٷلكەن قاسٸرەتٸمٸز. يە, قازاقتا "ەتەگٸن تٷرٸپ جاۋعا شاپقان, ەرٸنٸڭ بٷرٸپ العا شاپقان" باتىر قىزدار كٶپ بولعان. ەلدٸڭ باسىن بٸرٸكتٸرٸپ, جۇرتتى ۇيىستىرعان دانا, اقىلدى انالار دا از بولماعان. كەي ارۋدىڭ ەسٸمٸمەن بەكەرگە تايپانىڭ اتى اتالىپ, رۋدىڭ نىسپىسى بەكٸتٸلمەگەن. حانعا قادٸرٸ ٶتكەن, تٸپتٸ, پايعامبارعا (س.ع.س.) اقىل ايتقان ادال جارلار دا بولعان. مەن قىز بالانىڭ قوعامدىق دەڭگەيدە قىزمەت ەتٸپ, ەلدٸك پروبلەماعا ٷن قوسقانىنا قارسى ەمەسپٸن. بٸراق بٸلمەيتٸن جەرگە ٸز قالدىرىپ, بٸلمەيتٸن ادامعا سٶز كەلتٸرٸپ, ٶنبەيتٸن داۋدى, ٶسپەيتٸن ەلگە قۋعىزىپ, دوستان جاۋ جاساپ, سىبىستان داۋ جاساپ وتىرعان كەزدە ناليسىڭ, نە ايتارىڭدى بٸلمەيسٸڭ. 
سوندىقتان ايگٷل قارىنداسىمىز مەن جايلى تولىق بٸلمەگەندٸكتەن, وسىلاي ايتىپ جاتقان شىعار.

قازاق ايتادى عوي: «كٸسٸ تانىماعانىن سىيلاماس», «كٸسٸ – بٸلمەگەننٸڭ دۇشپانى» دەپ. زاڭگەر ايگٷل قارىنداسىمىز جابىققانعا جەردەم بەرەتٸن, قامىققاننىڭ كٶڭٸلٸن تابۋعا تىرىساتىن قازاقتىڭ قىزى عوي. جاقسىلىق ويلاپ, جانى ىشقىنىپ جٷرگەن شىعار. الداعى ۋاقىتتا بٸلەر, تانىر, پٸكٸرٸ ٶزگەرەر, وعان ۋاقىت كەرەك قوي, مەن وعان اسىعىپ جاتقان جوقپىن. ەر نەرسەنٸڭ قايىرى بار. داۋلاسىپ جٷرگەندەر دوس بوپ جاتادى. سىيلاسىپ جٷرگەندەر جاۋ بوپ جاتادى. ٶمٸر عوي. كەيدە قاراپ تۇرىپ, كٶشەدە اشىنعان قىز كٶرسەم, قامقور ەكە, ايالار اعا بولماعانىن سەزەم, اشىلعان قىز كٶرسەم, "ەي" دەيتٸن ەكە, قىزعانار اعا جوق ەكەنٸن سەزەم. ەركٸم قول استىنداعىدان جاۋاپكەر.

بٸز – ەر ازاماتتار قازاق قىزىنىڭ وتباسىندا ەركە, قوعامدا كٶركەم بولۋى ٷشٸن, ٶمٸردەن ٶز ورنىن تاۋىپ, اق شاشتى ەجە بولعانشا ەدەمٸ مٸنەزٸ, ارى مەن ۇياتى ساقتالۋى ٷشٸن قام جەۋٸمٸز كەرەك. قىزدىڭ ارى – ەركەكتٸڭ ابىرويى ەكەنٸن تٷسٸنۋٸمٸز كەرەك!

مۇحامەدجان تازابەكوۆتىڭ


"قامشى" پورتالىنا بەرگەن سۇحباتىنان ٷزٸندٸ