تازا ەنەرگييا - بولاشاققا نىق قادام
2040 جىلعا قاراي ەلەكتروەنەرگيياعا دەگەن ەلەمدٸك سۇرانىس 70%-عا ارتادى دەپ كٷتٸلۋدە.
سونىمەن بٸرگە دامىعان ەلدەردٸڭ تازا ەنەرگييانى كٶپتەپ پايدالانا باستاعانىنا قاراپ, تيٸمدٸلٸگٸ مول ەكەنٸن كٶرۋگە بولادى, ال, ەكونوميكاسى جاڭارتىلمايتىن, تابيعي رەسۋرستاردى ٶندٸرۋگە نەگٸزدەلگەن دامۋشى ەلدەردٸڭ تابىسى قىسقارا تٷسۋدە.
دامىعان ەلدەردٸڭ باسىم كٶپشٸلٸگٸندە بالامالى ەنەرگەتيكاعا قاتىستى باعدارلامالار جاسالىپ جاتىر جەنە جٷزەگە اسىرىلۋدا.
بۇۇ-نىڭ باستاۋىمەن العاش رەت «تۇراقتى دامۋ» كونتسەپتسيياسى ۇسىنىلدى. تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى – ەلدٸڭ ٶركەندەۋٸنە باعىتتالعان ٶرشٸل ماقساتتاردىڭ جيىنتىعى بولىپ تابىلادى.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ٶز جولداۋىندا اتاپ ٶتكەندەي, قازاقستان دامۋىنىڭ نەگٸزگٸ مٸندەتتەرٸنە تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى اياسىندا جٷرگٸزٸلەتٸن جۇمىستار بٸرٸنشٸ كەزەكتە اتقارىلۋى تيٸس. تۇراقتى دامۋ ماقساتتارى (تدم)» — بۇل بٸرٸككەن ۇلتتار ۇيىمىنا مٷشە مەملەكەتتەر 2030 جىلدىڭ سوڭىنا دەيٸن قول جەتكٸزۋگە باعىتتالعان ماقساتتاردى قامتيتىن ەمبەباپ ەرەكەتكە شاقىرۋ.
تۇراقتى دامۋ ماقساتتارىنىڭ ٸشٸندەگٸ 7-ماقسات: «قىمبات ەمەس, سەنٸمدٸ, تۇراقتى جەنە زاماناۋي ەنەرگييا كٶزدەرٸنٸڭ بارلىعى ٷشٸن جاپپاي قولجەتٸمدٸلٸگٸن قامتاماسىز ەتۋ» ەكەنٸن العا تارتقىم كەلەدٸ.
ەنەرگەتيكالىق قورلاردى ٷنەمدەۋ, ٶندٸرٸستٸڭ قۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ – XXI عاسىردىڭ ەڭ باستى, ¬كەزەك كٷتتٸرمەيتٸن -پروبلەماسى.
مۇنىڭ سەبەبٸ, دٷنيەجٷزٸ بويىنشا حالىق سانىنىڭ كٶبەيۋٸ, سوعان سەيكەس ولاردىڭ تۇتىناتىن تۇرمىستىق ەنەرگيياسىنىڭ ارتۋى, ياعني ٶندٸرٸس ورىندارىنىڭ پايدالاناتىن ەنەرگييا قۋاتىنىڭ ٶسۋٸ, اۋىل شارۋاشىلىعىندا جەردٸ يگەرۋ مەدەنيەتٸنٸڭ العا باسۋىنا وراي ەنەرگييا تۇتىنۋدىڭ جوعارىلاۋى, تٸپتٸ, مال كٷتٸمٸ ٷشٸن دە ەنەرگييا كٶزٸن جوعارى دەڭگەيدە قولدانۋ دەستٷرلٸ ەنەرگييانىڭ جەتٸمسٸزدٸگٸن دەر كەزٸندە شەشۋدٸ تالاپ ەتۋدە.
ەنەرگييانى تۇتىنۋدىڭ ەلەم بويىنشا ارتۋى, ەرينە, ەنەرگييا كٶزٸنٸڭ پوتەنتسيالىنا, ناقتىلاي تٷسسەك, دەستٷرلٸ جەراستى قازبالارىنان الىناتىن وتىن قورىنا تەۋەلدٸ.
ال ول جىل سايىن كەمۋدە. عالىمداردىڭ زەرتتەۋٸ بويىنشا جەراستى وتىن قورىن ساقتاۋدىڭ بٸردەن بٸر جولى – جاڭارتىلمالى (كەيٸنگٸ كەزدەرٸ – بالامالى دەگەن تەرمين قولدانۋدا) ەنەرگييا كٶزدەرٸ – كٷن, جەل, جەر¬استى جىلى سۋى, مۇحيت سۋلارىنىڭ تاسۋى جەنە قايتۋى, بيوماسسا قۋاتتارىن پايدالانۋ بولىپ سانالادى.
بٸلٸمدٸ, ساپالى كادرلار وتانىمىزداعى اسا باي, تەگٸن كٷن, جەل, سۋ, ت.ب. ەنەرگييا كٶزدەرٸن پايدالانىپ مەملەكەتٸمٸزدٸڭ ەكونوميكاسىن بايىتۋعا, ەكولوگيياسىن جاقسارتۋعا ىقپال ەتٸپ, سٶيتٸپ, شەت ەلدەن تەۋەلسٸز بولاتىن قۋاتتى ەنەرگەتيكالىق قوندىرعىلار ەلٸمٸزدٸڭ بولاشاعىنا جۇمىس ٸستەپ, جۇرتىمىزدىڭ مەرەيٸن ارتتىرارى كٷمەن تۋعىزبايدى.
زابيح ش.ا.
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸ ازاماتتىق قۇقىق جەنە ازاماتتىق ٸس جٷرگٸزۋ,ەڭبەك قۇقىعى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتٸ,زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى
ابايدەلدينوۆ ت.م.
ەل-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دىڭ زاڭ فاكۋلتەتٸ ازاماتتىق قۇقىق جەنە ازاماتتىق ٸس جٷرگٸزۋ, ەڭبەك قۇقىعى كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى,ز.ع.ك